o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi

PPTX 31 стр. 109,3 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 109,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

3 - mavzu. 3 - mavzu. o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi. o’simliklar qoplami, formatsiya va assotsiatsiyalar haqida turshuncha. ozbekiston florasidagi asosiy formatsiya, assotsiatsiyalar va oilalar. o’simliklarning hayyotiy shakillari ularning yashashi muhim sharoitiga ko‘ra tarqalishi. reja: flora va o‘simlik qoplami to‘g‘risida tushuncha ma’lum mamlakat yoki hududda tarqalgan o'simlik turlarining majmuasi yoki ro'yxatiga flora deb ataladi. masalan, zarafshon vodiysining florasi yoki buxoro viloyatining florasi, o'zbekiston florasi va boshqalar. bir hudud florasi boshqa hudud florasidan farq qiladi orografiya, iqlim tuproq o'simlik turlari yer kurrasi maydonlarida uchraydigan o'simlik turlarining soni 500 mingga yaqin. o'zbekiston o'simliklarga boy o'lka, so'nggi ma’lumotlarga ko'ra unda 4500 ga yaqin yuksak o'simlik turlari o'sadi. o'simlik qoplami deganda yer yuzining turli hududlaridagi har xil muhitlarda o'sayotgan o'simliklar guruhi (fitotsenozi) tushuniladi. o'simlik qoplami tushunchasi keng va tor ma’nolarda bo'lishi mumkin. masalan, keng ma’noda aytilgan archazorlardan iborat o'simliklar qoplami o'z navbatida qora archazor (j. seravschanica), o'rik archazor (j. turkestanica) va saur archazor (j. semiglobosa)lardan …

2 / 31

asi. fitotsenozning floristik tarkibi. fitotsenozning asosiy belgisi uning floristik tarkibidir. fitotsenozlar asosan, floristik tarkibiga qarab bir-biridan ajratiladi. shu bilan bir qatorda, fitotsenozning floristik tarkibi har yili ham bir xil bo'lavermaydi. u ozmi-ko‘pmi o'zgarishi mumkin. ba’zi yillarda bu o'zgarish juda sezilarli bo'lib qoladi. o'zbekiston cho'llarida, ayniqsa ustyurt va qizilqum cho'llarida efemerlar butunlay chiqmaydigan (o'smaydigan) yillar tcz-tez uchrab turadi. fitotsenozning tuprog'i qancha yaxshi taraqqiy etgan bo'lsa (bu o'z navbatida, ko'pincha iqlim bilan bog'liq), uning floristik tarkibi shuncha boy bo'ladi. edifikatorlar, soediflkatorlar va subediflkatorlar edifikator - tashkil qiluvchidir. edifikatorlar fitotsenoz asosini tashkil qiluvchi o'simliklardir (turlardir), bular yashash jarayonida fitotsenozdagi boshqa o'simliklarning yashashi uchun sharoit tug'dirib beradi. edifikatorlar fitotsenozdagi sharoitni va nihoyat butunlay fitotsenozni o'zgartirib yuboradigan o'simliklar hisoblanadi. fitotsenozda edifikatordan keyingi o'rinda turuvchi asosiy o'simliklar soedifikatorlar deyiladi. fitotsenozni tashkil qilishda sezilarli rol o'ynaydigan, lekin edifikatorlarga nisbatan son jihatidan kamroq uchraydigan turlarga (bular ham ko'p emas) subcdiflkatorlar deyiladi. fitotsenozning pog‘onaliligi. fitotsenozni tashkil qiluvchi turlar turli …

3 / 31

g zichlik darajasi foiz bilan, ko'pincha esa birlik bo'laklari bilan belgilanadi. masalan, o'rmondagi daraxtlar zichligi 0,5 ga teng deyilsa, shu o'rmondagi daraxt shox-shabbalarining tekislikdagiproyeksiyasi tuproq yuzasining 50 foizini qoplaydi. sibirdagi eng qalin o ‘rmonlarning zichligi 1,0 yoki 100 foizga to‘g‘ri keladi. o'rta osiyo sharoitida, quyi tog‘ uchun xaraktcrli kserofit archazorlarning zichligi 0,3-0,4; yuqori tog1 uchun xos mezofit archazorlarniki esa 0,8-0,9 ga tcngdir. fitotsenozni tavsiflash blankasi tadqiqotchi________________________________________________________ blanka to ‘ldirilgan vaqt______________________________________________ geografik o ‘rni (joyi)_______________________________________________ tckshirilayotgan joy topografiyasi_____________________________________ m aydonchaning kattaligi (o ‘lchami)___________________________________ o‘simliklar assotsiatsiyasi ___________________________________________ edifikator (dom inant) o‘simliklar______________________________________ pog‘onalilik_______________________________________________________ maydoncha tuprog‘i ________________________________________________ yer yuzasining (m aydonchaning) 0‘simliklar bilan qoplanishi (foizda)________ suv bilan ta’m inlanganligi ___________________________________________ o ‘simliklar qoplam ining um um iy holati _____________________________ begona, zaharli va zararli 0‘simliklar__________________________________ o’simliklar ro’yhati № o’simlikning nomi bo’yi (sm) mo’lligi (ballarda) xayotiyligi fenologiyasi turlar mo‘lligi (turning o'lchash darajasi 10 balli tizim bilan beriladi) 10. shox-shabbasi bilan bir-biriga tegib turuvchi ayrim bir turning …

4 / 31

da uchraydigan tur. 1. tavsiflanayotgan uchastkada 1 yoki 2 tupi uchraydigan tur. hayotiyligi ya — yaxshi, yo — yomon fenologiyasi by—barglari yashil gb—gullay boshlagan q g —qiyg'os gullagan mx—mevasi xom m p—mevasi pishgan mt — mevasi to'kilgan bq — barglari qurigan pt — poyasi tirik o'q — o'simlik quriga fitosenozning tasnifi. o’simliklar qoplami (fitosenozni) quyidagi taksonomik birliklar asosida o’rganiladi: tip, formatsiya,assosiatsiya.. tip (grekcha tipos-iz, qiyofa) - o’simlik va hayvon sistematikasidagi eng yirik kategoriyadir.o’lkamizdagi o’simliklar qoplamini ta’riflaganda avvalo uning qaysi tipga mansub ekanligi aniqlanadi.tip juda katta o’simliklar qoplamini o’z ichiga oladi.masalan, adir mintaqasining bir uchastkasida shunday tiplar bo’lishi mumkin: efemer o’simliklar, qurg’oq-buta o’simliklari, har hil o’tli-quruq bug’doyiqli o’simliklar va boshqalar.tiplarning asosiy belgisi o’simliklar qoplamida ko’p tarqalgan o’simlik turlari bilan aniqlanadi. tiplar o’s navbatida bir nechta farmatsiyalardan tashkil topgaan bo’ladi. formatsiya (lotincha formasio-hossil bo’lish, shakillanish) o’simliklar olaamida taksonomik kategoriya bo’lib, u dominant turlar bilan bior-biriga o’hshash bo’lgan assotsiatsiyalar yig’indisidan iborat.formatsiya bir yoki …

5 / 31

imliklar qoplami hilma hiligi bilan ajralib turadi. floramizni tashkil qilgan 4000 da o’rtiq o’simliklar turlari mintaqalarimiz bo’yicha notekkis tarqalgan. har bir mintaqalar o’simliklar qoplami o’ziga hos o’simliklar tiplarini tashkil etadi.o’simliklar qoplamida quyidagi o’simlik tiplari ustunlik qiladi: 2.ozbekiston florasidagi asosiy formatsiya, assotsiatsiyalar va oilalar. 1.psammafilli o’simliklar tipi; 2.gipsofilli o’simliklar tipi; 3.galofilli o’simliklar tipi; 4.to’qay o’simliklar tipi; 5.efemer o’simliklar tipi; 6.turon rangli –quruq dasht o’simliklar tipi; 7.kserofilli daraht – butali o’simliklar tipi; 8.archazor o’simliklr tipi; 9.o’tloq o’simliklar tipi; 10.dasht o’simliklar tipi; 11.tog’ kserofitli o’simliklar. 3.o’simliklarning hayotiy shakillari. hayotiy shakl atamasining sinonimi sifatida “ekobiomorf”, “biotip”, “o’sish shakli”, “epimorf” kabi atamalar ishlatiladi hayotiy shakllarni o’rganishda, asosan fanda ikkita nuqtai nazar, yani qarashlar muxim ahamiyatga ega hisoblanadi. ular quyidagilardir: 1. ekologo-morfologik qarash 2. ekologo-senotik qarash ekologo-morfologik nuqtai-nazardan qaralganda, hayotiy shakl bu o’simlik jamoalarining o’z hayot sikli, yani ontogenezida ma’lum muxitda o’sish va rivojlanish natijasida paydo bo’lgan o’simliklar jamoasining umumiy qiyofasiga aytiladi. o’simliklarning tashqi qiyofasi – …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi"

3 - mavzu. 3 - mavzu. o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi. o’simliklar qoplami, formatsiya va assotsiatsiyalar haqida turshuncha. ozbekiston florasidagi asosiy formatsiya, assotsiatsiyalar va oilalar. o’simliklarning hayyotiy shakillari ularning yashashi muhim sharoitiga ko‘ra tarqalishi. reja: flora va o‘simlik qoplami to‘g‘risida tushuncha ma’lum mamlakat yoki hududda tarqalgan o'simlik turlarining majmuasi yoki ro'yxatiga flora deb ataladi. masalan, zarafshon vodiysining florasi yoki buxoro viloyatining florasi, o'zbekiston florasi va boshqalar. bir hudud florasi boshqa hudud florasidan farq qiladi orografiya, iqlim tuproq o'simlik turlari yer kurrasi maydonlarida uchraydigan o'simlik turlarining soni 500 mingga yaqin. o'zbekiston o'simliklarga boy o'lka, so'nggi ma’lumotlarga k...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (109,3 КБ). Чтобы скачать "o‘zbekiston o’simliklar qoplamining tasnifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekiston o’simliklar qoplami… PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram