nafas olish yo’llari va ovqat hazm qilish tizimining yuqumli kasaliklari

DOCX 8 pages 22.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7-mavzu:nafas olish yo’llari tizimining asosiy yuqumli kasaliklari. ovqat hazm qilish tizimining yuqumli kasaliklari. mavzu bayoni yuqumli kasalliklarning yuqish yo’llari bo’yicha tasnifi. yuqumli kasalliklarni bir qancha belgilariga ko’ra tasniflash mumkin. nafas olish tizimi kasalliklariga qo’zg’atuvchisi yuqori nafas yo’llarining (burun, yutqun, hiqildoq ) shilliq pardalarida parazitlik qiladigan kasalliklar kiradi. kasallik sababchisi bemor organizmidan tashqi muhitga kuchli nafas chiqarishda (yo’talish yoki aksirishda) ajraladi. yo’talishda, aksirishda, hatto so’zlashishda ham og’iz bo’shligidan va burundan o’zida patogen mikroorganizmlar (bakteriyalar, filtrlanuvchi viruslar) tutgan g’oyat mayda shilliq zarrachalar atrofga sachraydi. sog’lom odamga kasallik bemorga yaqin bo’lganda osonlikcha yuqadi. o’tkir respirator virusli kasalliklar-virusli yuqumli kasalliklar guruxi bo’lib,qozgatuvchilari havo-tomchi yollar bilan yuqadi,yuqori nafas yollari va halqumning shilliq qavatlarini zararlaydi.kasalliklarning bu guruhiga gripp, parafibroz, adenovirusli, respiratorsinsitial va rinovirusli infeksiyalar kiradi o’tkir respirator virusli kasallik qo’zg’atuvchilari faqat odamlar (kasal yoki virus tashuvchilar) bo’lishi mumkin .virusning odamdan odamga yuqishi, asosan, havo-tomchi yo’li, shuningdek, maishiy anjomlar (idish-tovoq, sochiq) orqali ro’y beradi.ko’p odamlar o’tkir respirator …

2 / 8

anbayi bo‘ladilar. o‘tkir respirator virusli kasalliklarning barchasida yuqori nafas yo’llari shilliq qavatlarning epiteliy hujayralari zararlanadi,shuning uchun bu kasalliklarda turli xil asoratlar bo’lishi mumkin. o‘tkir respirator virusli kasalliklar tana harorati ko’tarilishi, umumiy intoksikatsiya, yo’tal, tumov, aksirish, tomoq og’rig’i bilan namoyon bo‘ladi.pnevmaniya, otit, sinusit bolalarda o’tkir respirator virusli kasalliklarning eng ko’p uchraydigan asoratlaridir. o’tkir respirator virusli kasalliklar surunkali kasalliklar(nefrit,piyelit, revmatizm, surunkali pnevmaniya) zo‘rayishi bilan kechishi mumkin gripp. eng ommaviy infeksion kasalliklardan biri. kasallikni bir necha xil filtirlanadigan viruslar (a, b, c, d) qo’zg’atadi. virus tashqi muhitda, quyoshdava oddiy dezinfeksiya vositalari ta’sirida tez nobud bo’ladi. infeksiya manbayi -kasal odam, virus havo- tomchi yo’li bilan yuqadi. yashirin davri 1-3 kun.kasallik o’tkir boshlanadi: bosh og’rig’i, ko’p hollarda burun-halqum, tomoq, konyunktiva shilliq qavati qizarishi, muskul og’riqlari, yo’tal paydo boladi.kasallikning og’ir shakllarida asoratlar(o’pka, o’rta va ichki quloq, nerv yallig’lanishi) bo’lishi mumkin. bemor boshqalardan ajratib qo’yiladi. kasallik o‘chog‘i 0.5 foizli xlorli oxak eritmasi, 0,2 foizli xloramin eritmasi, 2 …

3 / 8

r)b ichish maqsadga muvofiqdir.mevalar, c vitamin va b guruhi vita +minlari tavsiya etiladi. mentol, evkalipt moyi bilan ingalyatsiya qilish foydali. ingalyatorlar (kamfomen, ingalipt), issiq molajalar (xantalli oyoq vannalari, kamfora spirit, skipidar mazi bilan badanni ishqalash) yaxshi samara beradi. yuqori haroratda asetilsalitsil kislota , analgin, tumovda tomchilar, yo‘talga qarshi va balg’m ko’chiruvchi vositalar leykositar interferon qo’llanadi.o‘tkir respirator virusli kasalliklarda antibiotik va sulfanilamidlar qo’llash samarasiz, ularni faqat shifikor ko’rsatmasi bo’yicha qo’llash zarur. sil-umumiy yuqumli kasallik bo’lib , tashqi muhitning noxush omillariga chidamli bo’lgan mikrobakteriyalar qo’zg’atadi. o’pka, teri, suyak sili ko’proq uchraydi. infeksiya manbayi-kasal odam .infeksiya havo-tomchi yo’li bilan yuqadi. kasallik ko’pincha sekin asta boshlanadi va tez charchash, harorat bir oz ko’tarilishi, nevrastenik alomatlar, balg’amli yo’tal bilan kechadi. bemorlar zudlik bilan ajratib qo’yiladi va kasalxonaga yotqiziladi. kasallik o’chigida dezinfeksiya o’tkaziladi. bemorlar bilan aloqada bo’lgan shaxslar rentgenologik va bakteriologik ravishda tekshiriladi. sil profilaktikasida emlash katta ahamiyatga ega. kasalliklarni oldini olish bo‘yicha tadbirlar. 1) tekshiruvlar, …

