tabiat haqida asosiy tushunchalar va tabiat komponentlari

PPTX 21 стр. 3,5 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qo'qon davlat universiteti boshlang’ich ta’lim yoʻnalishi boshlang'ich va texnologik ta'lim fakulteti boshlang'ich ta'lim yo'nalishi 303-guruh taqdimot mavzu: tabiat haqida asosiy tushunchalar va tabiat komponentlari. tayyorladi: dadajonova dilnozaxon 1. tabiatning asosiy tushunchalari 2. tabiatning tarkibiy qismlari 3. ekologik o'zaro bog'liqlik reja: tabiatning ta'rifi va mohiyati tabiat, keng ma'noda, 4.54 milliard yil davomida rivojlangan barcha mavjudotlar, hodisalar va jarayonlarni o'z ichiga olgan fundamental tushunchadir. tabiatning mohiyati, uning dinamik muvozanatida, doimiy o'zgarishlarda va o'z-o'zini tartibga solish xususiyatida namoyon bo'ladi, bu esa ekosistemalarning barqarorligini ta'minlaydi. tabiatning asosiy xususiyatlari tabiatda doimiy ravishda energiya va moddalar almashinuvi sodir bo'ladi, masalan, fotosintez jarayonida o'simliklar quyosh energiyasidan foydalanadi va organik moddalar hosil qiladi. biologik xilma-xillik tabiatning muhim xususiyati bo'lib, unda millionlab turli organizmlar yashaydi, ularning har biri o'ziga xos ekologik vazifani bajaradi. tabiatning komponentlari: umumiy ko'rinish tabiatning abiotik komponentlari, masalan, havo, suv va tuproq, tirik organizmlarning yashashi uchun …

2 / 21

eraning asosiy qatlami troposfera, yer yuzidan 10-15 km balandlikda joylashgan bo'lib, ob-havo hodisalari va harorat o'zgarishlarining asosiy qismini o'z ichiga oladi. iqlim elementlari, masalan, harorat, yog'ingarchilik va shamol tezligi, bir hududning uzoq muddatli o'rtacha ob-havo sharoitlarini belgilaydi, 30 yillik o'rtacha ko'rsatkichlar orqali aniqlanadi. biotik komponentlar: o'simliklar dunyosi o'simliklar, yer yuzidagi asosiy avtotroflar sifatida, fotosintez orqali 100 milliard tonnadan ortiq organik modda ishlab chiqaradi, atmosfera kislorodini ta'minlaydi. fitotsenozlar, o'simliklar jamoalari, ekotizimlarning barqarorligini ta'minlaydi. ularning 300 mingdan ortiq turi mavjud bo'lib, ular bioxilma-xillikni shakllantiradi. biotik komponentlar: hayvonot dunyosi hayvonot dunyosi ekotizimlarda muhim rol o'ynaydi, masalan, 700 dan ortiq o'simlik turining changlanishida ishtirok etadi va o'simliklar urug'ini tarqatadi. ular oziq-ovqat zanjirida 3 ta asosiy rolga ega: iste'molchilar (geotrof), yirtqichlar (predator) va parazitlar, shu bilan moddalar almashinuvini ta'minlaydi. mikroorganizmlarning roli mikroorganizmlar tuproq unumdorligini oshirishda muhim rol oʻynaydi, azotni fiksatsiya qiluvchi bakteriyalar atmosferadagi n2 ni oʻsimliklar uchun foydali ammoniy (nh4+) ga aylantiradi. chirituvchi mikroorganizmlar, jumladan …

