issiqxona effekti

PPTX 18 стр. 226,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
issiqxona gazlari. issiqxona effekti. issiqxona effekti 1 reja: kirish 1. issiqxona effekti 2. issiqxona effekti uning sabab va oqibatlari 3. quyoshdan kelgan issiqlikning yer sathida jamlanib, dimlanib qolishi xulosa kirish issiqxona effekti — ekologik hodisa boʻlib, quyoshdan kelgan nurlarning bir qismi yer yuziga singib, natijada oʻrtacha sirt harorati koʻtariladi. bu esa hayot mavjud boʻlishiga imkon beradi. quyoshdan kelayotgan nurlarning yer atmosferasida dimlanib, jamlanib qolish hodisasiga issiqxona effekti deyiladi. hozirgi vaqtda atmosfera tarkibida tirik organizmlar uchun zararli gazlarning uchrash hollari ko’paymoqda. sanoat, transport, energetika va boshqa ishlab chiqarish korxonalaridan chiqayotgan chiqindilar katta-katta tumanlar, bir necha minglab kilometrli hududlar havosining ifloslanishiga olib kelmoqda. bmt ning ma’lumotlariga ko’ra insoniyat paydo bo’lganidan to shu vaqtgacha 80-85 milliard tonna turli yoqilg’i yoqilgan. shuning yarmi keyingi 25 yilga to’g’ri keladi. faqatgina ko’mirning o’zi yiliga 2 milliard tonna yoqiladi. hozirgi kunda atmosfera turli xil yoqilg’ilarning yonishi tabiiy gaz yonuvchan slanes torf, yog’och, o’rmonlarning yonishi va vulqonlar otilishi …
2 / 18
dan uzatilayotgan infraqizil nurlanishning katta qismi atmosferada suv bug’lari, karbonat angidrid va boshqa tabiiy “issiqxona gazlari” tamonidan yutiladi. bu gazlar energiyani to’g’ridan–to’g’ri yer sirtiga utishiga imkon bermaydi. atmosferada ko’plab o’zaro ta’sirlashuvchi jarayonlar (shudring, qirov, tuman, havo oqimlari, bug’lanish, bulutlar hosil bo’lishi, yomg’ir yog’ishi) sodir buladi. biz hozirgi kunda, nisbatan sekin bo’lsada ana shunday o’zgarishlarni keltirib chiqarmoqdamiz. biz atmosfera tarkibidagi gazlar muvozanatini o’zgartirdik va bunda davom etmoqdamiz. bu fikr ayniqsa asosiy “issiqxona gazlari”- karbonat angidrid (so2), metan (sn4) va azot oksidi (n2o) uchun to’g’ridir. suv bug’lari eng muhim issiqxona gazlari hisoblanadi, lekin inson faoliyati unga to’g’ridan - to’g’ri ta’sir kursatmaydi. bugungi kunda atmosferada karbonat angidrid va boshqa zaharli gazlarning ortishi jonli organizmlar uchun har tamonlama salbiy ta’sir ko’rsatadi. a. r. vinogradov ma’lumotiga asosan atmosferada 2330 mlrd tonna karbonat angidrid gaz mavjudligi ta’kidlangan. agar yer atmosferasidagi karbonat angidrid gazi miqdori ortib ketsa, kislorod miqdori 5% ga kamaysa tirik organizmning nafas olishi qiyinlashadi. …
3 / 18
chiqadi. inson faoliyatining boshka turlari, jumladan chorvachilik va sholi ustirish metan, azot oksidi va boshqa issiqxona gazlarining ajralishini ko’chaytiradi. agar chiqindilar hozirgidek sur’atda davom etadigan bo’lsa, xxi-asr davomida atmosferadagi karbonat angidrid miqdori sanoatlashishgacha bo’lgan davrga nisbatan ikki marta ortishi mumkin. ko’pchilik olimlarning fikricha, ehtimol, kelgusi 100 yil davomida «global isish» 1,4o -5,8o c qiymatlardan kuzatilishi mumkin. bu qiymatlar sanoatlashish davrigacha, ya’ni 1850 yilgacha sel’siy haroratining 0,5ºc ga ko’tarilganiga qo’shimchadir. bu qiymatning ma’lum qismi ham o’tmishda atmosferaga chiqarilgan issiqxona gazlari tufayli bo’lishi mumkin. bugungi kunda insoniyat uchun eng og’ir global muammo isish havfidir. global isish muammosi yoki issiqxona effektiga asosiy sabab, atmosferaga har xil gazlarining ko’p chiqarilishi yoki antropogen oqibatlar ta’siridir. sivilizatsiya natijasida sanoat va texnika rivojlandi, avtomobillar soni keskin ko’paydi, o’rmonlar, o’tloqlar kamayishi tufayli atmosferada so2 gazi miqdori oshdi. sanoat chiqindilari qayta ishlanmasligi ham atmosferaga chiqadigan so2 gazining oshib ketishiga sabab bo’lmokda. demak, u yoki bu tarzda hosil bo’lgan karbonat …
