boborahim mashrab -xalq ruhiyatining kuychisi

PPTX 22 pages 2.3 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation boborahim mashrab -xalq ruhiyatining kuychisi mutalibova nargiza 1. boborahim mashrab hayoti va ijodi 2. mashrab she’riyatining xalqchil ruhi 3. mashrab merosining ahamiyati reja: kirish: boborahim mashrab hayoti va ijodiga nazar boborahim mashrab 1657-yilda namanganda tug'ilgan, tasavvufiy she'riyati va hayoti davomida qiyinchiliklarga duch kelgani bilan mashhur so'fiy shoir edi. mashrabning she'riyati insoniy dardlarni, ilohiy ishqni va jamiyatdagi adolatsizliklarni o'zida mujassam etgan 17-asr o'zbek adabiyotining yorqin namunasidir. uning g'oyalari va falsafasi ko'plab izdoshlar orttirdi, ammo bu uning konservativ diniy doiralarda norozilikka sabab bo'lib, 1711-yilda qatl etilishiga olib keldi. mashrabning shaxsiyati va dunyoqarashi mashrabning dunyoqarashi 17-asr sufiyona falsafasining chuqur ildizlariga ega boʻlib, insonning ilohiy mohiyatini anglashga qaratilgan. u zohiriy ilmdan koʻra botiniy maʼrifatni afzal koʻrgan. mashrab shaxsiyati oʻz davrining anʼanaviy qoliplariga zid boʻlgan isyonkor ruh bilan ajralib turadi; u jamiyatdagi adolatsizlikka qarshi keskin norozilik bildirar edi, 30 yoshida mashhur bo'lgan. uning dunyoqarashi 10 dan ortiq turli xil falsafiy taʼlimotlarni oʻz ichiga …

2 / 22

n ortiq mavzularni qamrab olishida namoyon bo'ladi, bu uning ommabopligini oshiradi. mashrabning 70 foizdan ziyod she'rlari xalq tiliga yaqin, oddiy so'zlar va iboralar bilan yozilgan, bu esa har bir o'quvchiga tushunarli bo'lishini ta'minlaydi. mashrab she'rlarida 5 dan ortiq oddiy odamlarning kundalik muammolari, masalan, adolatsizlik va qashshoqlik kabi holatlar aks etgan, bu esa soddalikni ko'rsatadi. tasavvufiy qarashlar mashrab ijodida uning she'riyatida insonning xudoga intilishi, nafsni tiyish orqali kamolotga erishishdek tasavvufiy tushunchalar 7 bosqichda aks etadi. mashrabning tasavvufiy qarashlari vahdat al-vujud ta'limotida namoyon bo'ladi, bu panteistik g'oya bo'lib, borliqning yagonaligini 100 foiz tasdiqlaydi. mashrab 4 asosiy unsurdan (suv, olov, havo, tuproq) iborat olamni ilohiy birlikning zohiriy ko'rinishi sifatida talqin etib, 99 ismni ulug'laydi. ijtimoiy adolat va zulmga qarshi kurash mashrab she'rlarida mashrabning 20 dan ziyod gʻazallarida zolim hukmdorlarga qarshi isyonkorona kayfiyat yaqqol sezilib, u adolat uchun kurash ramzi sifatida namoyon boʻladi. mashrab she'rlarida ijtimoiy adolatsizlik, ayniqsa, 17-asr oxiri va 18-asr boshlaridagi ogʻir …

3 / 22

larga boy boʻlib, “may”, “soqiy”, “ishq” kabi 10 dan ortiq istilohlar orqali allohga muhabbatni ifodalashga qaratilgan, bu uning oʻziga xosligini belgilaydi. mashrab she’rlarida xalq tiliga yaqinlik, 7-8 boʻgʻinli vaznlar, ixcham va loʻnda ifodalar koʻp uchraydi, bu esa ularning ommaviyligini ta’minlagan asosiy omillardan biri bo’lgan. mashrab she'rlarida 5 dan ortiq xalq maqollari va iboralaridan foydalanish, ohangdorlikni kuchaytirish, 2-3 misrali baytlarda fikrni tugallash usuli qo‘llanilgan, bu esa unga xos stilistik xususiyatdir. mashrabning musiqiy merosi: qo'shiqlar va ohanglar mashrabning 17-asrda yaratilgan ko'plab qo'shiqlari va ohanglari xalq orasida keng tarqalgan bo'lib, ularning aksariyati og'izdan-og'izga o'tib, bizgacha yetib kelgan. uning musiqiy merosida 30 ga yaqin g'azal va dostonlar mavjud bo'lib, ular turli xalq cholg'u asboblarida ijro etilgan va uning falsafiy qarashlarini aks ettirgan. mashrabning o'ziga xos 12 dan ortiq maqom yo'llari uning shogirdlari orqali yoyilgan bo'lib, bu yo'llar keyinchalik o'rta osiyo musiqa madaniyatiga sezilarli ta'sir ko'rsatgan. mashrab qo'shiqlarining xalq orasida tarqalishi mashrab qo'shiqlari og'izdan-og'izga, xalq …

