nanotexnologiyaning rivojlanish tarixi

PPTX 21 pages 1.4 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation nanotexnologiyaning rivojlanish tarixi. abdumalikova ozoda 1. nanotexnologiyaning dastlabki kontseptsiyalari va ildizlari 2. nanotexnologiyaning paydo bo'lishi va rivojlanishi 3. nanotexnologiyaning hozirgi holati va kelajak istiqbollari reja: kirish kirish nanotexnologiya tarixiga qiziqishni uyg'otishi kerak, chunki u 20-asrning oxiridagi fan va texnologiyaning rivojlanishiga asoslangan muhim sohadir. nanotexnologiyaning kirish qismi, odatda, 1959-yilda richard feynmanning "pastda ko'p xona bor" ma'ruzasi bilan boshlanadi, u atomlar bilan manipulyatsiya qilish imkoniyatlarini taqdim etdi. nanotexnologiyaning asosiy tushunchalari nanotexnologiya 1 dan 100 nanometrgacha bo'lgan o'lchamlarda materiyani boshqarishni o'z ichiga oladi, bu esa atomlar va molekulalarni aniq joylashtirish orqali yangi xususiyatlarga erishish imkonini beradi. o'z-o'zini yig'ish jarayoni, nanostrukturalarni tashkil qilishda atomlar yoki molekulalar o'zaro ta'sir qilib, muayyan naqshlarni yaratadi, bu esa murakkab qurilmalarni ishlab chiqarishni osonlashtiradi. ilk kontseptsiyalar va nazariyalar richard feynman o'zining 1959-yildagi «pastda mo'l joy bor» nutqida atomlarni manipulyatsiya qilish orqali ma'lumot yozish va materiallar yaratish imkoniyatini bashorat qildi. norio taniguchi 1974-yilda «nanotexnologiya» atamasini ta'riflab, uni atom …

2 / 21

u materiallarni atom va molekula darajasida manipulyasiya qilish jarayonini tushungan. taniguchining ta'rifi 1980-yillarda molekulyar nanotexnologiyaning rivojlanishiga turtki bo'ldi. bu texnologiya molekulyar mashinalar yaratish imkoniyatini o'rgandi. skanerlovchi tunnel mikroskopning kashf etilishi skanerlovchi tunnel mikroskopining (stm) ishlash prinsipi kvant mexanikasiga asoslangan boʻlib, elektronlar potensial toʻsiqdan oʻtib, oqim hosil qiladi, bu tunnel effekti deyiladi. 1981-yilda gerd binnig va heinrich rohrer tomonidan ibm zurich tadqiqot laboratoriyasida yaratilgan stm atomlar yuqori aniqlikda koʻrish imkonini beruvchi inqilobiy texnologiya edi. atom kuch mikroskopining rivojlanishi atom kuch mikroskopining (akm) dastlabki prototipi 1982-yilda gerd binig va heinrich rohrer tomonidan yaratilgan bo'lib, bu sirtlarni atom darajasida tasvirlash imkonini berdi. 1986-yilda akmning tijorat versiyasi ishlab chiqarildi va bu materialshunoslik, biologiya va nanotechnologiya sohalarida 100 martadan ortiq yangi imkoniyatlar ochdi. fullerenlarning kashf etilishi fullerenlar 1985-yilda xarold kroto, jeyms xit, shon o’brayen, robert kerl va richard smalley tomonidan uglerod klasterlarini lazer bilan bug’lash orqali kashf etilgan. c60 fullerenining molekulyar massasi 720 atom birligiga …