4 / 18
tabiiy gaz va 3,5 mlrd. tonna neft maxsulotlari yonadi. ularning yonishidan atmosferaga 12 mlrd. tonna suv, isigan havo bug’i bir necha ming kub kilometr balandlikka tarqaladi. mana shu vaziyatlar orqali biz atmosferada issiqlik effektini o’z qulimiz bilan hosil qilamiz. neft maxsulotlari yonganda atmosferaga so2 ga qaraganda 10 ming marta og’ir zarrachalar uchib chiqadi. . ayni kunda atmosfera tarkibidagi kislorod muammosi ham dolzarb bo’lib, undagi kislorod miqdori yildan-yilga kamayib bormoqda. masalan, aqsh ning sanoat, transport, aholi va hayvonot dunyosi iste’mol etayotgan kislorod o’rnini shu mamlakat hududidagi o’simliklar ishlab chiqarayotgan kislorod qoplamayotir. shuning uchun, aqsh toza havo olishda boshqa davlatlar hisobiga yashamoqda. atmosfera turli yo’llar bilan ifloslanadi. ifloslanish sabablarini aniqlash va uning oldini olish katta amaliy ahamiyatga ega va zarurdir. j. detri atmosfera ifloslanishi sabablarini to’rt guruhga bo’lishni taklif etgan. • tabiiy yo’l bilan ifloslanish (mineral, o’simlik, hayvon va mikroorganizmlar ta’sirida); • sanoat tarmoqlari transport va turar joylarni isitishda foydalaniladigan yoqilg’ilar orqali …
5 / 18
lektr stansiyalarida yoqilg’ilarning to’liq yonmasligi oqibatida yuz minglab trubalardan turli miqdorda zaharli gazlar havoga chiqib, ba’zilari esa yer yuzasiga tushganda, boshqalari atmosfera qatlamlarida uzoq vaqtgacha saqlanishi mumkin. sanoat tarmoqlari havoga turli zaharli modda va gazlar chiqarish bilan bir qatorda atmosferadan juda katta miqdorda kislorod yutadi, masalan, bir tonna cho’yanni rudadan ajratib olish uchun 150 m3, bir tonna po’lat olish uchun 35-70 m3, bir tonna ammiak olish uchun 500 m3 va bir tonna atsetilen olish uchun 3600 m3 kislorod ketadi. po’lat eritib olish uchun kislorodga bo’lgan talab keyingi yillarda 2,6 marta, domna pechlarida 4,2 marta oshdi. umuman sanoat tarmoqlarida kisloroddan foydalanish keyingi besh yil ichida besh baravarga oshdi. xulosa mutaxassislarning ma’lumotlariga qaraganda, har yili bizning respublikamizning atmosfera havosiga to’rt million tonnaga yaqin zararli moddalar qo’shilmoqda. shundan 50% i uglerod oksidi, 15% i uglevodorod chiqindilari, 14% i oltingugurt oksidi, 9% i azot oksidi, 8% i qattiq moddalar va 4% ga yaqini o’ziga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "issiqxona effekti"

issiqxona gazlari. issiqxona effekti. issiqxona effekti 1 reja: kirish 1. issiqxona effekti 2. issiqxona effekti uning sabab va oqibatlari 3. quyoshdan kelgan issiqlikning yer sathida jamlanib, dimlanib qolishi xulosa kirish issiqxona effekti — ekologik hodisa boʻlib, quyoshdan kelgan nurlarning bir qismi yer yuziga singib, natijada oʻrtacha sirt harorati koʻtariladi. bu esa hayot mavjud boʻlishiga imkon beradi. quyoshdan kelayotgan nurlarning yer atmosferasida dimlanib, jamlanib qolish hodisasiga issiqxona effekti deyiladi. hozirgi vaqtda atmosfera tarkibida tirik organizmlar uchun zararli gazlarning uchrash hollari ko’paymoqda. sanoat, transport, energetika va boshqa ishlab chiqarish korxonalaridan chiqayotgan chiqindilar katta-katta tumanlar, bir necha minglab kilometrli hududlar havosi...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (226,1 КБ). Чтобы скачать "issiqxona effekti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: issiqxona effekti PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram