pul va banklar fanidan ma'ruza

DOCX 31 pages 129.6 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.6 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

2-mavzu: pul aylanmasi va uning tarkibi. pul muomalasini tashkil kilish va pul massasi reja: 1.“pul aylanmasi” tushunchasining mazmuni va pul aylanmasining tarkibiy tuzilishi. 2. naqd va naqdsiz pul aylanmasi va uni tashkil qilish printsiplari. naqd pullarni muomalaga chiqarish va muomaladan olish tartibi. naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimi va uning elementlari. 3.pul muomalasini tashkil qilish asoslari. 4.pul muomalasi qonuni va uldan kelib chiqadigan talablar. pul massasi va uni tavsiflovchi ko`rsatkichlar. 1. pul aylanmasi tushunchasi. pul aylanmasi – bu pullarning naqd va naqdsiz shakildagi uzluksiz harakatlarning yig'indisidir. i. shakerning ta'rif berishicha pul aylanmasi bu pullarning naqd va naqd bo'lmagan shakllardagi doiraviy aylanish jarayoni bo'lib, bunda pullar muomala vositasi va to'lov funksiyasini bajaradi. pulning bir qo'ldan ikkinchi qo'lga o'tishini shaker doiraviy aylanish deb atadi. pullarning bir subektdan ikkinchi subektga o'tishi. pulning doiraviy aylanishi takrorlanishi pulning aylanishi deyiladi. pul aylanmasidan tashqari to'lov aylanmasi degan tushuncha mavjud.to'lov aylanmasi pul aylanmasiga qaraganda keng tushuncha. to'lov aylanmasi-bu pul …

2 / 31

muhr qo'yadi. ana shundan keyin veksel sotib oluvchining mol etkazib beruvchi oldidagi qarz majburiyatini tasdiqlovchi hujjatga aylanadi. tijorat vekseli pulning to'lov vositasi funksiyasini bajaradi.vekselni indassament orqali boshqa shaxslarga uzatish mumkin. indassament-vekselni boshqa shaxsga uzatish huquqini beruvchi maxsus yozuv.vekselni boshqa shaxsga uzatgan shaxs indossant deyiladi.vekselni qabul qilib olgan shaxs indossat deyiladi. · cheklar– unda ko'rsatilgan summani to'lash to'g'risidagi topshiriqdir. amaliyotda pullik cheklar va hisob kitob cheklari qo'llaniladi. fredirik mishkenning fikriga ko'ra cheklarning jiddiy kamchiligi ularni chiqarish bilan bog'liq xarajatlarning katta ekanligidir. aqsh da har yili chekni muomalaga chiqarish uchun 40 mlrd.$ xarajat qilinadi. · bank akseptlari – aksept so'zi lotincha so'z bo'lib qabul qilmoq degan ma`noni anglatadi. bank aksepti deganda bank tomonidan tijorat vekseli va chek bo'yicha to'lovning kafolatlanishi tushuniladi. to'lov aylanmasining mutlaq asosiy 75-80% ini pul aylanmasi tashkil qiladi.chunki pul eng yuqori likvidli aktiv hisoblanadi. pul aylanmasi 2 yirik qismdan iborat: 1. naqdsiz pul aylanmasi 2. naqd pul aylanmasi naqdsiz …

3 / 31

angan. evropada plastik kartochkalar va pullik cheklarga asoslangan to'lovlar rivojlangan. to'lovlar ma'lum ketma-ketlikda amalga oshiriladi. xalqaro amaliyotda pullik to'lovlarni amalga oshirishning 2 xil ketma-ketligi mavjud: 1. kalendar ketmaketlik. 2. maqsadli ketmaketlik. kalendar ketma – ketlikda qaysi qarzdorlik oldin paydo bo'lgan bo'lsa, o'sha to'lanadi. bu ketma-ketlik taraqqiy etgan mamlakatlarda qo'llaniladi. maqsadli ketma-ketlikda to'lovlar oldindan belgilangan maqsadlarga qarab to'lanadi. bu ketma-ketlik rivojlanayotgan davlatlarda, shu jumladan o'zbekiston respublikasida qo'llaniladi. har qanday pullik to'lovlar pul aylanmasida ishtirok etuvchi subektlarining joriy hisob raqamlaridagi pul mablag'lari hisobiga to'lanadi. joriy hisob raqamlar aqsh bank amaliyotida transaksion depozit hisob raqanlari, germaniyada jiro hisob raqamlari, rossiyada “depoziti do vostrebovanie” deyiladi. fransiyada joriy hisob raqami deyiladi, o'zbekistonda talab qilib olinadigan depozit hisob raqamlari deyiladi. har qanday pullik to'lovlar pul aylanmada ishtirok etuvchi subektlarning naqd pul aylanmasi muomalaga 2 kanal orqali chiqadi: 1) markaziy bankning zaxira vakillik tizimi orqali (tijorat banklarining buyurtmalari asosida). tijorat banklarida naqd pulga bo'lgan qo'shimcha talab yuzaga …

4 / 31

'ladilar. moliya vazirligi byudjet tashkilotlari xarajatlarini naqd pulsiz shaklda moliyalashtrib beradi. moliyalashtrilgan summaning naqd pul ta`minoti markaziy bank tomonidan amalga oshirilinadi. markaziy bank inkassatsiya xizmati orqali naqd pulni tijorat banklariga etkazib beradi. etkazib berilgan naqd pulning naqd pulsiz ekvivalienti tijorat bankining hisob raqamidan echib oladi. markaziy banklar naqd pulni emissiya qilishda monopol mavqeiga ega. singapurda markaziy bank yoq. ikkinchi tomondan ayrim davlatlar o'zining milliy valyutasiga ega emas. shu sababali bu davlatlarning markaziy banklari emissiya vazifani bajara olmaydi. salvador, ekuador va sharqiy temorda to'lov vositasini aqsh dollori bajaradi. andora, vatikan va marakada milliy valyuta vazifasini euro bajaradi. shimoliy kiprda esa milliy to'lov vositasini turkiya lirasi bajaradi. pul aylanmasining tarkibi quyidagi qismlardan tashkil topadi: 1. markaziy bank va tijorat banklari o'rtasidagi naqd pul aylanmasi. 2. tijorat banklari o'rtasidagi naqd pul aylanmasi 3. banklar va ularning mijozlari o'rtasidagi naqd pul aylanmasi. (barcha xyus o'zlarining naqd pul ko'rinishidagi pullarini tijorat banklariga topshirishlari shart.tijorat banklari …

5 / 31

emissiya qilish tashish va saqlash katta xarajatni talab etadi. markaziy banklar emissiya xarajatini kamaytrish uchun kupyuralarning nominalini yiriklashtirishga majbur bo'ladilar. · naqd pullarni olib yurish xavflidir. · naqd pullar bilan hisob kitob qilish soliq to'lashdan qochish imkonini beradi. · naqd pul aylanamsi terrorizmni moliyalashtrish bilan bog'liq · naqd pullar va infltsiya o'rtasida bevosita aloqadorlik mavjud. naqd pul aylanmasini tashkil qilish quyidagi printsiplar asosida amalga oshiriladi: 1. naqd pul aylanmasini tashkil qilish va tartibga solishni me'yoriy huquqiy asoslarining mavjudligi. masalan, markaziy bankning kassa operatsiyalarini amalga oshirish to'g'risidagi yo'riqnomasi muhim meyoriy hujjat bo'lib hisoblanadi. 2. barcha korxonalar va tashkilotlar o'zlarining naqd puldagi mablag'larini tijorat banklarida saqlashlari shart. 3. korxonalar va tashkilotlarga kassada kichik miqdorda naqd pul saqlab turishga ruxsat etiladi. buning uchun ularning kassasiga tijorat banklari tomonidan limit belgilanadi. bu limit ko'zda tutilmagan xarajatlar uchun ajratiladi. 4. naqd pullardan maqsadli foydalanish prinsiplari banklardan korxonalar naqd pullarni pul cheklari orqali oladi. pul chekida …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul va banklar fanidan ma'ruza"

2-mavzu: pul aylanmasi va uning tarkibi. pul muomalasini tashkil kilish va pul massasi reja: 1.“pul aylanmasi” tushunchasining mazmuni va pul aylanmasining tarkibiy tuzilishi. 2. naqd va naqdsiz pul aylanmasi va uni tashkil qilish printsiplari. naqd pullarni muomalaga chiqarish va muomaladan olish tartibi. naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimi va uning elementlari. 3.pul muomalasini tashkil qilish asoslari. 4.pul muomalasi qonuni va uldan kelib chiqadigan talablar. pul massasi va uni tavsiflovchi ko`rsatkichlar. 1. pul aylanmasi tushunchasi. pul aylanmasi – bu pullarning naqd va naqdsiz shakildagi uzluksiz harakatlarning yig'indisidir. i. shakerning ta'rif berishicha pul aylanmasi bu pullarning naqd va naqd bo'lmagan shakllardagi doiraviy aylanish jarayoni bo'lib, bunda pullar muomala vositasi...

This file contains 31 pages in DOCX format (129.6 KB). To download "pul va banklar fanidan ma'ruza", click the Telegram button on the left.

Tags: pul va banklar fanidan ma'ruza DOCX 31 pages Free download Telegram