hazm tizimining asoslari nafas olish asoslari

DOCX 13 pages 17.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.2 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: hazm tizimining asoslari nafas olish asoslari tayyorladi: diyorbek kirish 1. ovqat hazm qilish tizimining asoslari 2. nafas olish tizimining asoslari 3. ovqat hazm qilish va nafas olishning o'zaro bog'liqligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ovqat hazm qilish tizimiga kirish ovqat hazm qilish tizimi 6-9 metr uzunlikdagi mushakli naycha bo'lib, oziq-ovqatni maydalash, so'rish va chiqarish vazifalarini bajaradigan bir qancha organlarni o'z ichiga oladi. hazm qilish fermentlari, masalan amilaza, proteaza va lipazalar, murakkab molekulalarni kichikroq, so'rilishi mumkin bo'lgan qismlarga ajratishda muhim rol o'ynaydi, bu jarayon esa gidroliz deb ataladi. og'izda ovqat mexanik (chaynash) va kimyoviy (so'lak amilazasi bilan kraxmalni hazm qilish) qayta ishlanadi, bu birinchi bosqich bo'lib, oziq-ovqatning keyingi hazm bo'lishiga tayyorgarlik ko'radi. ovqat hazm qilishning asosiy bosqichlari og'izda ovqatni maydalash, so'lak bilan aralashtirish orqali hazm qilishning boshlang'ich bosqichi amalga oshiriladi, bu erda amilaza fermenti kraxmalni qisman parchalaydi. me'dada ovqat ximusga aylanadi, bu …

2 / 13

lariga kirishini oldini oladi. oshqozonning roli oshqozon hcl kislotasi va fermentlar, masalan, pepsinni ishlab chiqaradi, bu esa oqsillarni parchalaydi. bu jarayon ovqat hazm qilishning dastlabki bosqichidir. oshqozon peristaltika orqali ovqatni aralashtirib, ximus deb ataladigan suyuqlik hosil qiladi. ximus ingichka ichakka sekin o'tadi. oshqozon ichki qoplag'ichi qalin shilliq qavat bilan himoyalangan. bu oshqozon kislotasining oshqozon devorlarini shikastlanishdan saqlaydi. ingichka ichak - ozuqa moddalarining so'rilishi ingichka ichakning shilliq qavatida mayda, barmoqsimon o'simtalar, ya'ni vorsinkalar mavjud bo'lib, ularning yuzasi 250 kvadrat metrgacha bo'lishi mumkin, bu esa so'rilish maydonini sezilarli darajada oshiradi. oqsillar aminokislotalarga, uglevodlar monosaxaridlarga va yog'lar yog' kislotalari va glitseringa parchalangandan so'ng, bu kichik molekulalar ingichka ichak orqali qonga so'riladi. so'rilgan ozuqa moddalari portal qon tomirlari orqali jigar ga tashiladi, u yerda qayta ishlanadi, saqlanadi va organizmga tarqatiladi, bu esa 95 foizgacha so'rilish samaradorligini ta'minlaydi. yo'g'on ichak va chiqindi moddalarni chiqarish yoʻgʻon ichak, taxminan 1,5 metr uzunlikda, hazm boʻlmagan oziq-ovqatdan suv va …

3 / 13

fro suyuqligini saqlaydi va kontsentrlaydi. keyin safro ovqat hazm qilish uchun, ayniqsa yog'larni parchalashda ingichka ichakka chiqariladi. oshqozon osti bezi bir vaqtning o'zida ikkita vazifani bajaradi: hazm qilish fermentlarini (masalan, amilaza, lipaza, proteazalar) ishlab chiqaradi va insulin va glyukagon kabi gormonlarni chiqaradi. nafas olish tizimiga kirish nafas olish tizimi kislorodni qonga yetkazib beradi va karbonat angidridni chiqaradi; bu ikki gaz almashinuvi o'pkada millionlab alveolalar orqali amalga oshiriladi. diafragma nafas olish jarayonida muhim rol o'ynaydi; u qorin bo'shlig'idan ko'krak qafasini ajratib turuvchi asosiy mushak bo'lib, hajmni oshiradi va kamaytiradi. traxeya, bronxlar va bronxiolalar nafas olish yo'llari hisoblanadi; havo o'pkaga kirishdan oldin bu yo'llar orqali o'tadi va filtrlanadi, namlanadi hamda isitiladi. burun bo'shlig'i va nafas yo'llari burun bo'shlig'i 3 ta burun chig'anog'iga ega: yuqori, o'rta va pastki. ular havo oqimini turbulentlashtirib, isitish va namlash samaradorligini oshiradi. halqum 3 qismga bo'linadi: burun-halqum, og'iz-halqum va hiqildoq-halqum. ularning asosiy vazifasi - havoni o'tkazish va yutish …

