psixologiya fanining tadqiqot metodlari

PPTX 22 pages 329.1 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 329.1 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation psixologiya faninining tadqiqot metodlari abduqodir azizjon 1. psixologiya fanining asosiy tadqiqot usullari 2. kuzatuv, so'rov va eksperiment usullari 3. korrelyatsion va rivojlanish tadqiqotlari reja: psixologiya fanining tadqiqot usullari psixologiyada kuzatuv usuli, tabiiy sharoitda sub'ektlarning xatti-harakatlarini sistemali ravishda qayd etishni o'z ichiga oladi, lekin sabab-oqibat aloqasini aniqlash qiyin. so'rovnomalar, odamlarning fikrlari, his-tuyg'ulari va xatti-harakatlari haqida ma'lumot yig'ish uchun ishlatiladi, odatda katta namunalar bilan o'tkaziladi, lekin javoblarning xolisligiga ta'sir qilishi mumkin. tajriba usuli, bir yoki bir nechta o'zgaruvchilarni (masalan, dori dozasi) nazorat qilish va boshqa o'zgaruvchiga (masalan, xotira) ta'sirini o'rganish orqali sabab-oqibat aloqasini aniqlaydi. ilmiy usul asoslari ilmiy usul asoslari empirik ma'lumotlarga tayanadi, ya'ni g'oyalar 100% tasdiqlanmaguncha fakt deb hisoblanmaydi, balki kuzatuvlar orqali sinovdan o'tkaziladi. gipotezani shakllantirishda, tadqiqotchi nazariyaning asosiy qismlari bo'lgan o'zgaruvchilar o'rtasidagi aniq, test qilinadigan prognozni yaratadi, 0 va 1 raqamlariga asoslanib. ilmiy usulda xatoliklarni minimallashtirish uchun replikatsiya muhim, chunki 5 marotaba takrorlangan tadqiqot natijalari original topilmalarni mustahkamlaydi. …

2 / 22

1 gacha boʻlgan korrelatsiya koeffitsientini baholaydi. ular sabab-oqibat aloqasini aniqlamasdan, balki oʻzgaruvchilar qanday qilib birga oʻzgarishini koʻrsatadi, masalan, test natijalari va oʻquv muvaffaqiyatining 0.65 korrelatsiyasi. korrelatsion tadqiqotlar soʻrovlar, tabiiy kuzatuvlar va mavjud maʼlumotlar toʻplamlarini tahlil qilishni oʻz ichiga olishi mumkin, bu esa katta hajmdagi maʼlumotlar uchun tejamli usuldir. eksperimental tadqiqotlar: mustaqil va bog'liq o'zgaruvchilar tajribada mustaqil o'zgaruvchilar 3 xil darajada (past, o'rta, yuqori) taqdim etilishi mumkin, bog'liq o'zgaruvchidagi o'zgarishlar optimal darajani aniqlashga yordam beradi. mustaqil oʻzgaruvchi tadqiqotchi tomonidan manipulyatsiya qilinadi, masalan, dori dozasi, bogʻliq oʻzgaruvchini (reaksiya vaqti) oʻlchash uchun. 2 guruh oʻrtasidagi farqlar sabab-oqibat xulosalariga olib kelishi mumkin. agar tadqiqotda 2 ta mustaqil oʻzgaruvchi (masalan, terapiya turi va davomiyligi) boʻlsa, bogʻliq oʻzgaruvchidagi (depressiya koʻrsatkichi) oʻzgarishlar ularning kombinatsiyasining taʼsirini koʻrsatadi. eksperimental tadqiqotlar: nazorat guruhlari va tasodifiy taqsimlash eksperimentlarda nazorat guruhi va tasodifiy taqsimlash sabab-oqibat bogʻliqliklarini aniqlashda muhim, bu esa mustaqil oʻzgaruvchi taʼsirini baholashga yordam beradi, 95% ishonch bilan. nazorat guruhi eksperimentda …

3 / 22

lansa, o'xshash natijalar olinishi lozim, masalan, 0.8 cronbach alpha koeffitsienti. validlik reliabellikdan farq qiladi: tadqiqot reliabelli bo'lishi mumkin, ammo valid emas, chunki u doimiy, lekin noto'g'ri narsani o'lchashi mumkin, 0.6 dan kam bo'lgan validlik bilan. namuna olish usullari stratifikatsiyalangan namuna olish aholini 3 yoki 5 muhim guruhga bo'lib, har bir guruhdan proporsional ravishda vakillarni tanlaydi. tasodifiy namuna olishda har bir aholi vakili teng imkoniyatga ega, bu statistik xulosalarni 95% ishonchlilik darajasida umumlashtirishga yordam beradi. kvotali namuna olishda tadqiqotchi oldindan belgilangan 100 yoki 200 kvotani to'ldirish uchun ma'lum xususiyatlarga ega ishtirokchilarni izlaydi. ma'lumotlarni yig'ish usullari (anketalar, intervyular, psixologik testlar) anketalar keng qamrovli ma'lumot to'plash uchun 50 dan ortiq savollardan iborat bo'lishi mumkin, lekin natijalarning ishonchliligi savollarning sifatiga bog'liq. intervyular standartlashtirilgan yoki erkin formatda o'tkazilishi mumkin, ammo kamida 30 daqiqa davom etishi kerak, shaxsiy xususiyatlarni chuqur o'rganish imkonini beradi. psixologik testlar iq darajasini baholash uchun 100 dan ortiq topshiriqni o'z ichiga oladi; …

4 / 22

isobotining asosiy qismidir. tadqiqotlarda ishtirok etuvchi shaxslarning roziligi, ularga tadqiqotning maqsadi va jarayonlari haqida to'liq ma'lumot berishni talab etadi. maxfiylikni saqlash – ishtirokchilarning shaxsiy ma'lumotlarini himoya qilish va ularning anonimligini ta'minlash tadqiqotning muhim etik qismidir. inson ishtirokidagi tadqiqotlarda rozilik olish inson ishtirokidagi tadqiqotlarda rozilik olish, ishtirokchilarning tadqiqot maqsadi va jarayoni haqida yetarli ma'lumotga ega bo'lishini ta'minlaydi. bu 1947-yildagi nyurnberg kodeksining muhim talabidir. to'liq ma'lumotga asoslangan rozilik, ishtirokchilarning tadqiqot davomida istalgan vaqtda ishtirokni to'xtatish huquqini kafolatlaydi. bu, ularning avtonomiyasini himoya qiladi va 2002-yildagi apa etik qoidalariga mos keladi. agar 18 yoshdan kichiklar ishtirok etsa, ota-onalarning yoki qonuniy vakillarning roziligi olinishi shart. bundan tashqari, bolaning o'zidan ham rozilik so'raladi, agar bola yetarli darajada tushuna olsa. hayvonlar bilan olib boriladigan tadqiqotlarda etik masalalar hayvonlardan foydalanishning 3r tamoyillari (replacement, reduction, refinement) mavjud: muqobil usullarni izlash, hayvonlar sonini minimallashtirish va ularning azobini kamaytirishga harakat qilish kerak. iacuc (hayvonlarga g'amxo'rlik va foydalanish bo'yicha institutsional qo'mita) kabi …

5 / 22

i, bu esa longitud tadqiqotlarga nisbatan ancha tezroq, chunki bir nechta guruh bir vaqtda ko'rib chiqiladi. ushbu tadqiqotlar qisqa vaqt ichida ma'lumotlarni yig'ish imkonini beradi, bu esa longitud tadqiqotlarga nisbatan ancha tezroq, chunki bir nechta guruh bir vaqtda ko'rib chiqiladi. longitudinal tadqiqotlar ushbu tadqiqotlar sabab-oqibat aloqalarini aniqlashda yordam beradi, lekin arzon emas, ko'p vaqt talab etadi va 20% dan 30% gacha ishtirokchilarning chiqib ketishi muammosiga duch kelishi mumkin. longitudinal tadqiqotlar, ma'lumotlarni qayta-qayta yig'ish orqali o'rganilayotgan sub'ektlar guruhida vaqt o'tishi bilan o'zgarishlarni kuzatadi, masalan, har 5 yilda 20 yil davomida. psixologik rivojlanishni o'rganishda, 7 yoshdan 14 yoshgacha bo'lgan bolalarni har yili kuzatish orqali kognitiv qobiliyatlaridagi o'zgarishlarni baholash uchun longitudinal tadqiqotlar muhim ahamiyatga ega. meta-tahlil meta-tahlil nashr etilgan maqolalarga tayanib, nashr etish biasiga duchor boʻlishi mumkin, shuning uchun funnel plotlar orqali bu xatoni kamaytirish uchun turli usullar qoʻllaniladi. meta-tahlil koʻplab tadqiqotlarning natijalarini birlashtirib, umumiy ta’sir hajmini hisoblaydi, bu esa ayrim tadqiqotlarning 0.05 …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining tadqiqot metodlari"

powerpoint presentation psixologiya faninining tadqiqot metodlari abduqodir azizjon 1. psixologiya fanining asosiy tadqiqot usullari 2. kuzatuv, so'rov va eksperiment usullari 3. korrelyatsion va rivojlanish tadqiqotlari reja: psixologiya fanining tadqiqot usullari psixologiyada kuzatuv usuli, tabiiy sharoitda sub'ektlarning xatti-harakatlarini sistemali ravishda qayd etishni o'z ichiga oladi, lekin sabab-oqibat aloqasini aniqlash qiyin. so'rovnomalar, odamlarning fikrlari, his-tuyg'ulari va xatti-harakatlari haqida ma'lumot yig'ish uchun ishlatiladi, odatda katta namunalar bilan o'tkaziladi, lekin javoblarning xolisligiga ta'sir qilishi mumkin. tajriba usuli, bir yoki bir nechta o'zgaruvchilarni (masalan, dori dozasi) nazorat qilish va boshqa o'zgaruvchiga (masalan, xotira) ta'sirini o'rg...

This file contains 22 pages in PPTX format (329.1 KB). To download "psixologiya fanining tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining tadqiqot m… PPTX 22 pages Free download Telegram