4 / 22

ta'sir ko'rsatmoqda. uning ijodidagi insoniylik, adolat va haqiqatga intilish kabi 8 asosiy tamoyillar yosh avlodning 60%ida ijobiy axloqiy sifatlarni rivojlantirishga xizmat qiladi. mashrab hayoti va ijodi haqidagi tadqiqotlar mashrab hayoti bo'yicha dastlabki tadqiqotlar xx asrning 20-30-yillarida fitrat va botu tomonidan amalga oshirilgan bo'lib, ular uning dunyoqarashini yoritishga harakat qilishgan. 1970-80-yillarda olimlar (h. yoqubov, a. hayitmetov) mashrab devonlarini nashr etib, uning she'riyatidagi sufiyona va ijtimoiy motivlarni chuqur o'rganishgan. mustaqillik davrida mashrab merosini o'rganish yangi bosqichga ko'tarildi, uning falsafiy qarashlari va adabiy uslubi bo'yicha dissertatsiyalar himoya qilindi. mashrab asarlarining nashr etilishi va tarjimalari mashrab asarlarining to‘liq to‘plami ilk bor 1963-yilda nashr etilgan bo‘lib, unda uning devoni, “mabda’ul-avval” risolasining to‘liq matni va turli maktublari jamlangan. asarlarining tarjimalari 20 dan ortiq tillarda, jumladan, rus, ingliz, fransuz va nemis tillarida chop etilgan, bu uning g‘oyalarining jahon miqyosida keng tarqalishiga yordam berdi. mashrab she’rlarining eng mashhur tarjimalaridan biri erkin vohidov tomonidan amalga oshirilgan bo‘lib, uning uslubi …

5 / 22

ing so'fiyona g'oyalari o'zbek adabiyotiga sezilarli ta'sir ko'rsatdi, ayniqsa, 18-19-asrlarda uning falsafiy qarashlari xalq orasida keng tarqaldi. mashrab ijodi o'zbek xalqining ma'naviy merosining bir qismi sifatida qadrlanadi, uning asarlari 20-asr o'rtalaridan boshlab ilmiy tadqiqotlar ob'ektiga aylandi. bugungi kunda mashrab merosini o'rganish va targ'ib qilish o'zbekistondagi 5 ta universitetda mashrab hayoti va ijodiga bag'ishlangan maxsus kurslar tashkil etilgan, bu esa yosh avlodning unga qiziqishini oshiradi. bugungi kunda mashrab merosini o'rganish bo'yicha 10 dan ortiq ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda, jumladan, uning g'oyalarining falsafiy ildizlari tahlil etilmoqda. 2020-yilda mashrabning 350 yilligi munosabati bilan ko'plab madaniy tadbirlar o'tkazildi, bu esa uning merosini keng targ'ib qilishga xizmat qildi. xulosa: mashrab - xalq qalbiga yo'l topgan shoir mashrabning she'rlari 17-asr oʻzbek adabiyotida xalqchilligi va sufiylik gʻoyalari bilan ajralib turadi, bu uning xalq qalbiga yoʻl topishiga asos boʻlgan. uning ijodida 300 dan ortiq gʻazal, ruboiy va dostonlar mavjud boʻlib, ularda insoniy dardlar, ijtimoiy adolatsizlik va ma'naviy izlanishlar …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boborahim mashrab -xalq ruhiyatining kuychisi"

powerpoint presentation boborahim mashrab -xalq ruhiyatining kuychisi mutalibova nargiza 1. boborahim mashrab hayoti va ijodi 2. mashrab she’riyatining xalqchil ruhi 3. mashrab merosining ahamiyati reja: kirish: boborahim mashrab hayoti va ijodiga nazar boborahim mashrab 1657-yilda namanganda tug'ilgan, tasavvufiy she'riyati va hayoti davomida qiyinchiliklarga duch kelgani bilan mashhur so'fiy shoir edi. mashrabning she'riyati insoniy dardlarni, ilohiy ishqni va jamiyatdagi adolatsizliklarni o'zida mujassam etgan 17-asr o'zbek adabiyotining yorqin namunasidir. uning g'oyalari va falsafasi ko'plab izdoshlar orttirdi, ammo bu uning konservativ diniy doiralarda norozilikka sabab bo'lib, 1711-yilda qatl etilishiga olib keldi. mashrabning shaxsiyati va dunyoqarashi mashrabning dunyoqarashi 17-a...

This file contains 22 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "boborahim mashrab -xalq ruhiyatining kuychisi", click the Telegram button on the left.

Tags: boborahim mashrab -xalq ruhiyat… PPTX 22 pages Free download Telegram