3 / 21

sohaning boshlanishiga turtki berdi. dnk nanotexnologiyasi o'z-o'zidan yig'iladigan nano tuzilmalarni yaratish uchun dnkning o'ziga xos bazaviy juftlash qoidalaridan foydalanadi, bu esa aniq molekulyar arxitekturalarni loyihalashtirish imkonini beradi. molekulyar nanomashinalarning rivojlanishi 1959-yilda richard feynman tomonidan taqdim etilgan “pastda juda koʻp joy bor” nutqi molekulyar nanomašinalarning dastlabki konsepsiyasini shakllantiruvchi asosiy omillardan biri bo'ldi. k. erik drekslerning “nanomašinalar: molekulyar texnologiya asri” (1986) kitobi molekulyar yigʻilish, nanorobotlar va funktsional nanomašinalar tushunchalarini rivojlantirishga katta hissa qoʻshdi. nanomateriallarni sintez qilish usullari kimyoviy cho'ktirish usuli metall prekursorlarini erituvchida eritib, nanostrukturalarni hosil qilish uchun kimyoviy reaksiyani qo'llaydi, odatda yuqori haroratlarda olib boriladi. sol-gel usuli metall alkoksidlari kabi prekursorlardan iborat sol hosil qiladi, keyin gelga aylanadi va nanomateriallarni olish uchun quritiladi, nanozarrachalar sintezi uchun juda mos. nanotexnologiyaning qo'llanilishi: tibbiyot nanobotlar saraton hujayralarini aniqlash va yo'q qilish uchun mo'ljallangan, maqsadli dori-darmon yetkazib berish tizimlarida qo'llaniladi, bu esa sog'lom to'qimalarga zarar yetkazishni kamaytiradi. nanopartikullar yordamida tasvirlash usullari, masalan, mri (magnit-rezonans tomografiya), …

4 / 21

ano tuzilmalar yordamida amalga oshirilgan. nanotexnologiyalar energiya saqlash tizimlarida litiy-ionli batareyalar sig'imini va tezligini oshirishda muhim rol o'ynaydi, uglerod nanotrubkalari elektrodlarda qo'llaniladi. nanotexnologiyaning xavfsizligi va etik jihatlari nanomateriallarning toksikligi va atrof-muhitga ta'siri, masalan, 1-100 nm o'lchamdagi zarralarning o'pkaga kirishi va yallig'lanishni keltirib chiqarishi, muhim xavfsizlik masalasidir. nanotexnologiyalarning potentsial ikki tomonlama qo'llanilishi, jumladan harbiy sohada yangi qurollar yaratish, etik dilemmalarni keltirib chiqaradi va nazoratni talab etadi. xulosa va kelajak istiqbollari 2020-yillardan keyin nanorobotlar tibbiyotda keng qo'llanilishi, xususan, saraton kasalligini davolash va gen terapiyasi uchun istiqbolli yo'nalish bo'lishi kutilmoqda. kvant nuqtali texnologiyalar yordamida 2030-yillarga kelib quyosh energiyasini samaraliroq usulda o'zlashtiradigan yangi avlod quyosh panellari yaratish imkoniyati mavjud. e'tiboringiz uchun rahmat image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg

5 / 21

nanotexnologiyaning rivojlanish tarixi - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nanotexnologiyaning rivojlanish tarixi"

powerpoint presentation nanotexnologiyaning rivojlanish tarixi. abdumalikova ozoda 1. nanotexnologiyaning dastlabki kontseptsiyalari va ildizlari 2. nanotexnologiyaning paydo bo'lishi va rivojlanishi 3. nanotexnologiyaning hozirgi holati va kelajak istiqbollari reja: kirish kirish nanotexnologiya tarixiga qiziqishni uyg'otishi kerak, chunki u 20-asrning oxiridagi fan va texnologiyaning rivojlanishiga asoslangan muhim sohadir. nanotexnologiyaning kirish qismi, odatda, 1959-yilda richard feynmanning "pastda ko'p xona bor" ma'ruzasi bilan boshlanadi, u atomlar bilan manipulyatsiya qilish imkoniyatlarini taqdim etdi. nanotexnologiyaning asosiy tushunchalari nanotexnologiya 1 dan 100 nanometrgacha bo'lgan o'lchamlarda materiyani boshqarishni o'z ichiga oladi, bu esa atomlar va molekulalarni ani...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "nanotexnologiyaning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: nanotexnologiyaning rivojlanish… PPTX 21 pages Free download Telegram