4 / 13

i, har bir o'pka millionlab alveolalardan iborat bo'lib, ularning umumiy yuzasi taxminan 70-80 kvadrat metrni tashkil etadi, bu gaz almashinuvini optimallashtiradi. alveolalar yupqa devorli qon tomirlari bilan o'ralgan bo'lib, kislorodning qonga va karbonat angidridning alveolalarga tez diffuziyasini ta'minlaydi; bu jarayon 0.5-1 mikron masofada amalga oshadi. alveolalar surfaktant moddasi bilan qoplangan, bu sirt tarangligini kamaytiradi va alveolalarning qulashiga yo'l qo'ymaydi, bu esa 100 ml atrofidagi havo qoldig'ini saqlab qoladi. gaz almashinuvi jarayoni gaz almashinuvi jarayonida alveolalarda kislorodning qisman bosimi 104 mm simob ustuniga teng bo'lsa, karbonat angidridniki atigi 40 mm simob ustunidir. qonda gaz almashinuvi gemoglobin molekulasi bilan bog'langan kislorodning miqdori 97% ni tashkil etadi, qolgan 3% esa plazmada eriydi. gaz almashinuvi nafas olish va chiqarish jarayonlarida alveolalar va qon o'rtasida sodir bo'lib, diffuziya qonuniga binoan yuqori bosimdan past bosimga o'tadi. diafragma va nafas olish mexanikasi diafragma nafas olishda asosiy rolni o'ynaydi, qisqarganda ko'krak qafasi hajmini oshiradi va o'pkaga taxminan 75% …

5 / 13

ongli ravishda boshqarish imkonini beradi, masalan, qo'shiq kuylash yoki suzish vaqtida. xulosa oziqlanish va nafas olish asoslari organizmning hayotiy jarayonlari bo'lib, energiya olish va chiqindilarni chiqarib tashlash uchun birgalikda ishlaydi. foydalanilgan adabiyotlar 1. ovqat hazm qilish tizimining asoslari. (manba nomi, muallifi, nashriyot, yili) 2. nafas olishning asoslari. (manba nomi, muallifi, nashriyot, yili) 3. inson anatomiyasi va fiziologiyasi. (manba nomi, muallifi, nashriyot, yili) 4. tibbiyot fiziologiyasi bo'yicha darslik 2

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hazm tizimining asoslari nafas olish asoslari"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: hazm tizimining asoslari nafas olish asoslari tayyorladi: diyorbek kirish 1. ovqat hazm qilish tizimining asoslari 2. nafas olish tizimining asoslari 3. ovqat hazm qilish va nafas olishning o'zaro bog'liqligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ovqat hazm qilish tizimiga kirish ovqat hazm qilish tizimi 6-9 metr uzunlikdagi mushakli naycha bo'lib, oziq-ovqatni maydalash, so'rish va chiqarish vazifalarini bajaradigan bir qancha organlarni o'z ichiga oladi. hazm qilish fermentlari, masalan amilaza, proteaza va lipazalar, murakkab molekulalarni kichikroq, so'rilishi mumkin bo'lgan qismlarga ajratishda muhim rol o'ynaydi, bu jarayon esa gidroliz deb ataladi. og'izda ovqat mexanik (chaynash) va kimyoviy (so'la...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.2 KB). To download "hazm tizimining asoslari nafas olish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: hazm tizimining asoslari nafas … DOCX 13 pages Free download Telegram