4 / 8

i. jamoada kasalliklarni oldini olish bo‘yicha sanitariya-oqartuv ishlari, sog‘liqni mustahkamlash bo‘yicha (yuqorida aytib o‘tilgan) sanitariya-oqartuv ishlari bilan birgalikda olib boriladi va kasalikni oldini olish shaxs, oila a’zolari va jamoa tomonidan sog‘liqni mustaqil nazorat qilish bilan olib boriladi. sanitariya-oqartuv ishlari, ijtimoiy, epidemiologik va shaxsiy elementlarni sog‘lom turmush tarzini olib borish va sog‘liqni mustahkamlashni o‘z ichiga oladi. 3) epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar yuqumli kasalliklarning kelib chiqishi va tarkalishi 3ta bir biri bilan chambarchas bog‘langan xalkaga boglik: yuqish manbasi, yuqumli kasallikning yuqish yo‘llari va organizmning kasalliklarga moyilligi. ushbu xalkalardan birini bartaraf qilish bilan yuqumli kasalliklarning tarqalishini to‘xtatishga erishish mumkin. 1) yuqumli kasallik manbasiga qarshi choralar epidemik jarayonni mamlakat (jamoa) ichida to‘xtatish: yuqumli kasallik manbasi bo‘lgan bemorlarni erta aniqlash va davolash. kasallik qo‘zg‘atuvchining chet eldan kirib kelishiga to‘sqinlik qilish: karantin. 2) yuqish yo‘llarini yo‘qotish bo‘yicha choralar. yuqumli kasallikning yuqish yo‘llari aniqlangandan keyin, ular zararsizlantiriladi. qo‘llarni yuvish niqob va himoya kiyimini kiyish yuqumli kasallik tashuvchilarini (hayvonlarni) …

5 / 8

hga, hamda ahvol yomonlashuvini oldini olishga qaratilgan. uyda reabilitatsiya bemorning o‘zi, uning oilasi va tibbiy yordam ko‘rsatuvchi hamshira tomonidan o‘tkaziladi. hamshira, “bemorning jismoniy va ruhiy xolatlari”, “atrofidagi odamlarni”, “tabiiy atrof muhitni” kuzatib, turmush tarziga tayanib yordam beradi. 2) davolash muassasasida reabilitatsiya. bemor (nogiron, o‘z tanasida noqulaylikni his qiluvchi odam), qvp, oilaviy poliklinikadagi muassasalarida mutaxassislar – shifokor, hamshira, psixolog yordamini olib, jismoniy va ruhiy xolatlarini yaxshilash va quvvatlash maqsadini ko‘zlab, kasalliklarni va tizimlardagi uzgarishlarni davolash bilan bir vaqtda qobiliyatlar pasayishini oldini olish va ularni yaxshilash tadbirlarini o‘tkazadi. ijtimoiy sog‘liqni saqlashning jamolar sog‘ligini saqlash va mustahkamlashdagi roli. 1) atrof muhitni yaxshilash. biz, ham tabiiy atrof muhitda, ham yaratilgan atrof muhitda, sog‘lik uchun xavfli bo‘lgan omillarning ta’siriga duchor bo‘lmoqdamiz: bizning uylarimizda va uydan tashqaridagi faoliyatimizda. ko‘pchilik atrof muhit zararli omillarining bevosita ta’siri tufayli, ishlab chiqarishda zaharlar va zararli jarayonlar bilan bevosita aloqada bo‘lish natijasida, atrof muhitning ararli omillarining ta’siriga duchor bo‘ladilar. 2) yuqumli …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafas olish yo’llari va ovqat hazm qilish tizimining yuqumli kasaliklari"

7-mavzu:nafas olish yo’llari tizimining asosiy yuqumli kasaliklari. ovqat hazm qilish tizimining yuqumli kasaliklari. mavzu bayoni yuqumli kasalliklarning yuqish yo’llari bo’yicha tasnifi. yuqumli kasalliklarni bir qancha belgilariga ko’ra tasniflash mumkin. nafas olish tizimi kasalliklariga qo’zg’atuvchisi yuqori nafas yo’llarining (burun, yutqun, hiqildoq ) shilliq pardalarida parazitlik qiladigan kasalliklar kiradi. kasallik sababchisi bemor organizmidan tashqi muhitga kuchli nafas chiqarishda (yo’talish yoki aksirishda) ajraladi. yo’talishda, aksirishda, hatto so’zlashishda ham og’iz bo’shligidan va burundan o’zida patogen mikroorganizmlar (bakteriyalar, filtrlanuvchi viruslar) tutgan g’oyat mayda shilliq zarrachalar atrofga sachraydi. sog’lom odamga kasallik bemorga yaqin bo’lganda os...

This file contains 8 pages in DOCX format (22.6 KB). To download "nafas olish yo’llari va ovqat hazm qilish tizimining yuqumli kasaliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: nafas olish yo’llari va ovqat h… DOCX 8 pages Free download Telegram