3 / 21

tadi. oziq-ovqat zanjirlari va to'rlari oziq-ovqat zanjiri bir qator organizmlarni aks ettiradi, unda energiya biridan ikkinchisiga o'tadi, masalan, o't (1-darajali) -> chigirtka (2-darajali) -> qurbaqa (3-darajali). oziq-ovqat to'ri bir nechta oziq-ovqat zanjirlarining o'zaro bog'liqligini ko'rsatadi, masalan, tulki quyon, sichqon va qushlarni yeyishi mumkin, bu murakkablikni aks ettiradi. energiya oqimi ekosistemalarda ekosistemalardagi energiya oqimi trofik darajalar orqali sodir bo'ladi, unda 10% qoidaga ko'ra, faqat 10% energiya keyingi darajaga o'tadi. energiya oqimi quyosh energiyasi bilan boshlanadi, uni avtotroflar (o'simliklar) fotosintez orqali kimyoviy energiyaga aylantiradilar, so'ngra getotroflarga o'tadi. moddalar aylanishi moddalar aylanishi ekotizimning muhim xususiyati bo'lib, unda kimyoviy elementlar (masalan, azot, uglerod) doimiy ravishda 10^3 va undan ortiq organizmlar orqali aylanadi. energiya oqimidan farqli ravishda, moddalar (h2o, co2, n2) bir necha marta biologik va geologik komponentlar ( atmosfera, tuproq, suv havzalari) orasida qayta ishlatiladi, sikl taxminan 10^6 marta takrorlanadi. biologik xilma-xillik va uning ahamiyati biologik xilma-xillik ekotizimlarning barqarorligini ta'minlaydi; masalan, o'simliklarning 1000 dan …

4 / 21

uchun saqlanib qoladi, bu barqaror rivojlanish uchun kritik ahamiyatga ega. ekosistemalarning 75% dan ziyodi inson faoliyati tufayli buzilgan, shuning uchun muhofaza qilish biologik xilma-xillikni tiklashda muhim rol o'ynaydi. ekologik muammolar ekologik muammolar, masalan, ifloslanish, biom xilma-xillikning yo'qolishi va o'rmonlarning kesilishi, global miqyosda 20-asrning oxiridan boshlab katta tashvish uyg'otmoqda. atrof-muhitning degradatsiyasi oqibatida 100 dan ortiq kasalliklar tarqalishi mumkin, bu global sog'liqni saqlash uchun xavf tug'diradi va iqtisodiy rivojlanishga to'sqinlik qiladi. xulosa va kelajakdagi vazifalar xulosa shuni ko'rsatadiki, ekotizimlar 70% buzilgan, kelajakda 30% tiklash, monitoring orqali barqaror boshqarish vazifasi turibdi. kelajakda biosferani 50% muhofaza qilish, 2030 yilgacha resurslardan foydalanishni 40% kamaytirish, chiqindilarni qayta ishlash texnologiyalarini joriy qilish muhim. e'tiboringiz uchun rahmat image4.png image5.png image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg image19.jpg image20.jpg image21.jpg image22.jpg image3.jpeg

5 / 21

tabiat haqida asosiy tushunchalar va tabiat komponentlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiat haqida asosiy tushunchalar va tabiat komponentlari"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qo'qon davlat universiteti boshlang’ich ta’lim yoʻnalishi boshlang'ich va texnologik ta'lim fakulteti boshlang'ich ta'lim yo'nalishi 303-guruh taqdimot mavzu: tabiat haqida asosiy tushunchalar va tabiat komponentlari. tayyorladi: dadajonova dilnozaxon 1. tabiatning asosiy tushunchalari 2. tabiatning tarkibiy qismlari 3. ekologik o'zaro bog'liqlik reja: tabiatning ta'rifi va mohiyati tabiat, keng ma'noda, 4.54 milliard yil davomida rivojlangan barcha mavjudotlar, hodisalar va jarayonlarni o'z ichiga olgan fundamental tushunchadir. tabiatning mohiyati, uning dinamik muvozanatida, doimiy o'zgarishlarda va o'z-o'zini tartibga solish xususiyatida namoyon bo'ladi, bu esa ekosistemalarning barqarorligini...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (3,5 МБ). Чтобы скачать "tabiat haqida asosiy tushunchalar va tabiat komponentlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiat haqida asosiy tushunchal… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram