kecha xossalari.diffuziya issiqlik oʻtkazuvchanlik va qivuwqoqlik

DOCX 13 pages 17.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: kecha xossalari.diffuziya issiqlik oʻtkazuvchanlik va qivuwqoqlik tayyorladi: sultonboyeva shahzoda sanjarbek qzi kirish 1. issiqlik xossalari: diffuziya 2. issiqlik o'tkazuvchanligi 3. qovushqoqlik xulosa foydalanilgan adabiyotlar issiqlik xususiyatlari: kirish issiqlik xususiyatlari, masalan, issiqlik sig'imi, moddaning har bir gradusga haroratini oshirish uchun zarur bo'lgan 100 joul energiyani belgilaydi va moddaning molekulyar tuzilishi bilan bog'liq. termal o'tkazuvchanlik, 20°c da mis uchun 401 vt/(m⋅k) kabi, moddaning issiqlikni o'tkazish qobiliyatini ifodalaydi, bu esa yuqori o'tkazuvchanlik ko'rsatkichiga ega materiallarda tezroq issiqlik o'tishini ta'minlaydi. diffuziya jarayoni, fikning birinchi qonuniga ko'ra, konsentratsiya gradienti bo'ylab 5 mol/m²s tezlikda sodir bo'ladi, bu esa yuqori konsentratsiyadan past konsentratsiyaga moddalarning spontan harakatini anglatadi. diffuziya: asosiy tushunchalar diffuziya - bu moddalarning yuqori konsentratsiyali joydan past konsentratsiyali joyga o'z-o'zidan harakatlanishi bo'lib, bu 2-qonunning termodinamik talabidir va entropiyaning ortishiga olib keladi. diffuziya tezligi fickning birinchi qonuni bilan tavsiflanadi, u modda oqimi zichligini konsentratsiya gradientiga bog'laydi. …

2 / 13

shiriladi, bu jarayon aktivatsiya energiyasini talab qiladi, odatda 0.1 dan 1 ev gacha. kirkendall effekti, metall qotishmalarida diffuziya tezligining farqi tufayli interfeysning siljishini kuzatadi, bunda a atomlari b atomlariga nisbatan tezroq diffuziyalanadi, bu 100-1000 atom qatlamigacha o'zgarishlarga olib keladi. fik qonunlari fikning birinchi qonuni diffuziya tezligini konsentratsiya gradienti bilan bog'laydi: j = -d(dc/dx), bu erda j - oqim, d - diffuziya koeffitsienti va dc/dx - konsentratsiya gradienti. fikning ikkinchi qonuni vaqt o'tishi bilan diffuziya tufayli konsentratsiya o'zgarishini tasvirlaydi: ∂c/∂t = d(∂²c/∂x²), bu erda c - konsentratsiya, t - vaqt va d - diffuziya koeffitsienti. diffuziya koeffitsienti (d) moddaning haroratga bog'liq xususiyatidir va u arrhenius tenglamasi bilan bog'liq: d = d₀ exp(-eₐ/rt), bu erda eₐ - aktivatsiya energiyasi, r - gaz doimiysi va t - harorat. diffuziyaga ta'sir etuvchi omillar haroratning oshishi diffuziya koeffitsientini eksponensial tarzda oshiradi, chunki molekulalarning o'rtacha kinetik energiyasi ortadi, bu esa ularning tezroq harakatlanishiga va aralashishiga olib …

3 / 13

i o'tkazish qobiliyatini tavsiflaydi va vt/(m*k) birliklarida o'lchanadi; misol uchun, metallar yuqori k ga ega. issiqlik o'tkazuvchanligini o'lchash usullari issiqlik o'tkazuvchanligini o'lchash uchun 'isitish simi usuli'da 2 ta harorat sensori yordamida namunaning ichki qismida 10-30 daqiqa davomida harorat gradiyenti yaratiladi. 'issiq plastinka usuli' qattiq materiallarning issiqlik o'tkazuvchanligini aniqlashda, namunaning qarama-qarshi tomonlarida doimiy harorat farqini 1-5 °c ushlab turish orqali ishlaydi. 'transient plane source' usuli qisqa vaqt ichida (0.1-10 sekund) isitish orqali materialning issiqlik o'tkazuvchanligini aniqlaydi, bu tez va noaniq bo'lmagan o'lchovlarni ta'minlaydi. materiallarning issiqlik o'tkazuvchanligi materialning issiqlik o'tkazuvchanligi uning harorat gradyaniga nisbatan issiqlik oqimining zichligini ifodalaydi, odatda vt/(m*k) da o'lchanadi. misol uchun, misning issiqlik o'tkazuvchanligi 400 vt/(m*k) atrofida. yuqori issiqlik o'tkazuvchanligiga ega materiallar, masalan, metallar, issiqlikni juda tez o'tkazadilar, aksincha, past issiqlik o'tkazuvchanligiga ega materiallar, masalan, izolyatorlar, issiqlikni sekin o'tkazadilar. issiqlik o'tkazuvchanligi materialning harorati bilan o'zgaradi; odatda, metallarning issiqlik o'tkazuvchanligi harorat oshishi bilan kamayadi, lekin yarimo'tkazgichlar uchun harorat oshishi bilan …

