bolalarda nutqning shakllanishi

PPTX 21 pages 1.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation bolalarda nutqning shakllanishi alijonova zulxumor 1. nutqning shakllanishi: asosiy bosqichlar 2. nutqning rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar 3. nutqning buzilishlari va ularni bartaraf etish reja: kirish nutqning shakllanishi bolaning kognitiv rivojlanishining muhim bosqichidir; bu jarayon 12 oylikdan boshlab, ilk so'zlarning paydo bo'lishi bilan namoyon bo'ladi. bolaning nutq apparati anatomiyasi va fiziologiyasi, masalan, ovoz boylamlari va artikulyatsiya organlarining rivojlanishi, 6 oylikdan 9 oylikkacha bo'lgan davrda muhim rol o'ynaydi. nutqning ta'rifi va ahamiyati nutq – bu fikrlarni 44 ta fonema orqali shakllantirish va ifodalash imkonini beruvchi, insonlar o‘rtasidagi muloqotning eng muhim vositasidir. nutqning ahamiyati shundaki, u bolaning kognitiv rivojlanishiga, xususan, 1 yoshdan boshlab so‘z boyligini oshirishga va fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga yordam beradi. nutqning rivojlanish bosqichlari (tug'ilishdan maktabgacha) gugulash davri (0-6 oy) tasodifiy tovushlardan maqsadli unlilar va undoshlarga o'tadi, bu esa keyinchalik nutq uchun poydevor yaratadi. ovoz balandligi va ohangi o'zgarib, muloqot rivojlanadi. birinchi so'zlar davri (12-18 oy) da, bola taxminan 10-20 …

2 / 21

ko'pincha kontekstga bog'liq. ular narsalarni nomlashda va oddiy talablarni ifodalashda bir so'zli iboralarni ishlatadilar. so'z boyligining kengayishi (18-24 oy) 18-24 oylik davrda bolaning so'z boyligi tez sur'atlar bilan o'sadi, odatda 50 dan 200 tagacha so'zni o'z ichiga oladi va ikki so'zli iboralarni ishlatish boshlanadi. bu davrda bolalar predmetlarni nomlashni, oddiy ko'rsatmalarni tushunishni va 'yo'q' degan tushunchani anglashni o'rganadilar, shu orqali 75% ko'rsatmalarni bajaradilar. gap tuzishning boshlanishi (2-3 yosh) 2-3 yoshda bola 50 tadan 200-300 tagacha so‘z boyligiga ega bo‘ladi va ikki-uch so‘zdan iborat oddiy gaplar tuzishni boshlaydi, masalan, “oyi, non ber”. bu davrda bola grammatik qoidalarni to‘liq bilmasa ham, so‘zlarni ma’noli birikmalar hosil qilish uchun birlashtirishga intiladi, fe’llarni, otlarni va sifatlarni ishlatadi. grammatik rivojlanish (3-5 yosh) uch yoshga kelib, bolalar koʻplik shaklini, egalik olmoshlarini (mening, sening) va oddiy oʻtgan zamon fe'llarini (o'ynadi) faol ishlatishni boshlaydilar, bu esa 900-1000 soʻzdan iborat lugʻat bilan bog'liqdir. toʻrt yoshga kelib, bolalar murakkabroq gaplarni tuzishda …

3 / 21

ngni ber”. bu davrda lug‘at boyligi tez sur’atlar bilan ortib boradi. nutqning ijtimoiy rivojlanishi nutqning ijtimoiy rivojlanishi 2 yoshdan 5 yoshgacha bo'lgan davrda ayniqsa tezlashadi, bolalar kattalar bilan muloqot orqali yangi so'zlarni o'zlashtiradilar. o'yin faoliyati nutqning ijtimoiy rivojlanishida muhim rol o'ynaydi, bolalar o'yin davomida turli rollarni bajarib, nutqdan foydalanishni o'rganadilar. nutqning buzilishlari va ularning sabablari dyslaliya, tovush talaffuzining buzilishi, ko'pincha 4-5 yoshgacha tuzatiladi, ammo genetik omillar yoki noto'g'ri artikulyatsiya sabab bo'lishi mumkin. dizartriya, asab tizimining shikastlanishi natijasida kelib chiqadi, nutq mushaklarini nazorat qilish qobiliyatining buzilishiga olib keladi va nutq aniqligini pasaytiradi. nutq terapevtining roli nutq terapevti erta yoshdagi bolalarda 0 dan 5 yoshgacha bo'lgan nutq va til rivojlanishini baholashda muhim rol o'ynaydi, muammolarni aniqlaydi. nutq terapevti bolaning artikulyatsiyasi (talaffuzi) buzilishini, 10 dan ortiq fonemani noto'g'ri talaffuz qilishini tuzatish uchun maxsus mashqlar o'rgatadi. ota-onalarning nutq rivojlanishiga ta'siri ota-onalarning kitob o'qishi, ayniqsa 0-3 yoshgacha, bolaning lug'at boyligini 30% gacha oshirishi mumkin, bu …

4 / 21

aning til ko'nikmalari aniqlanadi, grammatik qoidalar qanchalik to'g'ri qo'llanilishi tekshiriladi. diagnostika jarayoni nutq buzilishining sabablarini aniqlashga qaratilgan, bunda 3 yoshgacha bo'lgan bolalarda nutq rivojlanishidagi kechikishlar hamda 5 yoshdan katta bolalardagi nuqsonlar tekshiriladi. xulosa nutqning shakllanishi 0 yoshdan 5 yoshgacha bo'lgan davrda sezilarli o'zgarishlarga duch keladi, fonetik, leksik va grammatik rivojlanishning progressiv bosqichlarini aks ettiradi. bolaning nutq rivojlanishi 12 oylikdan boshlab birinchi so'zlarni talaffuz qilish, 2 yoshda oddiy gaplarni tuzish va 3 yoshga kelib murakkabroq grammatik tuzilmalarni o'zlashtirishni o'z ichiga oladi. e'tiboringiz uchun rahmat image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg

5 / 21

bolalarda nutqning shakllanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda nutqning shakllanishi"

powerpoint presentation bolalarda nutqning shakllanishi alijonova zulxumor 1. nutqning shakllanishi: asosiy bosqichlar 2. nutqning rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar 3. nutqning buzilishlari va ularni bartaraf etish reja: kirish nutqning shakllanishi bolaning kognitiv rivojlanishining muhim bosqichidir; bu jarayon 12 oylikdan boshlab, ilk so'zlarning paydo bo'lishi bilan namoyon bo'ladi. bolaning nutq apparati anatomiyasi va fiziologiyasi, masalan, ovoz boylamlari va artikulyatsiya organlarining rivojlanishi, 6 oylikdan 9 oylikkacha bo'lgan davrda muhim rol o'ynaydi. nutqning ta'rifi va ahamiyati nutq – bu fikrlarni 44 ta fonema orqali shakllantirish va ifodalash imkonini beruvchi, insonlar o‘rtasidagi muloqotning eng muhim vositasidir. nutqning ahamiyati shundaki, u bolaning kognitiv r...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "bolalarda nutqning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda nutqning shakllanishi PPTX 21 pages Free download Telegram