pul va banklar fanidan o'quv qo'llanma

DOCX 21 pages 72.2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.2 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

1-mavzu: pulning paydo bo'lishi, zarurligi va funktsiyalari. reja: 1.«pul va banklar» fanining predmeti va vazifalari. fanning boshqa fanlar bilan uzviy bog‘liqligi. 2.tovar ishlab chiqarish va pulning zarurligi. pulning mohiyati va uning xususiyatlari. pul tovar qiymatining umumiy ekvivalenti. 3. pulning funksiyalari va ularga tavsif. 1. «pul va banklar» fanining predmeti va vazifalari. fanning boshqa fanlar bilan uzviy bog'liqligi. “pul va banklar” fani bank ishi mutaxassisligi uchun ixtisoslik fan bo'lib, u nazariy fan hisoblanadi. bu fan bank ishi, pul kredit orqali muvofiqlashtirish, monetar siyosat, kredit mexanizmi, tijorat banklari resuruslarini boshqarish kabi fanlar uchun nazariy asos bo'lib hisoblanadi. “pul va banklar” fanining predmeti bo'lib, pullar va pul muomalasi, kredit va kredit munosabatlari, banklar va bank tizimi bilan bog'liq bo'lgan pul-kredit munosabatlari hisoblanadi. “pul va banklar” fani oldiga quyidagi vazifalar qo'yilgan: 1. pulning mohiyati va pul muomalasi qonuniyatlarini o'rganish. 2. pul aylanmasi va pul tizimi to'g'risidagi bilim va ko'nikmalarni hosil qilish. 3. kreditning mohiyati …

2 / 21

nadi. buyumlashgan mehnatning ichki o'lchovi bo'lib ish vaqti hisoblanadi. pul paydo bo'lishi mehnat taqsimoti bilan bog'liq. dastlab bir tovar ikki tovarga ayirboshlangan. bu qiymatning oddiy yoki tasodifiy shakli deyiladi. yillar o'tishi bilan qiymatning to'liq yoki kengaytirilgan shakli yuzaga kelgan. bunda bir nechta tovar bitta tovarga ayirboshlangan. qiymatning 3-shakli umumiy shakl deb ataladi. bunda bir nechta tovarlar bahosi bitta tovarda ifodalangan bo'ladi. odatda aholi keng iste'mol qiladigan tovarlarning bittasi umumiy ekvivalent vazifasini bajarar edi. qiymatning so'nggi 4-shakli pul shakli hisoblanadi. oltin 4500 yil davomida pul sifatida foydalanilganligi tarixga ma'lum. kumush esa 300 yildan ortiq pul sifatida foydalanilgan. birinchi qog'oz pul 1260 yil xitoyda paydo bo'lgan. iqtisodiy adabiyotlarda pulning kelib chiqshi masalasida 2 xil yondashuv mavjud: 1. subektiv (ratsionalistik) yondashuv. 2. obektiv (evolyutsion) yondashuv. sub'ektiv yondashuvga ko'ra pul odamlar o'rtasidagi kelishuvga asosan ayirboshlash instrumenti sifatida paydo bo'lgan. hatto taniqli olim pol samuelson ham ushbu yondashuvni himoya qilgan. ob'ektiv yondashuvga ko'ra pulning paydo …

3 / 21

r ishlab chiqarish, tovarlarni ayirboshlash va pul muomalasiga xos munosabatlarni ifoda qiladi. bozor iqtisodiyoti erkin tovar-pul munosabatlariga asoslangan iqtisodiy monopoliyani inkor qiluvchi, ijtimoiy taraqqiyotga, aholini ijtimoiy muhofaza qilish yo'nalishiga ega bo'lgan va boshqarilib boriladigan iqtisodiyotdir. o'zbekiston respublikasi iqtisodiyotida bozor munosabatlarini qaror toptirish dolzarb omillardan bo'lgan pul, kredit va banklar tizimida ham chuqur o'zgarishlarni amalga oshirishni taqozo qiladi. bozor munosabatlariga o'tish iqtisodiy kategoriya sifatida pulning, kreditning, foiz, soliq va boshqa kategoriyalarning mohiyati va ahamiyatiga boshqacha yondashish zarurligini taqozo qiladi. bozor munosabatlariga o'tish sharoitida bank-moliya tizimining aha-miyati tubdan o'zgarmoqda. bozor munosabatlarini boshqarish sohasida davlat tomonidan olib boriladigan barcha ishlarning og'irlik markazi ana shu tizimlarga ko'chdi. shu sababli, bank tizimini takomillashtirish, banklarning musta-qilligini va pul muomalasidagi ahvol uchun javobgarligini oshirish, pul-kredit munosabatlarini tartibga solish, so'mning barqarorligi va yuksak nufuzini ta'minlash sohasidagi muammolarni o'rganish, shuningdek, tegishli ilmiy xulosalar chiqarish va tavsiyalarni ishlab chiqish o'ta dolzarb masalalardan hisoblanadi. 2. tovar ishlab chiqarish va pulning zarurligi. …

4 / 21

shundaki, jamiyatimizda mavjud yuridik va jismoniy shaxs-lar faoliyati hamda ularning natijasi daromadi pul bilan bog'liq. shuning uchun ham, pul barcha iqtisodiy rivojlanish pog'onalarida odamlarni o'ziga jalb qilib kelgan. avstraliyalik iqtisodchi olim k. mengerning fikricha, arastu va aflotundan boshlab xx asrning boshigacha pul to'g'risida jahonda besh-olti mingdan ortiq maxsus ishlar chop qilingan. agar biz, hozirgi kunda pul to'g'risida yozilgan va chop qilingan adabiyotlar soni bir necha marta oshib ketgan, desak mubolag'a bo'lmasa kerak. tadqiqotlar shunchalik ko'p bo'lishiga qaramasdan, pul va uning xusu-siyatlari, har bir tizimda ishlatilishi, roli, iqtisodiyotga ta'siri, nega alohida olingan individumlar qo'lida pulning ko'payishi, ular boyligining ko'payishiga olib keladi-yu, jamiyat miqyosida muoma-ladagi pul massasining ko'payishi jamiyat boyligi ortib borishiga salbiy ta'sir ko'rsatadi, degan savollarga hali to'liq javob beril-gan emas. pul va uning vazifalari to'g'risida mavjud xorijiy mamlakat-lar iqtisodchilarining qo'llanmalarini olib qaraydigan bo'lsak, pul-ning kelib chiqishi to'g'risida ikki xil g'oya mavjudligini ko'rishi-miz mumkin. bular ratsionalistik va evolyutsion g'oyalardir. ratsionalistik qarashning …

5 / 21

is, bronza, temir ishlatilib, almashinuv t-p-t shaklida olib borilgan. xviii asr-larning oxirigacha pul tomonlar o'rtasidagi shartnoma vositasi deb qarab kelingan. hozirgi vaqtda ham ba'zi chet el olimlari, masalan, pol samuelson pulni sun'iy sotsial shartlashish belgisi[footnoteref:1] deb izohlagan. boshqa amerikalik olim jon gelbreyt qimmatbaho metal-larning pul vazifasini bajarishi bu kishilar o'rtasidagi kelishuv-ning mahsuli ekanligini uqtiradi. [1: samuelson p. ekonomika .- m.:1964, - 64 b.] uzoq yillar davomida sobiq sssrda pul va pul muomalasi so-hasidagi tadqiqotlar k. marksning ta'limoti asosida olib boril-gan. u pulning kelib chiqishini tadqiq qilishda a. smit, d. rikar-dolarning tadqiqotlariga asoslangan holda, pulning mohiyatini ochib berishga harakat qilgan. shuningdek, u pulning o'zi ham tovar ekanligini, pulning kelib chiqishi bosqichlarini izohlab bera oldi. u oltin va kumush qazib olish va ishlatish uchun ma'lum mehnat sarf-lanadi, shu mehnat oltin va kumushda gavdalangan holda, boshqa to-varlarning qiymatini o'lchashning asosi bo'lib xizmat qiladi, deb ko'rsatgan. hozirgi vaqtda yuqoridagiga o'xshagan real pullar o'rniga o'z …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul va banklar fanidan o'quv qo'llanma"

1-mavzu: pulning paydo bo'lishi, zarurligi va funktsiyalari. reja: 1.«pul va banklar» fanining predmeti va vazifalari. fanning boshqa fanlar bilan uzviy bog‘liqligi. 2.tovar ishlab chiqarish va pulning zarurligi. pulning mohiyati va uning xususiyatlari. pul tovar qiymatining umumiy ekvivalenti. 3. pulning funksiyalari va ularga tavsif. 1. «pul va banklar» fanining predmeti va vazifalari. fanning boshqa fanlar bilan uzviy bog'liqligi. “pul va banklar” fani bank ishi mutaxassisligi uchun ixtisoslik fan bo'lib, u nazariy fan hisoblanadi. bu fan bank ishi, pul kredit orqali muvofiqlashtirish, monetar siyosat, kredit mexanizmi, tijorat banklari resuruslarini boshqarish kabi fanlar uchun nazariy asos bo'lib hisoblanadi. “pul va banklar” fanining predmeti bo'lib, pullar va pul muomalasi, kredit v...

This file contains 21 pages in DOCX format (72.2 KB). To download "pul va banklar fanidan o'quv qo'llanma", click the Telegram button on the left.

Tags: pul va banklar fanidan o'quv qo… DOCX 21 pages Free download Telegram