atmosfera haqida umumiy ma’lumot

PPT 30 pages 2.5 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

reja: kirish atmosfera haqida umumiy ma’lumot. atmosferani ifloslantiruvchu manbalar. atmosferaning ifloslanishi. ifloslovchi moddalarning monitoring. atmosfera havosi ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri. reja: kirish. atmosfera haqida umumiy ma’lumot. atmosferani ifloslantiruvchu manbalar. atmosferaning ifloslanishi. ifloslovchi moddalarning monitoring. atmosfera havosi ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri. xulosa atmosferaning ifloslanish muammolari kirish atmosfera so'zi yunoncha tildan olingan bo'lib (“atmos” - bug', sfera - qobiq, shar) ya'ni havo qobig'i degan ma'noni anglatib, biosferada hayot mavjudligini ta'minlovchi asosiy manbalardan biridir. atmosfera yerni gazli qismi bo’lib, u yerni huddi qobiqqa yoki obalochkaga o’xshab o’rab turadi.u deyarli barcha gazlarnu aralashmasidan tashkil topgan.shuning uchun ham bu havo deyishadi. uning asosisni azot va kislorod tashkil etib, uning miqdoriy ko’rsatkichi 4:1ga teng. insonga faqat pastki qismi ta’sir ko’rsatib, uning uzoqligi 15 – 20 km hisoblanadi.chunki bu qismida havoning asosiy qismi kiradi. atmosferani o’rganadigan fan meteorologiya hisoblanib, lekin u nafaqat atmosferani balki, ob-havoni ham o’rganadi. atmosferaning yuqorigi qatlamlari 60dan 300 hattoki 1000 kmga ham yetadi.bu …

2 / 30

nuri ta’sirida yuqorida kislorod atom holiga o’tadi.atom holidagi kislorod esa atmosferaning yuqori qatlamining asosiy tarkibi hisoblanadi.undan tashqari yengil gazlar vodoro hamda geliy ham yuqorigi qatlamning asosiy tarkibi hisoblanadi. shunga qaramasdan 30 km pastdagi qatlam yuqorigi ya’ni 100 km bilan uncha farq qilmaydi. atmosferaning asosiy vazifalari quyidagilar: o’z tarkibida kislorod mavjud bo’lib, tirik jonzotlarni nafas olish uchun imkoniyat yaratadi; karbonat angidrid mavjud bo’lib, o’simliklarni fotosintez qilishiga yodam beradi; ultrabinafsha nurlardan organizmlarni saqlydi; yer yuzasidagi issiqlikni saqlab turib, ob-havoni boshqarib turadi; yer yuzasidagi modda ayniqsa gaz moddalarni aylanishida kata rol o’ynaydi; suv bug’larini planetga o’tkazadi; uchar holatdagi organizmlar uchun qulay muhit hisoblanadi; kimyoviy energiya va xom- ashyo manbasi hisoblanadi; gaz va changlarni o’ziga abul qiladi. atmosfera qobig'i quyidagi qatlamlarga bo'linadi. 1. troposfera – yer sirtida 0-15 km gacha, temperature +15 dan -56 gacha; 2. stratosfera – 15-50 km gacha, temperature -56 dan -2 gacha; 3. mezosfera – 50-80 km gacha, temperaturasi -2 …

3 / 30

a.bosim yuqoriga ko'tarilgan sari gazlarning zichligi kamayib boradi. havo qobig'i o'z og'irligi bilan bizni va atmosferadagi barcha narsalarni bosib turadi. atmosferaning ifloslanishi – zararli moddalarning atmosferaga kirib borib, uning tarkibini o’zgartiradigan aralashmalar. atmosferani ifloslanishi organizmga ta’siriga qarab kimyoviy va fizikaviy bo’ladi. ximiyaviy ta’sir deganda ximiyaviy moddalar va ularning har xil birikmlari tushuniladi. fizikaviyga esa – radioaktiv nurlanishlar, issiqlikni chiqishi, shovqin, elektromagnit to’lqinlari va boshqalar. atmosfera havosini ifloslanishi – atrof – muhitni zararlanishiga olib keladiga gazlarni aralashmasidir. atmosfera havosini ifloslantiruvchi tabiiy manbalarga quyidagilar kiradi: chang bo’ronlari, o’rmonlarni yonishi, vulqonlarni otilishi va boshqalar kiradi. antropogen ifloslanishni asosiy sabablari ishlab chiqarish korxonalardan chiqadigan chiqindi va avtotransportlardan chiqadigan chiqindilardir. 1 – rasm atmosferani ifloslantiruvchi manbalar: 1 – fakel. 2 –tutunli quvur. 3 – sexning aerasiyasi. 4- basseyni bug’lanishi. 5 – quvur orqali oqib chiqib ketishlar. 6 – qurilish materillardan chiqadigan changlar. 7 – avtotransportdan chiqadigan tutunlar. 8- shamol yo’nalishlari. ishlab chiqarishdan chiqadigan chiqindilar statsionar …

4 / 30

ifloslanishi deganda havoga begona birikmalarning qo'shilishi natijasiga uning fizik va kimyoviy xususiyatlarining o’zgarishi tushuniladi, atmosfera tabiiy va suniy yo'llar bilan ifloslanadi. vulqonlar otilishi, chang to'zonlar, o'rmon va dashtlardagi yong'inlar o'simlik changlari mikroorganizmlar kosmik chang va boshqalar tabiiy ifloslanish manbalaridir. suniy ifloslanish manbalariga energetika, sanoat korxonalari, transport, maishiy chiqindilar va boshqalar kiradi. hozirgi kunda atmosferaning suniy ifloslanish darajasi oshib bormoqda .atmosferaning mahalliy, regional va global ifloslanishi kuzatiladi. agregat holatiga ko'ra atmosferani ifloslovchi birikmalarni to'rt guruhga bo'lish mumkin; qattiq, suyuq, gazsimon va aralash birikmalar, havoni ifloslovchi asosiy modda va birikmalarga aerozollar, qattiq zarrachalar, kurum, azot oksidlari, uglerod oksidlari, oltingugurt oksidlari, xlorftoruglevodorodlar, metal oksidlari va boshqalar kiradi, atmosferaga o'n minglab tonna modda va birikmalar chiqarilgan bo’lib, ularning o'zaro birikib hosil qilgan aralashmalari to'la urganilmagan. bunday nomalum birikmalarning tirik jonzotlarga shu jumladan inson sog'lig'iga tasiri aniq baholangan emas. atmosfera havosi ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri. havoning kuchli ifloslanishi insonlar sog'lig'iga, qolaversa barcha jonzotlarga salbiy ta'sir …

5 / 30

diziga o'tadi. ifloslangan havo o'simliklarni zararlab, ularda modda va energiya almashinuvini buzadi. qishloq xo'jalik ekinlari va mevali daraxtlar ham kam hosilli bo'lib qoladi. sanoat va transportdan chiqqan zararli gazlar fotosintez jarayoniga salbiy ta'sir ko'rsatadi. transpirasiyani 3 barobargacha qisqartiradi atmosferaning ifloslanishi hayvonlarga ham ta'sir etib, ularning zaharlanishiga, ba'zan esa nobud bo'lishiga sabab bo'lmoqda. hayvon turlarining kasallanib, zaharlanib, qirilib ketishida urushlarning, xususan aqshning vetnamda, laosda olib borgan urushlarida kimyoviy qurollarni qo'llash tufayli 170 qush turidan hozir 24 qush turi, 55 sut emizuvchilar turidan 5 turi qolgan. oxirgi 25-30 yil ichida kislotali yomg'irlar ayrim davlatlarda haqiqiy ekologik falokatga aylanib qoldi. har qanday qazilma yoqilg'i yondirilganda chiqindi gazlar tarkibida oltingugurt va azot qo'sh oksidlari bo'ladi. atmosferaga millionlab tonna chiqarilayotgan bu birikmalar yomg'irni kislotaga aylantiradi. so'nggi yillarda aqsh, kanada, germaniya, shvesiya, norvegiya, rossiya va boshqa rivojlangan davlatlarda kislotali yomg'irlar ta'sirida katta maydondagi o'rmonlar quriy boshladi. bunday yomg'irlar tuproq hosildorligini pasaytiradi, binolar, tarixiy yodgorliklarni emiradi, inson …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera haqida umumiy ma’lumot"

reja: kirish atmosfera haqida umumiy ma’lumot. atmosferani ifloslantiruvchu manbalar. atmosferaning ifloslanishi. ifloslovchi moddalarning monitoring. atmosfera havosi ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri. reja: kirish. atmosfera haqida umumiy ma’lumot. atmosferani ifloslantiruvchu manbalar. atmosferaning ifloslanishi. ifloslovchi moddalarning monitoring. atmosfera havosi ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri. xulosa atmosferaning ifloslanish muammolari kirish atmosfera so'zi yunoncha tildan olingan bo'lib (“atmos” - bug', sfera - qobiq, shar) ya'ni havo qobig'i degan ma'noni anglatib, biosferada hayot mavjudligini ta'minlovchi asosiy manbalardan biridir. atmosfera yerni gazli qismi bo’lib, u yerni huddi qobiqqa yoki obalochkaga o’xshab o’rab turadi.u deyarli barcha gazlarnu...

This file contains 30 pages in PPT format (2.5 MB). To download "atmosfera haqida umumiy ma’lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera haqida umumiy ma’lumot PPT 30 pages Free download Telegram