falsafafanining predmeti, mazmuni vajamiyatdagi roli

PPTX 54 pages 759.8 KB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 759.8 KB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

falsafaning predmeti, mazmun va mohiyati, jamiyatdagi roli 1566 1-mavzu. falsafaning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli a. turakulov– namangan davlat universiteti, ijtimoiy fanlar kafedrasi phd, katta o’qituvchisi. reja: falsafa fanining tadqiqot sohasi va predmeti. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va tarixiy shakllari. falsafa fanining bahs mavzulari va muammolari. falsafiy bilimlar tizimi va falsafaning ijtimoiy vazifalari. falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq va g’arb falsafasi. 2566 falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli 3 «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so'zlaridan kelib chiqqan bo'lib, mazkur atama ning dastlabki ma'nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. 4 falsafiy bilimning muhim tarkibiy qismlari gnoseologiya (boshqa bir terminologiyaga ko'ra – epistemologiya) – bilish nazariyasi ontologiya – mavjudlik, borliq haqidagi bilim ijtimoiy falsafa – jamiyat haqidagi ta'limot etika – axloq haqidagi ta'limot aksiologiya - qadriyatlar haqidagi ta'limot falsafiy antropologiya – inson haqidagi ta'limot va boshqalar 5 mustaqil falsafiy fanlar mantiq insonning bilishni amalga oshirish …

2 / 54

xida belgilanadigan dunyokarashning uch asosiy shakli 10 dunyoqarashning funktsiyalari: bilish funktsiyasi qadriyatlarga munosabat xulq-atvorni belgilash (insonda qiziqish uyg'o- tuvchi barcha savollarni va muayyan yo'l bilan to- piluvchi javoblarni o'z ichiga oladi, bilish- odamlar dunyoqarashini boyitadi); insonning eng av- valo, o'zini oliy qadriyat ekanli- gini anglashga, so'ngra atrofida- gilarni qadr- lashga undaydi); (insonni o'z-o'zi- ni tarbiyalash jarayoni) 11 dunyoqarashning o'ziga xos asoslari: intellektual asos; emotsional asos; ruhiy asos; intellektual, emotsional va ruhiy asoslar iroda bilan uyg'unlikda e'tiqodlar, odamlar faol qabul qiladigan, ularning ong darajasi va hayotdagi mo'ljallariga mos keladigan qarashlarni yuzaga keltiradi. 12 dunyoqarashning tuzilishi dunyoni sezish dunyoni idrok etish dunyoni tushunish bu o'zini qurshagan dunyoni sezgilar yordamida hissiy idrok etish bu atrof-borliqni ideal obrazlarda tasavvur qilish inson va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqealar va jarayonlarning o'zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy faoliyati 13 mifologiya dunyokarash sifatida mif – bu turli xalqlarning dunyoning kelib chiqishi, tabiat hodisalari, …

3 / 54

usiyatlari bu oddiy rivoyat, biror bir voqea haqidagi hikoya emas, balki og'zaki matnning arxaik ongdagi voqea-hodisalarga, insonga va u yashayotgan dunyoga ta'sir ko'rsatuvchi muayyan borliq sifatidagi in'ikos. insoniyat tarixining ilk bosqichlarida odamlar xulq-atvori va o'zaro munosabatlarini tartibga solish funktsiyasini bajargan. chunki, unda axloqiy qarashlar, insonning borliqqa estetik munosabati o'z ifodasini topgan. 15 mifologik tafakkurning o'ziga xos xususiyatlari mifologiyada hamma narsa bir, yaxlit, ajralmasdir. tabiat narsalari va hodisalari inson bilan ayni bir xil qonunlarga muvofiq yashaydi. inson bilan bir xil sezgi, istak, mayllarga ega bo'ladi. mif-kimningdir uydirmasi yoki o'tmish sarqiti emas, balki, shunday bir o'ziga xos tilki inson uning yordamida qadim zamonlardanoq dunyoni tavsiflagan. o'zining tarqoq bilimlarini umumlashtirgan talqin qilgan, tasnif qilgan va muayyan tizimga solgan. mifda ota, oqsaqol hukmi va qaror topgan a'analar muhim rol o'ynaydi. rivoyat va uning mazmuniga nisbatan bunday munosabat zaminida e'tiqod, borliqni bevosita, emotsional idrok etish yotadi. mifologik dunyoqarash – dunyoni yaxlit tushunish bo'lib, unda shubhaga …

4 / 54

elgilanadi. din miflar ko'rib chikkan savollarni ko'rib chikadi. asosiy dunyo dinlari xristianlik; islom; buddizm. ko'p tarkalgan dinlar sintoizm; • induizm; iudaizm. 18 dinning asosiy funktsiyalari: dunyoqarashni shakllantirish fukntsiyasi butun borliq qachon va nima uchun paydo bo'lgan va bunda g'ayrioddiy kuchning olamshumul roli qanday namoyon bo'lgan, degan savollarga javob beradi. kommunikativ funktsiyasi muloqot va shaxslararo aloqalarning muayyan tipini ta'minlaydi, jamiyatning jipslashuvi va yaxlitligiga ko'maklashadi. 19 dinning asosiy funktsiyalari: tartibga solish funktsiyasi: odamlar xulq-atvorini tartibga soluvchi tegishli me'yorlar va qoidalarni belgilaydi. kompensatorlik funktsiyasi: etishmayotgan axborot, diqqat-e'tibor, g'amxo'rlik o'rnini to'ldiradi. insonning kundalik hayotda qondirilmagan ehtiyojlarining o'rnini to'ldiradi. 20 dinning asosiy ildizlari psixologik gnoseologik inson intellektining rivojlanish darajasi va tanqidiy fikrlash qobiliyatidan qat'iy nazar, nafaqat anglash, balki e'tiqod qilish istagi va hattoki, ehtiyojining hamisha namoyon bo'lishidir. oqilona bilim nuqtai nazaridan dunyo insonga cheksiz, murakkab bo'lib tuyuladi. o'ta mushkul vazifa aqlni o'tmaslashtiradi. inson echimsiz muammolar qarshisida o'zini ojiz his qiladi va aql dalillarini g'ayrioddiy narsalar …

5 / 54

ylashtiriladi, sig'inish va topinish ob'ektiga aylanadi. animizm (lot. anima – jon) – nafaqat odamlar, balki hayvonlar, predmetlar va borliq hodisalarini ham go'yo ruh, jon boshqarib turishiga ishonish. animizm nuqtai nazaridan butun dunyo ruhli va jonlidir. 23 diniy e'tiqodning tarixiy shakllari politeizm – ko'pxudolikka sig'inish. monoteizm – yakkaxudolikka sig'inish. totemizm negizini muayyan odamlar guruhining totem, ya'ni sig'inish ob'ekti sanalgan ajdod deb e'lon qilinadigan u yoki bu hayvon, o'simlik, predmet bilan umumiy kelib chiqishiga bo'lgan ishonch tashkil etadi, zero totem mazkur jamoa yoki urug'ning qudratli homiysi, himoyachisi hisoblanadi, uni oziq-ovqat va shu kabilar bilan ta'minlaydi. (hindistonda xonumon maymuni, turli qabilalarda u yoki bu ilohiy predmet ) magiya (yunon. mageia – sehrgarlik) ham ibtidoiy din shakllaridan biri bo'lib, uning zamirida tabiiy kuchlar yordamisiz sirli tarzda, masalan rasm-rusumlar, o'ziga xos amallar majmui bilan narsalar, odamlar, hayvonlar va hatto g'ayritabiiy kuchlar – ruhlar, insu jinslar va shu kabilarga ta'sir ko'rsatish mumkinligiga bo'lgan ishonch yotadi. 24 …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafafanining predmeti, mazmuni vajamiyatdagi roli"

falsafaning predmeti, mazmun va mohiyati, jamiyatdagi roli 1566 1-mavzu. falsafaning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli a. turakulov– namangan davlat universiteti, ijtimoiy fanlar kafedrasi phd, katta o’qituvchisi. reja: falsafa fanining tadqiqot sohasi va predmeti. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va tarixiy shakllari. falsafa fanining bahs mavzulari va muammolari. falsafiy bilimlar tizimi va falsafaning ijtimoiy vazifalari. falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq va g’arb falsafasi. 2566 falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli 3 «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so'zlaridan kelib chiqqan bo'lib, mazkur atama ning dastlabki ma'nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. 4 falsafiy bilimning muhim tarkibiy qisml...

This file contains 54 pages in PPTX format (759.8 KB). To download "falsafafanining predmeti, mazmuni vajamiyatdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafafanining predmeti, mazmu… PPTX 54 pages Free download Telegram