operatsion tizim haqida asosiy tushunchalar va tarixi

PPTX 31 стр. 550,8 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 550,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

operatsion tizim haqida asosiy tushunchalar operatsion tizim haqida asosiy tushunchalar va tarixi operatsion tizim tarixi. operatsion tizimlar tarixi — birinchi kompyuterlarda operatsion tizimlar boʻlmagan. oʻsha davrda birinchi kompyuterlarda ishlaydigan har bir dastur kompyuterda ishlash uchun zarur boʻlgan barcha kodlarni oʻz ichiga olishi, oʻrnatilgan apparat bilan aloqa qilish va dastur bajarishi kerak boʻlgan hisob-kitoblarni bajarishi kerak edi. bu holat hatto eng oddiy dasturlarni ham juda murakkab holga keltirardi[1]. ushbu muammoga javoban markaziy kompyuterlar egalari kompyuterga kiritilgan dasturlarni yozish va bajarishni osonlashtiradigan tizimli dasturiy taʼminotni ishlab chiqa boshladilar va shu bilan birinchi operatsion tizimlar dunyoga keldi. operatsion tizimlar evolyutsiyasi yettita asosiy bosqichdan oʻtgan asosiy bosqichlari operatsion tizim nomi i. open shop ibm 701 open shop (1954) ii. ommaviy ishlov berish (batch processing) bks system (1961) iii. multidasturlash (multiprogramming) atlas supervisor (1961) b5000 system (1964) exec ii system (1966) egdon system (1966) iv. vaqt taqsimoti (time sharing) ctss (1962) multics file system (1965) …

2 / 31

reymlar uchun operatsion tizim meinfreym — bu katta hajmdagi maʼlumotlarni qayta ishlash va katta hajmdagi maʼlumotlarni saqlash uchun moʻljallangan. shuningdek, katta hajmdagi xotiraga ega boʻlgan yuqori unumdor kompyuter (superkompyuter)dir. dastlabki meinfreym kompyuterlar 1940-1950-yillarda ishlab chiqarilgan boʻlib, birinchisi eniac kompyuteri 1947-yilda aqshda ishlab chiqarilgan va u operatsion tizimlarga ega emas edi. keyinchalik 1964-yilda ibm tomonidan yaratilgan boʻlib, u ibm system/360 deb nomlangan. meinfreymlar bugungi kunda ham mavjud boʻlgan yirik korporativ maʼlumotlar markazlarida katta, koʻp qirrali mashinalar koʻrinishidagi butun zallarni egallagan. bunday kompyuterlar shaxsiy kompyuterlardan maʼlumotlarni kiritish-chiqarish hajmi bilan farq qiladi. meinfreymlar kuchli veb-serverlar, yirik onlayn-doʻkonlar uchun serverlar va korxonalararo tranzaktsiyalar uchun serverlar sifatida ishlatiladi. meinfreymlar uchun operatsion tizimlar birinchi navbatda, bir vaqtning oʻzida koʻplab amallarni qayta ishlashga qaratilgan boʻlib, ularning aksariyati juda katta hajmdagi kiritish-chiqarish maʼlumotlari (i/o)ni talab qiladi. meinfreymlar uchun operatsion tizimlarning uch turi mavjud: toʻplamni qayta ishlash; vaqtni taqsimlash va koʻp vazifalarni bajarish; toʻla taqsimlash[4]. toʻplamni qayta ishlash toʻplamni …

3 / 31

liq va koʻpincha universal mashinalarning operatsion tizimlari ularni yaxlit holda bajaradi. umumiy maqsadli mashinalar uchun operatsion tizimga os/360ʼning vorisi os/390 misol boʻla oladi. biroq, ushbu operatsion tizimlar unix operatsion tizimining linux kabi variantlari tomonidan bosqichma-bosqich toʻxtatilmoqda. toʻla taqsimlash koʻp foydalanuvchili tizimlarning rivojlanishi dasturning oʻzida oʻzgarishlardan qochib, vakolatlarni ajratish bilan bogʻliq muammolarni hal qilishni talab qildi. protsessor ishlab chiquvchilari ikkita protsessor rejimiga ega arxitekturani taklif qilgan operatsion tizimlarda vakolatlar — „haqiqiy“ (bunda kompyuterning butun manzil maydoni bajariladigan dastur uchun mavjud) va „himoyalangan“ (bunda manzil maydoniga kirish imkoniyati dasturning boshlanishida bajarilishi uchun ajratilgan diapazon bilan cheklangan)ni ajratishni qoʻllab-quvvatladilar. operatsion tizimlar evolyutsiyasi birinchi davr (1945-1955-yillar) raqamli kompyuterlarni yaratishda muvaffaqiyatlar ikkinchi jahon urushi tugaganidan keyin sodir boʻldi. 40-yillarning oʻrtalarida birinchi lampali hisoblash qurilmalari yaratildi. shu bilan birga, kompyuterni loyihalash va dasturlash amalga oshirildi. bunga boshqa amaliy sohalardan har xil turdagi amaliy muammolarni hal qilish sohasidagi tadqiqot ishlari kirar edi. oʻsha paytda dasturlash faqat mashina …

4 / 31

hilar va operatorlar, foydalanishga topshiruvchilar hamda kompyuterlarni ishlab chiquvchilarga boʻlingan edi. bu yillarda birinchi algoritmik tillar va birinchi tizim dasturlari — kompilyatorlar paydo boʻldi. protsessor vaqtining narxi oshdi, bu dasturni ishga tushirish oʻrtasida kamroq qoʻshimcha xarajatlarni talab qilgan. birinchi ommaviy ishlov berish tizimlari paydo boʻldi, ular birin-ketin dasturni ishga tushirishni avtomatlashtirdi va shu bilan protsessorning yuklanish koeffitsientini oshirdi. ommaviy ishlov berish tizimlari zamonaviy operatsion tizimlarning prototipidir. partiyalarni qayta ishlash tizimlarini amalga oshirish jarayonida rasmiylashtirilgan topshiriqlarni boshqarish tili ishlab chiqildi, uning yordamida dasturchi tizim va operatorga kompyuterda qanday ishni bajarishni xohlashini aytdi. odatda perfokartalar palubasi koʻrinishidagi bir nechta vazifalar toʻplami topshiriqlar paketi nomini oldi. uchinchi davr (1965-1980-yillar) kompyuterlar rivojlanishining uchinchi muhim davri 1965-1980-yillarga toʻgʻri keladi. bu vaqtda texnik bazada tranzistorlar kabi alohida yarimoʻtkazgichli elementlardan integral mikrosxemalarga oʻtish sodir boʻldi, bu esa yangi, uchinchi avlod ehmlariga ancha keng imkoniyatlar berdi. bu davr, shuningdek, dasturiy taʼminotga mos keladigan mashinalar oilalarini yaratish bilan tavsiflanadi. …

5 / 31

i qondirish niyatida tuzilgan operatsion tizimlar dizayn jihatidan juda murakkab ekanligini isbotladi. ular minglab dasturchilar tomonidan yozilgan koʻp millionlab montaj qatorlaridan iborat boʻlib, minglab xatolarni oʻz ichiga olgan, bu esa cheksiz tuzatish oqimiga sabab boʻlgan edi. operatsion tizimning har bir yangi versiyasida baʼzi xatolar tuzatildi va boshqa qoʻshimchalar kiritildi. oʻzining ulkan hajmi va koʻplab muammolariga qaramay, uchinchi avlod mashinalarida os/360 va shunga oʻxshash boshqa operatsion tizimlar koʻpchilik isteʼmolchilar ehtiyojlarini qondirdi. operatsion tizimlarning ushbu avlodining eng muhim yutugʻi multidasturlashni amalga oshira olishida edi. multidasturlash — bir protsessorda bir nechta dasturlar navbatma-navbat bajariladigan hisoblash jarayonini tashkil qilish usulidir. bitta dastur kiritish-chiqarish operatsiyasini bajarayotganda, protsessor dasturning ketma-ket bajarilishida boʻlgani kabi (bitta dasturli rejim) boʻsh turmaydi, balki boshqa dastur (koʻp dasturli rejim)ni bajaradi. bunday holda, har bir dastur boʻlim deb ataladigan oʻz operativ xotirasiga yuklanadi. yana bir yangilik paydo boʻldi — spuling (spooling). oʻsha paytda spuling hisoblash jarayonini tashkil qilish usuli sifatida aniqlangan, unga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "operatsion tizim haqida asosiy tushunchalar va tarixi"

operatsion tizim haqida asosiy tushunchalar operatsion tizim haqida asosiy tushunchalar va tarixi operatsion tizim tarixi. operatsion tizimlar tarixi — birinchi kompyuterlarda operatsion tizimlar boʻlmagan. oʻsha davrda birinchi kompyuterlarda ishlaydigan har bir dastur kompyuterda ishlash uchun zarur boʻlgan barcha kodlarni oʻz ichiga olishi, oʻrnatilgan apparat bilan aloqa qilish va dastur bajarishi kerak boʻlgan hisob-kitoblarni bajarishi kerak edi. bu holat hatto eng oddiy dasturlarni ham juda murakkab holga keltirardi[1]. ushbu muammoga javoban markaziy kompyuterlar egalari kompyuterga kiritilgan dasturlarni yozish va bajarishni osonlashtiradigan tizimli dasturiy taʼminotni ishlab chiqa boshladilar va shu bilan birinchi operatsion tizimlar dunyoga keldi. operatsion tizimlar evolyutsiy...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (550,8 КБ). Чтобы скачать "operatsion tizim haqida asosiy tushunchalar va tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: operatsion tizim haqida asosiy … PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram