yuqori chirchik geografyasi

DOCX 13 pages 17.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: yuqori chirchik geografyasi tayyorladi: anvar kirish 1. yuqori chirchiqning geografik joylashuvi va tabiiy sharoiti 2. hududning geologik tuzilishi va relyefi 3. iqlimi, gidrografiyasi va tuproqlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish qishlog'i chirchiq daryosining yuqori oqimida, dengiz sathidan taxminan 1200 metrdan 1500 metrgacha balandlikda joylashgan bo'lib, bu hududning iqlimiga ta'sir qiladi. hududda asosan bo'z tuproqlar uchraydi, lekin daryo bo'ylarida unumdor allyuvial tuproqlar ham mavjud bo'lib, dehqonchilik uchun qulaylik yaratadi, ayniqsa 50 gektardan ortiq maydonda. kirish hududida yillik o'rtacha yog'ingarchilik miqdori 600 mm dan 800 mm gacha yetadi, bu esa tog' yonbag'irlarida o'rmonlarning rivojlanishiga va suv resurslarining shakllanishiga yordam beradi. umumiy geografik joylashuvi yuqori chirchiq tumani, 40° shimoliy kenglik va 70° sharqiy uzunlik koordinatalarida joylashgan, gʻarbiy tyan-shan togʻ tizmasining etaklarida joylashgan boʻlib, togʻ va tekislik hududlarining oʻziga xos uygʻunligini namoyon etadi. tumanning umumiy geografik joylashuvi dengiz sathidan 500 metrdan 2500 metrgacha …

2 / 13

a yer yuzasida yoriqlar, ko'chkilar va o'pirilishlar kabi geologik jarayonlar kuzatiladi. iqlimi yuqori chirchiq iqlimi kontinental boʻlib, yanvar oyining oʻrtacha harorati -1°c dan -3°c gacha, iyul oyida esa +25°c dan +28°c gacha oʻzgarib turadi. hududda yogʻingarchilik miqdori yil davomida notekis taqsimlangan boʻlib, eng koʻp yogʻingarchilik mart-aprel oylarida (300-400 mm) va eng kam yogʻingarchilik esa yozda kuzatiladi. vegetatsiya davri oʻrtacha 210-220 kun davom etadi, bu esa dehqonchilik uchun qulay sharoit yaratadi, lekin bahorgi sovuqlar baʼzan ekinlarga zarar yetkazishi mumkin. ichki suvlari (daryolar, ko'llar, suv omborlari) chirchiq daryosi havzasida bir nechta sun'iy suv omborlari mavjud bo'lib, ulardan eng kattasi xo'jakent suv omboridir, uning umumiy hajmi 125 million kub metrdan oshadi va sug'orishga yordam beradi. yuqori chirchiq hududida pskem, oqsoy va chatqol daryolari kabi yirik daryolar mavjud bo'lib, ularning umumiy uzunligi 200 kilometrdan oshadi va ular qor hamda muzliklardan suv oladi. hududda bir nechta kichik ko'llar mavjud, ularning aksariyati tektonik kelib chiqishi bilan …

3 / 13

ista, bodom va turli xil mevali daraxtlar, bu esa biologik xilma-xillikni oshiradi. yuqori chirchiqda 100 dan ziyod dorivor oʻsimliklar mavjud boʻlib, ular xalq tabobatida keng qoʻllaniladi va farmatsevtika sanoati uchun xomashyo hisoblanadi. hayvonot dunyosi o'rta chirchiq hududida 300 dan ortiq qush turlari uchraydi, shu jumladan, noyob burgutlar va qirg'iylar, ularning migratsiya yo'llari ushbu mintaqadan o'tadi. daryo bo'ylarida ondatra kabi kemiruvchilarning 15 ga yaqin turi mavjud bo'lib, ularning soni suv ekosistemasi holatiga bog'liq holda o'zgaradi. tog'li hududlarda turkiston silovsini va bo'rsiq kabi 10 dan ortiq sutemizuvchilar yashaydi, ularning arealining o'zgarishi antropogen ta'sir bilan bog'liq. tabiiy resurslari yuqori chirchiq hududida 10 dan ortiq turdagi qurilish materiallari, jumladan, ohaktosh zaxiralari mavjud boʻlib, ular mahalliy qurilish ehtiyojlarini qondirish uchun yetarli deb baholanadi. daryo vodiylarida joylashgan unumdor allyuvial tuproqlar qishloq xoʻjaligi uchun qulay sharoit yaratadi, ayniqsa, meva-sabzavot yetishtirish va chorvachilikda 60 foizdan ortiq hosildorlikni ta’minlaydi. hududda 15 dan ortiq kichik gidroenergetika resurslari mavjud bo'lib, ular …

