qizil o‘ngachdagi oziq-ovqat harakatining fiziologiyasi va jarayon davomida mushaklarning turli xil xarakatlari

DOCX 27 pages 49.9 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.9 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

qizil o‘ngachdagi oziq-ovqat harakatining fiziologiyasi va jarayon davomida mushaklarning turli xil xarakatlari mundarija i.kirish .................................................................................................................... 3 ii.asosiy qism 1.oziq-ovqat hazm qilish tizimining umumiy tuzilishi va o‘ngachning anatomo-fiziologik xususiyatlari……………………………………………………………..6 2.qizil o‘ngachning mushak tuzilishi va ularning funksional ahamiyati…………..10 3.o‘ngachning anatomik tuzilishi va uning oziq-ovqat o‘tishidagi o‘rni………….16 4.o‘ngach mushaklarining reflektor boshqaruvi va nerv tizimi bilan bog‘liqligi….21 iii.xulosa .............................................................................................................. 25 iv.foydalanilgan adabiyotlar ................................................... ……..…………27 kirish kurs ishi mavzuning dolzarbligi: so‘nggi yillarda mamlakatimizda fan, ta’lim va tibbiyot sohalarini kompleks rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. inson salomatligi, hayot sifatini oshirish, sog‘lom turmush tarzini targ‘ib etish borasidagi islohotlar doirasida biologiya va anatomiya fanlarini chuqur o‘rganish muhim ahamiyat kasb etmoqda. o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyev tomonidan 2020-yil 12-avgustda qabul qilingan “inson salomatligini mustahkamlash va sog‘lom avlodni tarbiyalash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pq–4805-son qarorida aholining tibbiy madaniyatini oshirish, inson organizmining fiziologik jarayonlarini chuqur o‘rganish va bu borada ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish zarurligi alohida ta’kidlab o‘tilgan. shuningdek, 2022-yil 11-maydagi pf–134-sonli prezident farmonida sog‘liqni saqlash …

2 / 27

larining o‘zaro integratsiyasini kuchaytirish, inson organizmidagi murakkab jarayonlarni, xususan, hazm qilish tizimining faoliyatini ilmiy asosda o‘rganishga keng imkoniyat yaratdi. hazm qilish tizimi inson organizmining eng muhim fiziologik tizimlaridan biri bo‘lib, organizmni energiya va o‘sish uchun zarur oziq moddalari bilan ta’minlaydi. ushbu tizimda o‘ngach, ya’ni qizilo‘ngach, markaziy o‘rinni egallaydi. o‘ngach orqali oziq-ovqat og‘iz bo‘shlig‘idan me’daga o‘tadi, bu jarayonda murakkab mushak qisqarishlari, peristaltik to‘lqinlar va reflektor boshqaruv mexanizmlari ishtirok etadi. bu jarayonlar inson fiziologiyasida muhim o‘rin tutadi, chunki oziq-ovqatning me’daga o‘z vaqtida, zarur bosimda va to‘g‘ri ritmda yetib borishi butun hazm tizimining keyingi bosqichlarini belgilab beradi. prezident shavkat mirziyoyev o‘zining 2023-yil 20-dekabr kuni oliy majlisga yo‘llagan murojaatnomasida ham inson salomatligi masalasiga alohida to‘xtalib, “sog‘lom xalq — barqaror taraqqiyot poydevori” ekanligini, har bir fuqaroning tibbiy madaniyati yuqori bo‘lishi, inson organizmining tuzilishi va fiziologik jarayonlarini anglashda ta’lim muhim o‘rin tutishini ta’kidlagan. shu nuqtai nazardan, o‘quvchilar va talabalar uchun o‘ngachning tuzilishi, uning fiziologik faoliyati, oziq-ovqatning …

3 / 27

t harakatining fiziologiyasi va bu jarayon davomida mushaklarning turli xil harakatlari inson organizmining murakkab, ammo mukammal tarzda muvofiqlashtirilgan fiziologik tizimini ifodalaydi. o‘ngach ovqat hazm qilish tizimining muhim bo‘lagi bo‘lib, uning asosiy vazifasi yutilgan oziq-ovqat yoki suyuqliklarni og‘iz bo‘shlig‘idan oshqozonga xavfsiz va samarali tarzda yetkazishdir. bu jarayon ko‘p bosqichli reflektor mexanizmlar, mushaklarning muvofiqlashtirilgan qisqarishlari va markaziy hamda periferik nerv tizimi faoliyati bilan chambarchas bog‘liq. o‘ngachdagi oziq-ovqat harakatining fiziologiyasi bir qarashda oddiy ko‘rinsa-da, u juda nozik va murakkab jarayon bo‘lib, har bir bosqichda mushaklarning aniq tartibda qisqarishi, bo‘shashishi, sfinkterlarning vaqtida ochilib-yopilishi hamda nerv impulslarining sinxron uzatilishi orqali amalga oshadi. kurs ishining vazifasi: · o‘ngachning anatomo-fiziologik tuzilishini o‘rganish. inson organizmidagi o‘ngachning anatomik joylashuvi, uning tuzilma qismlari — bo‘yin, ko‘krak va qorin bo‘limlari, shuningdek, mushak, shilliq va adventitial qatlamlarning vazifalarini tahlil qilish. · oziq-ovqatning o‘ngach bo‘ylab harakatlanish mexanizmini aniqlash.yutish refleksi, mushaklarning ritmik qisqarishlari (peristaltika), sfinkterlarning ochilib-yopilish jarayonlari orqali oziq-ovqatning me’daga o‘tish yo‘lini tushuntirish. · …

