ma’lumotlar bazasini tashkil qilish va uni boshqarish tizimi

DOC 1 page 92.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 92.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

ma’lumotlar bazasini tashkil qilish va uni boshqarish tizimi ma’lumotlar bazasini tashkil qilish va uni boshqarish tizimi reja: 1. ma’lumotlar bazasi 2. tashkil qilish 3. boshqarish tizimi axborot texnologiyalarning rivojlanishi va axborot oqimlarining tobora ortib borishi, ma’lumotlarning tez o’zgarishi kabi holatlar insoniyatni bu ma’lumotlarni o’z vaqtida qayta ishlash choralarini qidirib topishga undaydi. ma’lumotlarni saqlash, uzatish va qayta ishlash uchun ma’lumotlar bazasi (mb) ni yaratish, so’ngra undan keng foydalanish bugungi kunda dolzarb bo’lib qolmoqda. ma’lumotlar bazasi – bu o’zaro bog’langan va tartiblangan ma’lumotlar majmuasi bo’lib, u ko’rilayotgan obyektlarning xususiyatini, holatini va obyektlar o’rtasidagi munosabatni ma’lum sohada tavsiflaydi. darhaqiqat, hozirgi kunda inson hayotida mbda kerakli axborotlarni saqlash va undan oqilona foydalanish juda muhim rol o’ynaydi. sababi: jamiyat taraqqiyotining qaysi jabhasiga nazar solmaylik o’zimizga kerakli ma’lumotlarni olish uchun, albatta, mbga murojaat qilishga majbur bo’lamiz. demak, mbni tashkil qilish axborot almashuv texnologiyasining eng dolzarb hal qilinadigan muammolaridan biriga aylanib borayotgani davr taqozasi. ma’lumki, mb tushunchasi …

2 / 1

olmasin. shuning uchun ham mbni tashkil etishda ma’lum qonun va qoidalarga amal qilish lozim. bundan buyon axborot so’zini ma’lumot so’zidan farqlaymiz, ya’ni axborot so’zini umumiy tushuncha sifatida qabul qilib, ma’lumot deganda aniq bir belgilangan narsa yoki hodisa sifatlarini nazarda tutamiz. bugungi kunda ma’lumotlarni eng ishonchli saqlaydigan vositalardan biri esa hozirgi zamon kompyuterlaridir. kompyuterlarda saqlanadigan mb - bu maxsus formatga ega bo’lgan muayyan tuzilmali fayl demakdir. kompyuter xotirasida har bir fayl, yozuv deb ataladigan bir xil turdagi qismlardan iborat bo’ladi. yozuv-o’zaro bog’langan ma’lumotlarning bir qismidir. fayldagi yozuvlar soni, qaralayotgan ma’lumotning o’lchoviga bog’liq. har bir yozuv esa maydon deb ataladigan bo’laklardan tashkil topadi. maydon ma’lumotlarning, imkoni boricha, qisqa to’plamidan iborat bo’lishi lozim. har bir maydon, o’zi ifodalaydigan ma’lumotlariga ko’ra, biror nomga ega bo’ladi. fikrimizni misol bilan ifodalashga harakat qilamiz. masalan, biror oliy o’quv yurtining aniq fakultetida tahsil olayotgan biror guruh talabalari to’g’risidagi ma’lumotlar bitilgan quyidagi jadvalni ko’raylik: familiyasi ismi tug’ilgan sanasi guruhi …

3 / 1

an, mb tashkil qilish, ularga qo’shimcha ma’lumotlarni kiritish va mavjud mbdan foydalanish uchun maxsus mblar bilan ishlaydigan dasturlar zarur bo’ladi. bunday dasturlar majmui ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (mbbt) deb yuritiladi. aniqroq qilib aytganda, mbbt–bu ko’plab foydalanuvchilar tomonidan mbni yaratish, unga qo’shimcha ma’lumotlarni kiritish va mbni birgalikda ishlatish uchun zarur bo’lgan dasturlar majmuidir. mbbtning tarkibida asosiy komponenti–bu ma’lumotlar bo’lsa, boshqa komponenti–foydalanuvchilar, hardware- texnik va software-dasturiy ta’minoti hisoblanadi. hardware tashqi qo’shimcha xotiradan (disk, magnit lentasi) iborat bo’lsa, dastur qismi esa mb bilan foydalanuvchi o’rtasidagi muloqotni tashkil qilishni amalga oshiradi. mbning tuzilishi o’rganilayotgan obyektning ma’lumotlari ko’rinishi, ma’nosi, tuzilishi va hajmiga bog’liq bo’ladi. odatda, foydalanuvchilar quyidagi kategoriyalarga bo’linadilar: · foydalanuvchi-dastur tuzuvchi, · tizimli dastur tuzuvchi, · ma’lumotlar bazasi administratori. bunda dastur tuzgan foydalanuvchi mbbt uchun yozgan dasturiga javob beradi, tizimli dastur tuzuvchi esa butun tizimning ishlashi uchun javobgar hisoblanadi. u holda mb administratori tizimning saqlanish holatiga va ishonchliligiga javob beradi. 10-ma'ruza: avtomatlashtirilgan axborot texnologiyalari …

4 / 1

ar u avvalgi mashaqqatli ish hajmini yengillashtirishga mo’ljallangan edi. zamonaviy axborot texnologiyasi – shkdan keng foydalanishga, foydalanuvchilarning (dasturlash bo’yicha mutaxassis bo’lmaganlar) axborot jarayonida faol ishtirokiga, «do’stona» foydalanuvchi interfeysining yuqori darajada bo’lishiga, umumiy va muammo mazmunidagi amaliy dasturlar paketidan keng foydalanishga, ehm hisoblash tarmoqlari tufayli ma'lumotlarning uzoqdagi bazalariga kirib borish imkoniyatiga asoslangan texnologiyadir. qamrov darajasi bo’yicha aatning vazifalari ma'lumotlarni elektron usulda qayta ishlashni o’z ichiga oladi. bunda ehmdan foydalangan holda ayrim iqtisodiy masalalar hal etilib ma'lumotlar qayta ishlanadi va boshqaruv faoliyatini avtomatlashtirish olib boriladi. boshqaruv faoliyatini avtomatlashtirishda boshqaruv qarorlarini tayyorlash uchun axborot – ma'lumotnoma rejimida ishlarni va doimiy hisobotni shakllantirish, xizmat vazifalarini kompleks ravishda hal etish uchun hisoblash vositalaridan (jumladan superehm va shk) foydalaniladi. ushbu guruhga qarorlarni qabul qilishni qo’llab-quvvatlash bo’yicha aatni ham kiritish mumkin. u tahliliy ishlar va bashoratlarni shakllantirish, biznes–rejani tuzish, o’rganilayotgan jarayonlar, ishlab chiqarish-xo’jalik amaliyoti voqealari bo’yicha asoslangan baho va xulosalar chiqarish uchun iqtisodiy–matematik modellardan keng foydalanishni nazarda …

5 / 1

irishni ta'minlaydigan ixtisoslashtirilgan dasturlar va axborot texnologiyalarini o’z ichiga oluvchi amaliy dasturlarning integratsiyalashgan paketi bo’lishini ko’zda tutadi. hozirda asbob-uskunalari va xodimlari turli binolarda joylashishi mumkin bo’lgan elektron offislar keng joriy etilmoqda. hujjatlar, ma'lumotlar bazalari, aniq bir tashkilot yoki muassasa materiallari bilan uy sharoitida, mexmonxona yoki transport vositasida foydalanish virtual offislarning aatlari paydo bo’lishiga olib keldi. bunday aatlar xududiy yoki global tarmoqqa ulangan lokal(mahalliy) tarmoqda ishlashga asoslangan. ana shunday abonent tizimi tufayli muassasa xodimlari qaerda bo’lishidan qat'iy nazar umumiy tarmoqqa ulanish imkoniga ega bo’ladi. ekspert madadining aat asosini mutaxassis–tahlilichilar ishini avtomatlashtirish tashkil etadi. ushbu xodimlar korxona, firmalar, moliya-kredit tashkilotlarining moliyaviy ahvoli, mahsulotlar, xizmatlarni sotish bo’yicha yuzaga kelgan bozor munosabatlarini tadbiq etish uchun zarur bo’lgan tahliliy usullar va modellardan tashqari, ma'lum bir soha yo’nalishining bilimlar bazasini tashkil etuvchi ma'lumotlardan ham foydalanishga majbur. belgilangan qoidalar bo’yicha ishlab chiqilgan bunday ma'lumotlar moliya va tovar bozorlarini yuritish uchun asoslangan qarorlar tayyorlash, menejment va marketing sohalarida …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlar bazasini tashkil qilish va uni boshqarish tizimi"

ma’lumotlar bazasini tashkil qilish va uni boshqarish tizimi ma’lumotlar bazasini tashkil qilish va uni boshqarish tizimi reja: 1. ma’lumotlar bazasi 2. tashkil qilish 3. boshqarish tizimi axborot texnologiyalarning rivojlanishi va axborot oqimlarining tobora ortib borishi, ma’lumotlarning tez o’zgarishi kabi holatlar insoniyatni bu ma’lumotlarni o’z vaqtida qayta ishlash choralarini qidirib topishga undaydi. ma’lumotlarni saqlash, uzatish va qayta ishlash uchun ma’lumotlar bazasi (mb) ni yaratish, so’ngra undan keng foydalanish bugungi kunda dolzarb bo’lib qolmoqda. ma’lumotlar bazasi – bu o’zaro bog’langan va tartiblangan ma’lumotlar majmuasi bo’lib, u ko’rilayotgan obyektlarning xususiyatini, holatini va obyektlar o’rtasidagi munosabatni ma’lum sohada tavsiflaydi. darhaqiqat, hozirgi ku...

This file contains 1 page in DOC format (92.5 KB). To download "ma’lumotlar bazasini tashkil qilish va uni boshqarish tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlar bazasini tashkil qi… DOC 1 page Free download Telegram