oksi-, aldеgido- va kеtokislotalar

DOCX 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669400873.docx oksi-, aldеgido- va kеtokislotalar reja: 1. oksikarbоn kislotalar, ularning nomenkla turasi va izomeriyasi 2 tabiatda uchrashi va olinishi 3 fizik va kimyoviy xossalari. ishlatilinishi 4 aldegido- va ketokislotalar tayanch iboralar: optik izomeriya; asimmetrik uglerod atomi; qutblangan nur; optik antipodlar; ratsemat. 1. oksikarbоn kislotalar, ularning nomenkla turasi va izomeriyasi molekulasida gidroksil –он, hamda karboksil –coон guruhlar bo’lgan organik birikmalar oksikarbon kislotalar deyiladi. oksikarbon kislotalarning ko’pchiligi asosan trivial nom bilan ataladi, ya'ni kislotaning nomi shu kislota birinchi marta qanday xomashyodan olinganligini ko’rsatadi. masalan: сн3−сн(он) −coон sut kislotasi; hooc−сн2−сн(он) −coон olma kislota; hooc −сн2−c(он)(coон) −сн2−coон limon kislota. tizimli nomenklaturaga ko’ra oksikislotalarni nomlashda asosiy zanjirdagi uglerod atomlari sonini ifodalovchi uglevodorod nomiga oksiguruhni ko’rsatuvchi -ol qo’shimchasi qo’shilib, tegishli raqam bilan belgilanadi: сн2он−coон сн3−сн(он) −coон etanol kislota propanol-2 kislota oksikarbon kislotalarda izomeriya kislotalar molekulasining tarmoqlangan yoki tarmoqlanmaganligiga, gidroksil guruhning karboksil guruhga nisbatan qanday joylanishiga (ya'ni α, β, γ) bog’liq. masalan, oksimoy kislotaning uch hil izomeri …

chi izomerlarning miqdori teng bo’ladi. o’ngga buruvchi sut kislotani 1832 yilda nemis olimi yu. libix muskul to’qimalaridan ajratib olgan. chapga buruvchi sut kislotasi esa bakteriyalar yordamida sutni achitish natijasida olinadi. sirka aldegidiga vodorod sianid ta'sir ettirib sintez qilingan sut kislotasi optik faol bo’lmasdan, uning ratsemat shaklidir: сн3−снo + nсн → сн3−сн(он) −сн сн3−сн(он) −сн + 2h2o→ сн3−сн(он) −coон + nh3 bilasizmi? nemis kimyogari k. sheele birinchi bo’lib, achigan qatiqdan sut kislotani ajratib oldi (1780); ya. vant-goff va a. le-bel bir-biridan bexabar holda asimmetrik uglerod atomi mavjud molekulalarda optik faollik mavjudligini isbotlab, stereokimyoga asos soldilar (1874); fransuz biokimyogari lui paster ratsematlarni optik antipodlarga ajratish usullarini ishlab chiqdi (1848). 2 tabiatda uchrashi va olinishi oksikislotalar tabiatda ko’p tarqalgan bo’lib, (masalan, olma, vino, limon kislotalar) ular asosan o’simliklar tarkibida uchraydi. oksikarbon kislotalarning molekulasida ham gidroksil guruh, ham karboksil guruh bo’lganligi uchun, ular spirtlarga karboksil yoki kislotalarga gidroksil guruh kiritish orqali sintez qilinadi. 1.ikki …

н) –coон + c2h5он→сн3снон–cooc2h5 +h2o oksikislotalar spirtlar kabi kislota angidridlari ta'sirida murakkab efirlar hosil qiladi: сн3–сн–coон + (сн3co)2o →сн3–сн–coон +сн3coон | | он ocoсн3 oksikarbon kislotalarga xlorlovchi moddalar ta'sir ettirilsa, reaksiya sharoitiga qarab ikki hil xlorli birikma hosil bo’ladi. past haroratda: r–снон–coон + pcl5→ r–снон–cocl + pocl3 + hcl yuqori haroratda: r–снон–coон +2pcl5→ r –снcl–cocl +2pocl3 +2hcl α, β va γ-oksikarbon kislotalarni ajratish uchun, ularning bir hil sharoitda, bir hil haroratda qizdiriladi, natijada ulardan bir molekula suv ajralib, α- oksikislotadan laktid, β-dan to’yinmagan kislota, γ- oksikislotadan laktonlar hosil bo’ladi. muammoli vaziyat, savol va topshiriqlar: optik izomeriya qanday birikmalarda sodir bo’ladi? sut kislotaning necha hil izomerlari mavjud? ular bir-biridan nima bilan farq qiladi? α-, γ- va β-oksikarbon kislotalar qizdirilganda qanday mahsulotlar hosil bo’ladi? olma sharbati va g’o’za bargidan ajratib olingan olma kislota bilan sintez qilib olingan olma kislota bir-biridan farq qiladimi? ishlatilinishi. sut, vino, olma kislotalar to’qimachilik sanoatida, tibbiyotda qo’llaniladi. limon …

uruq haydash” orqali olinadi: u karbonil va karboksil guruhlarga xos reaksiyalarni beradi. u asosan odam va hayvonlar organizmida modda almashinuvida ishtirok etadi. foydalanilgan adabiyotlar ro‛yxati 1. francis a. carey. organic chemistry, university of virginia, fourth edition- 2012 (darslik) 2. anatol malijevskґy.physical chemistry inbrie., 2005(darslik) 3. a. abdusamatov “organik kimyo” toshkent – 2005(darslik) 4. a. abdusamatov, s. zakirov, r.ziyayev “fizik va kolloid kimyo” toshkent -2013. (darslik) image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png

oksi-, aldеgido- va kеtokislotalar - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oksi-, aldеgido- va kеtokislotalar"

1669400873.docx oksi-, aldеgido- va kеtokislotalar reja: 1. oksikarbоn kislotalar, ularning nomenkla turasi va izomeriyasi 2 tabiatda uchrashi va olinishi 3 fizik va kimyoviy xossalari. ishlatilinishi 4 aldegido- va ketokislotalar tayanch iboralar: optik izomeriya; asimmetrik uglerod atomi; qutblangan nur; optik antipodlar; ratsemat. 1. oksikarbоn kislotalar, ularning nomenkla turasi va izomeriyasi molekulasida gidroksil –он, hamda karboksil –coон guruhlar bo’lgan organik birikmalar oksikarbon kislotalar deyiladi. oksikarbon kislotalarning ko’pchiligi asosan trivial nom bilan ataladi, ya'ni kislotaning nomi shu kislota birinchi marta qanday xomashyodan olinganligini ko’rsatadi. masalan: сн3−сн(он) −coон sut kislotasi; hooc−сн2−сн(он) −coон olma kislota; hooc −сн2−c(он)(coон) −сн2−coон limo...

DOCX format, 73.5 KB. To download "oksi-, aldеgido- va kеtokislotalar", click the Telegram button on the left.

Tags: oksi-, aldеgido- va kеtokislota… DOCX Free download Telegram