bolalar psixologiya fanining tadqiqot metodlari

DOC 10 pages 96.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 96.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

2-mavzu. bolalar psixologiya fanining tadqiqot metodlari 2-theme:method of studying children’s psychology reja 1. bolalar psixologiyasi fanining tadqiqot metodlari. (asosiy va yordamchi metodlar) method of studying children’s psychology (main and helpful methods) 2. bolalarda psixologik tadqiqotlarni o‘tkazishga quyiladigan talablar. required in research of children’s psychology. 3. bola psixikasini o‘rganish prinsiplari. principle of stydying children’s psychology tayanch iboralar:kuzatish, eksperiment, so‘rov, test, ob’ektivlik, sababiylik, sinchkovlik va muntazamlilik keywords:observation, experiment, askingtest, objectivity, causity, analysisand regularity. 1. bolalar psixologiyasi fanining tadqiqot metodlari. (asosiy va yordamchi metodlar) ma’lumki, har bir fanning o’z predmeti va vazifalari, uni o‘rganish hamda tekshirishga qaratilgan bir qator metodlari bo’ladi. metod lotincha- so’zdan olingan bo’lib, konkret masalalarni hal qilishga qaratilgan vokelikni amaliy yoki nazariy bilish usullari hamda amallarining majmuidir. agar har bir alohida fanga nisbatan oladigan bo’lsak, u paytda metod ayni shu fanning predmetini tekshirish, o‘rganish va tushuntirish usullarining yig’indisidir. bolalar psixologiyasi umumiy psixologiyaning deyarli hamma metodlaridan foydalanadi. umumiy psixologiyaning metodlari - …

2 / 10

i bolalarni tashqaridan kuzatib o‘rganish metodidir. tarbiyachi yoki tekshiruvchi psixolog bolalarning turli xil faoliyatlarini tabiiy sharoitda sistemali tarzida kuzatiladi. bunda bolalarning xulq-atvorlari, hatti-harakatlariga doir xarakterli momentlarni qayd qilib boradi. xar qanday kuzatishning aniq maqsadi bo‘lishi kerak. boshqacharoq qilib aytganda, tarbiyachi bolalarning xulq-atvori yoki hatti-harakatlariga doir nimalarni kuzatmoqchi ekanini oldindan aniqlab olishi kerak. masalan, bolalar diqqatining barqarorligini yoki tafakkur jarayonlari bilan bogliq bo’lgan analiz qila olish qobiliyatlarini kuzatishni oldindan boshlab olish mumkin. shuni esdan chiqarmaslik kerakki, kuzatish tabiiy sharoitda olib borilar ekan, bolalar uzlarining kuzatilayotganliklarini mutlaqo bilmasliklari kerak. kuzatishni bolalar o‘rgangan tarbiyachining o‘zi kuzatgani ma’qul. tarbiyachidan bolalar hadiksiraydilar, o‘z hatti-harakatlarini tabiiy sharoitda bemalol namoyon qila beradilar. agar kuzatishni bolalar ko‘zi oldida begona odam o‘tkazsa, bolalarning hatti-harakatidagi tabiiylik buziladi. ularning xulq-atvorlari va hatti-harakatlarini begona kishi kuzatishiga to‘g‘ri kelsa, u vaqtda yashirin kuzatish metodlaridan foydalanish lozim. bunda kuzatuvchi bolalarga ko‘rinmaydigan joydan turib kuzatadi. bolalar psixologiyasida kuzatish metodidan foydalanilganda, bolalarning turli o’yin faoliyatlari, didaktik …

3 / 10

bolaga psixologik xarakteristika kuzatiladi. vaqti-vaqti bilan tanlab kuzatilganda bolaning barcha xulq-atvori va xarakterlari emas, balki faqat ma’lum harakatlari, ya’ni diqqati yoki xotirasi, yo bo‘lmasa, uning nutqi bilan bogliq bo‘lgan tomonlari o‘rganiladi. bolalar psixologiyasida kuzatish metodining alohida turi-bolalar taraqqiyotini sistemali tarzda kundaliklar tuzib o‘rganishdan iborat. bolalarning psixik taraqqiyotlari haqida kundaliklar tuzib o‘rganish yaqindagina rasmiy tusga kirgan. bola taraqqiyoti haqidagi birinchi kundalik xix asrning ikkinchi yarmida ch.darvin tomonidan nashr qilingan . undan so‘ng nemis psixologi v.shtern va yana psixologlardan n.n.ladigina kots, n.a.menchinskaya, v.s.muxina, va boshqalar bolalarning psixik taraqqiyoti yuzasidan sistemali tarzda olib borgan o‘z kundaliklarini nashr qilganlar. bolalar psixik taraqqiyotini o‘rganishda qo'llaniladigan kuzatish metodi tashqaridan qaraganda juda osondek tuyulsa-da, odamdan juda ko’p vaqt va bilim talab qilingan murakkab metoddir. bolalar psixologiyasida keng qullanadigan ikkinchi metod - eksperiment metodidir. eksperiment metodi - kuzatish metodiga nisbatan faol metod hisoblanadi. agar kuzatish metodida u yoki bu psixik jarayonni qayd qilish uchun psixolog shu psixik jarayonning …

4 / 10

gan eksperimentlar bilan tabiiy sharoitda o‘tkaziladigan eksperimentning unchalik farqiga bormaydilar. xar ikkala holda ham tajribalar vazifa tarzida emas, balki o’yin tarzida o‘tkazilsa natija yaxshi chiqadi. masalan: kichik va o‘rta guruh yoshidagi bolalarga biri ikkinchisidan bir oz uzunroq bo‘lgan tayoqcha ko‘rsatilib, ulardan qaysi biri uzunroq ekanligini so‘ralsa, bolalar hech e’tibor bermay, tasodifan bittasini ko‘rsataveradilar. agar bunday farqlash ularning o’yinlariga aylantirilsa, bolalar darhol e’tibor bilan qaraydilar. chunonchi, uzunroq tayoqchani harakat qilib , o’yinga tushadigan ayiqcha yoki kuchukchaning mexanizmiga tirab quyilsa, qisqaroq tayoqchani uzunroq tayoqchaning oldiga tashlab, bolalarga uzunroq tayoqchani topsangiz ayiqcha o’yinga tushadi, deyilsa diqqat-e’tibor bilan karab uzun tayoqchani topadilar. eksperiment metodidan guruhlarda o‘tkaziladigan mashg‘ulot paytida keng foydalanish mumkin. masalan, turli yoshdagi bog‘cha bolalari bilan o‘tkaziladigan didaktik mashg‘ulotlarda tabiiy eksperiment metodini qullash mumkin. bunda bolalarga har-xil hayvonlar (ot, sigir, kuy, echki, tuya kabi), parrandalar (kaptar, xuroz, tovuk, karga, zagizgon, ukki, kurka), mevalar (gilos, olcha, olxo’ri, olma, nok, bexi) kabi, sabzavotlar (piyoz, sholgom, …

5 / 10

rsaning o‘ziga yoki uning bo’laklariga qarata oladilar. ular bir butun narsaning ayrim qismlardan tarkib topganligini tasavvur qila olmaydilar. tarkib toptiruvchi eksperiment orqali bolalar bir butun narsani uning qismlari bilan bir paytda idrok qilishga undaydilar. buning uchun bolalarga bir butun narsaning bo’laklarini englarida birlashtirib, butun narsani obrazlarini yarata olish mashqini qildiradi. bunday eksperiment utkazishda turli geometrik figuralar va ularning bo’laklaridan foydalanish mumkin. (doira, kvadrat, kub, romb va b) tarkib toptiruvchi eksperiment metodini pedagogik eksperiment metodidan farqlash kerak. tarkib toptiruvchi eksperiment orqali turli yoshdagi bolalarni u yoki bu narsalarni to’g’ri idrok qila olishga urgatilsa, pedagogik eksperiment orqali esa biror ta’lim-tarbiya metodining samaradorligi aniqlanadi. masalan, biror tadqiqotchi bolalar son-sanoqni urgatishning qandaydir metodini ishlab chiqqan bo’lsa, uni pedagogik eksperiment orqali sinab ko’radi. buning uchun oldindan bog’cha ma’muriyati bilan kelishib bitta eksperimental va bitta kontrol(nazorat) guruhni beligilab oladi. shundan so'ng tadqiqotchi eksperimental guruhda yangi metod bilan elementar(sodda) matematik tasavvurlarni o'stirish mashg’ulotlarini o'tkazadi. kontrol(nazorat) guruhda esa …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar psixologiya fanining tadqiqot metodlari"

2-mavzu. bolalar psixologiya fanining tadqiqot metodlari 2-theme:method of studying children’s psychology reja 1. bolalar psixologiyasi fanining tadqiqot metodlari. (asosiy va yordamchi metodlar) method of studying children’s psychology (main and helpful methods) 2. bolalarda psixologik tadqiqotlarni o‘tkazishga quyiladigan talablar. required in research of children’s psychology. 3. bola psixikasini o‘rganish prinsiplari. principle of stydying children’s psychology tayanch iboralar:kuzatish, eksperiment, so‘rov, test, ob’ektivlik, sababiylik, sinchkovlik va muntazamlilik keywords:observation, experiment, askingtest, objectivity, causity, analysisand regularity. 1. bolalar psixologiyasi fanining tadqiqot metodlari. (asosiy va yordamchi metodlar) ma’lumki, har bir fanning o’z predmeti va vaz...

This file contains 10 pages in DOC format (96.0 KB). To download "bolalar psixologiya fanining tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar psixologiya fanining ta… DOC 10 pages Free download Telegram