4 / 13

acha 250 kishidan oshadi, bu esa viloyatning oʻrtacha koʻrsatkichidan yuqori ekanligini koʻrsatadi. demografik tarkibida oʻzbeklar 70% ni, qolgan 30% ni esa turli millat vakillari tashkil etadi, shu jumladan qoʻshni davlatlardan koʻchib kelganlar ham bor. so'nggi 10 yilda yuqori chirchiqda aholi soni 15% ga oshdi, bu asosan urbanizatsiya va qishloqdan shaharga migratsiya bilan bog'liqdir. iqtisodiyoti (qishloq xo'jaligi, sanoat) yuqori chirchiq qishloq xo'jaligida 60% maydon paxta yetishtirishga mo'ljallangan bo'lib, mahalliy sanoat uchun xomashyo bazasini shakllantiradi va eksportga ham yo'naltirilgan. tumanda 3 ta yirik sanoat korxonasi mavjud bo'lib, ular asosan oziq-ovqat mahsulotlari, qurilish materiallari va metall buyumlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. ularning umumiy ishlab chiqarish hajmi 45 milliard so'mdan ortiq. yuqori chirchiqda bog'dorchilik rivojlangan bo'lib, 1500 gektardan ortiq maydonda mevali daraxtlar ekilgan. hosildorlik 20 tonna/gektarni tashkil etadi, bu hudud iqtisodiyotiga sezilarli hissa qo'shadi. turizm salohiyati yuqori chirchiq tumanida 70 dan ortiq noyob o‘simlik va hayvon turlari mavjudligi ekoturizmni rivojlantirish uchun zo‘r imkoniyat yaratadi, ayniqsa …

5 / 13

an ortiq turdan iborat bo'lib, ularning 30 foizi endemik hisoblanadi; ularni himoya qilish va biologik xilma-xillikni saqlash muhim vazifa hisoblanadi. xulosa yuqori chirchiqning geografiyasi xilma-xilligi va tabiiy resurslari bilan ajralib turadi, bu mintaqa iqtisodiyoti va aholi turmush tarziga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. foydalanilgan adabiyotlar 1. yuqori chirchiq tumani hokimligining rasmiy veb-sayti. 2. o'zbekiston milliy ensiklopediyasi. toshkent, "o'zbekiston milliy ensiklopediyasi" davlat ilmiy nashriyoti, 2000-2005. 3. o'zbekiston respublikasi geografiyasi. (oliy o'quv yurtlari uchun darslik). tahririyat hay’ati: prof. a.a. kayumov (bosh muharrir) va boshqalar. toshkent, "o'zbekiston", 2003 2

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuqori chirchik geografyasi"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: yuqori chirchik geografyasi tayyorladi: anvar kirish 1. yuqori chirchiqning geografik joylashuvi va tabiiy sharoiti 2. hududning geologik tuzilishi va relyefi 3. iqlimi, gidrografiyasi va tuproqlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish qishlog'i chirchiq daryosining yuqori oqimida, dengiz sathidan taxminan 1200 metrdan 1500 metrgacha balandlikda joylashgan bo'lib, bu hududning iqlimiga ta'sir qiladi. hududda asosan bo'z tuproqlar uchraydi, lekin daryo bo'ylarida unumdor allyuvial tuproqlar ham mavjud bo'lib, dehqonchilik uchun qulaylik yaratadi, ayniqsa 50 gektardan ortiq maydonda. kirish hududida yillik o'rtacha yog'ingarchilik miqdori 600 mm dan 800 mm gacha yetadi, bu esa tog' yonbag'irla...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.4 KB). To download "yuqori chirchik geografyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yuqori chirchik geografyasi DOCX 13 pages Free download Telegram