4 / 27

k harakatlariga ko‘rsatadigan ta’sirini baholash. kurs ishining predmeti: inson organizmidagi qizil o‘ngachning fiziologik faoliyati, oziq-ovqatning o‘ngach bo‘ylab harakatlanish jarayoni va bu jarayonda mushaklarning turli xil qisqarish hamda muvofiqlashgan harakatlaridir. kurs ishining obyekti: inson organizmidagi o‘ngach mushaklari faoliyati, ularning fiziologik harakati, reflektor boshqaruv mexanizmlari va oziq-ovqatning og‘iz bo‘shlig‘idan oshqozonga o‘tish jarayonida mushaklarning o‘zaro muvofiqlashgan harakatidir. kurs ishining tarkibiy tuzilmasi: ushbu kurs ishi kirish qism, asosiy qism, 4 ta reja, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tashkil topgan. ii.asosiy qism 1. oziq-ovqat hazm qilish tizimining umumiy tuzilishi va o‘ngachning anatomo-fiziologik xususiyatlari. oziq-ovqat hazm qilish tizimi inson organizmining eng muhim fiziologik tizimlaridan biri bo‘lib, u tirik mavjudotning hayotiy faoliyatini davom ettirish uchun zarur bo‘lgan oziq moddalarning parchalanishi, so‘rilishi va organizmga singishini ta’minlaydi. hazm qilish tizimi murakkab anatomik tuzilishga ega bo‘lib, uning har bir a’zosi ma’lum bir vazifani bajaradi, ammo bu organlar o‘zaro chambarchas bog‘liq holda yagona tizim sifatida ishlaydi. hazm qilish tizimi og‘iz bo‘shlig‘idan boshlanib, …

5 / 27

sh tizimining umumiy tuzilishida har bir a’zoning o‘ziga xos anatomo-fiziologik xususiyatlari mavjud. oziq-ovqat og‘iz bo‘shlig‘ida tishlar yordamida maydalanadi, so‘lak bezlari esa oziqni namlab, kimyoviy parchalanish jarayonini boshlaydi. tilning harakatlari tufayli oziq halqumga o‘tadi, bu yerda yutish refleksi sodir bo‘ladi. shundan so‘ng oziq o‘ngach orqali oshqozonga tushadi. o‘ngach — hazm qilish yo‘lining muhim bo‘lagi bo‘lib, u oziqning og‘izdan oshqozonga o‘tishini ta’minlovchi mushakli nay shaklidagi organ hisoblanadi. o‘ngachning asosiy vazifasi oziqni mexanik tarzda harakatlantirish, ya’ni peristaltik to‘lqinlar orqali oziqni pastga siljitishdan iboratdir. bu jarayon davomida o‘ngach devoridagi silliq mushaklar muvofiqlashtirilgan tarzda qisqaradi va bo‘shashadi. o‘ngachning anatomik tuzilishiga nazar tashlasak, u taxminan 25–30 sm uzunlikda bo‘lib, halqum bilan oshqozonni tutashtiradi. uning devori uchta asosiy qavatdan iborat: shilliq qavat, mushak qavati va seroz qavat. shilliq qavat oziqning o‘tishini yengillashtiradigan shilimshiqli suyuqlik ajratadi, mushak qavati esa peristaltik harakatlarni ta’minlaydi. o‘ngachning yuqori qismida ko‘ndalang-targ‘il mushak tolalari, o‘rta qismida aralash, pastki qismida esa silliq mushak tolalari joylashgan. …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qizil o‘ngachdagi oziq-ovqat harakatining fiziologiyasi va jarayon davomida mushaklarning turli xil xarakatlari"

qizil o‘ngachdagi oziq-ovqat harakatining fiziologiyasi va jarayon davomida mushaklarning turli xil xarakatlari mundarija i.kirish .................................................................................................................... 3 ii.asosiy qism 1.oziq-ovqat hazm qilish tizimining umumiy tuzilishi va o‘ngachning anatomo-fiziologik xususiyatlari……………………………………………………………..6 2.qizil o‘ngachning mushak tuzilishi va ularning funksional ahamiyati…………..10 3.o‘ngachning anatomik tuzilishi va uning oziq-ovqat o‘tishidagi o‘rni………….16 4.o‘ngach mushaklarining reflektor boshqaruvi va nerv tizimi bilan bog‘liqligi….21 iii.xulosa .............................................................................................................. 25 iv.foydalanilgan adabiyotlar ..................

This file contains 27 pages in DOCX format (49.9 KB). To download "qizil o‘ngachdagi oziq-ovqat harakatining fiziologiyasi va jarayon davomida mushaklarning turli xil xarakatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qizil o‘ngachdagi oziq-ovqat ha… DOCX 27 pages Free download Telegram