4 / 13

i 1000-2600 w/(m·k) atrofida, bu uning toza uglerod tuzilishiga bog'liq. qovushqoqlik: ta'rif va asosiy tushunchalar qovushqoqlik suyuqlik yoki gazning o'z ichidagi harakatga qarshilik ko'rsatish xususiyati bo'lib, bu qarshilik ichki ishqalanish kuchlari tufayli yuzaga keladi va pa*s (paskal sekund)da o'lchanadi. qovushqoqlik haroratga bog'liq: suyuqliklar uchun harorat oshishi bilan kamayadi, chunki molekulalar orasidagi bog'lar zaiflashadi, gazlarda esa, aksincha, harorat oshishi bilan ko'payadi. dinamik qovushqoqlik (η) suyuqlikning qarshiligini ifodalaydi, kinematik qovushqoqlik (ν) esa dinamik qovushqoqlikning zichlikka (ρ) nisbati bo'lib, ν = η/ρ formula orqali hisoblanadi va m²/s da o'lchanadi. qovushqoqlikni o'lchash usullari kapillyar viskozimetriya usuli suyuqlikning kapillyar trubadagi oqim tezligini o'lchaydi, bu tezlik suyuqlikning qovushqoqligiga teskari proportsional bo'lib, puazeyl qonuni orqali aniqlanadi. aylanma viskozimetriya usuli aylanayotgan silindr yoki diskning suyuqlikdagi qarshiligini o'lchaydi. bu usul nyutoniy bo'lmagan suyuqliklar uchun o'zgaruvchan siljish tezligida qovushqoqlikni aniqlashga imkon beradi. vibratsion viskozimetriya usuli suyuqlikdagi rezonans chastotasini yoki dampingni o'lchash orqali qovushqoqlikni aniqlaydi. yuqori chastotali tebranishlar suyuqlikning qovushqoqligiga bog'liq …

5 / 13

, suvning qovushqoqligi 25°c da 0.89 mpa·s, 100°c da esa 0.28 mpa·s gacha tushadi. qovushqoqlikka ta'sir etuvchi omillar suyuqlik qovushqoqligi haroratga teskari proportsional: harorat oshishi molekulalar orasidagi bog'lanish energiyasini kamaytiradi, bu esa qovushqoqlikning sezilarli darajada kamayishiga olib keladi (taxminan 2-3% har bir °c uchun). molekulyar og'irlikning ortishi qovushqoqlikni oshiradi. kattaroq molekulalar bir-biriga ko'proq ta'sir o'tkazadi, bu esa suyuqlik ichida ichki ishqalanishni (qovushqoqlikni) oshiradi, ayniqsa polimer eritmalari uchun bu effekt juda muhim. bosimning ortishi gazlar qovushqoqligini oshirishi mumkin. yuqori bosimda molekulalar zichroq joylashadi va ularning o'zaro ta'siri kuchayadi, bu esa 10-20 mpa dan yuqori bosimlarda sezilarli bo'ladi. xulosa va amaliy qo'llanilishi termal xususiyatlarni tushunish, masalan, 0 gradusdan 100 gradusgacha bo'lgan suvning issiqlik sig'imi, issiqlik almashinuvchilarning dizaynini optimallashtirish uchun muhim, energiya samaradorligini oshiradi. diffuziya koeffitsienti 2.0 x 10^-5 sm^2/s bo'lgan gazlar aralashmasini ajratish uchun membranalar yaratish, sanoat gazlarini tozalashda yoki tibbiy maqsadlarda foydali. bu aralashmalarni filtrlash va analiz qilish imkoniyatini beradi. yopishqoqlik …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kecha xossalari.diffuziya issiqlik oʻtkazuvchanlik va qivuwqoqlik"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: kecha xossalari.diffuziya issiqlik oʻtkazuvchanlik va qivuwqoqlik tayyorladi: sultonboyeva shahzoda sanjarbek qzi kirish 1. issiqlik xossalari: diffuziya 2. issiqlik o'tkazuvchanligi 3. qovushqoqlik xulosa foydalanilgan adabiyotlar issiqlik xususiyatlari: kirish issiqlik xususiyatlari, masalan, issiqlik sig'imi, moddaning har bir gradusga haroratini oshirish uchun zarur bo'lgan 100 joul energiyani belgilaydi va moddaning molekulyar tuzilishi bilan bog'liq. termal o'tkazuvchanlik, 20°c da mis uchun 401 vt/(m⋅k) kabi, moddaning issiqlikni o'tkazish qobiliyatini ifodalaydi, bu esa yuqori o'tkazuvchanlik ko'rsatkichiga ega materiallarda tezroq issiqlik o'tishini ta'minlaydi. diffuziya jarayoni, fikning bi...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.4 KB). To download "kecha xossalari.diffuziya issiqlik oʻtkazuvchanlik va qivuwqoqlik", click the Telegram button on the left.

Tags: kecha xossalari.diffuziya issiq… DOCX 13 pages Free download Telegram