karbon kislotalar

DOCX 2.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669400864.docx karbon kislotalar reja: 1. karbon kislotalarning sinflanishi 2. karboksil guruhni tuzilishi 3. to’yinmagan va ikki asosli karbon kislotalar 4. murakkab efirlar, amidlar, angidridlar va galogenangidridlar hosil qilinishi tayanch iboralar: karboksil guruh; karbon kislotalar; kislota amidlari; kislota xlorangidridlari; kislota angidridlari; pivazifasiz; «quruq haydash»; to’yingan ikki asosli kislotalar; to’yinmagan bir asosli kislotalar; gerbitsidlar. 1. karbon kislotalarning sinflanishi, nomlanishi, tuzilishi karbon kislotalarning f u n k s i o n a l hosilalari deb, karboksil guruhdagi gidroksil guruhi hisobiga hosil bo’ladigan birikmalarga aytiladi. eng muhim karbon kislota hosilalariga tuzlar, murakkab efirlar va tioefirlar, amidlar, gidrazidlar, galogenangidridlar, angidridlar kiradi. bu birikmalar barchasi gidrolizlanganda karbon kislotalarga aylanadi. karbon kislotalarning sinflanishi molekuladagi karboksil guruh soniga qarab karbon kislotalar quyidagicha sinflanadi: b i r a s o s l i (m o n o k a r b o n) kislotalar: hcooh chumoli (metan) kislota h3c – cooh sirka (etan) kislota h3c – ch2 – cooh …

alar: c17h33cooh olein kislota (bitta qo’sh bog’) c17h31cooh linol kislota (ikkita qo’sh bog’) c17h29cooh linolen kislota (uchta qo’sh bog’) c23h45cooh nervon kislota (bitta qo’sh bog’) ; b i r a s o s l i va i k k i a s o s l i a r o m a t i k kislotalar: c6h5cooh benzoy kislota hooc– c6h4–cooh ftal kislota; g e t e r o ts i k l i k kislota: c5h4ncooh nikotin kislota. karbon kislota molekulasida karboksil guruhning uglerod atomi sp2- gibridlangan holatda bo’lib, qo’shni atomlar bilan uchta σ-bog’ bilan bog’langan. karbonil guruhidagi kislorod atomi bilan uglerod π-bog’ bilan bog’langan. gidroksil guruhning kislorod atomi bo’linmagan juft p- elektronlarga ega. karbonil guruh kislorod atomining elektromanfiyligi yuqori bo’lganligi sababli elektron bulutni o’ziga tortib qisman manfiy zaryadga ega bo’ladi. uglerod esa o’zidan elektronlar bulutini kislorod tomon uzatib, qisman musbat zaryadlanadi. π-bog’da kuchli qutblanish kuzatiladi. gidroksil guruhdagi kislorod atomining …

sasi kamayadi, chunki, alkil radikal musbat induktiv ta’sir ko’rsatadi. shuning uchun, chumoli kislota eng kuchli kislotadir. hcooh>ch3cooh>c2h5cooh>c3h7cooh k i s l o t a l i k k a m a y a d i manfiy induktiv ta’sir (–i) k o’ r s a t u v c h i o’rinbosarlar kislotalikni oshiradi. masalan, karbon kislota molekulasiga manfiy induktiv ta’sir korsatuvchi xlor kiritilsa kislotalilik ortadi. ch3cooh<ch2clcooh< chcl2cooh<ccl3cooh k i s l o t a l i k o r t a d i bunda o’rinbosar karboksil guruhdan uzoqlashgani sari uning ta’siri susayadi. karbon kislotalar molekulasida quyidagi reaksion markazlar mavjud: · elektrofil markaz; · asosli markaz; · c–h kislotali markaz; · potensial ketuvchi guruh– x. 2. fizikaviy va kimyoviy xossalari har bir markaz o’ziga xos reaksiyalar bergani uchun karbon kislotalarda boradigan reaksiyalar bir qancha turlarga bo’linadi: · gidroksil guruhdagi vodorod harakatchanligiga asoslangan reaksiyalar; · karboksil guruhidagi c-oh bog’i uzilishi hisobiga boradigan …

sh sn r e a k s i y a l a r i boradi. karboksi ion rcoo– mezomer ta’sirlashuv hisobiga turg’un bo’ladi. shuning uchun, karbon kislotalar uchun nukleofil o’rin olish reaksiyasi xosdir. nukleofil o’r i n olish reaksiyalarning mexanizmi quyidagicha: reaksiya kuchli nukleofil va oson ketuvchi guruh ishtirokida yoki kislotali katalizator ishtirokida boradi. karbonil guruhi kislorodining protonlanishi uglerod atomida to’liq musbat zaryad paydo bo’lishiga olib keladi, bu esa nukleofil hujumini osonlashtiradi. karbon kislota angidridlari hosil bo’lish reaksiyasi, murakkab efirlar, tioefirlar, amidlar hosil bo’lish reaksiyalari n u k l e o f i l o’ r i n o l i sh sn mexanizmida boradi. kislota karboksilidagi gidroksil guruhning galogenga almashinishi uchun odatda karbon kislotalar yoki ular tuzlariga fosfor galogenidlari pcl5, pcl3, yoki tionil xlorid socl2 reagentlari ta’sir ettiriladi. hosil bo’lgan mahsulotlar g a l o g e n a n g i d r i d l a r …

aksiyasiga kirishib, oksoniy ionini hosil qiladi. oksoniy ionidan suv hamda vodorod ajraladi va murakkab efir hosil bo’ladi. shunday qilib, eterifikatsiya reaksiyasi natijasida karbon kislotaning karboksil guruhidagi oh– gidroksil ion oson ketadigan suv molekulasiga o’tkazilib qiyin ketadigan c2h5o– ionga almashadi. murakkab efirlar gidrolizlanadi. gidroliz ham kislotali, ham ishqoriy muhitda amalga oshiriladi. kislotali gidroliz qaytardir. ishqoriy muhitdagi gidroliz esa qaytmas bo’lib, ekvimolekulyar miqdordagi ishqorni talab qiladi. karbon kislotalar o’zaro reaksiyaga kirishganda kislota angidridlari hosil bo’ladi (molekulalararo degidratlanish reaksiyasi). karbon kislota angidridlari oddiy r–co–o–co–r yoki aralash r– co– o– co– r* bo’lishi mumkin. o d d i y a n g i d r i d l a r r–co–o–co–r bir hil kislota qoldig’idan tashkil topgan. ularni olish uchun kislotalar o’ziga suv tortuvchi vositalar, masalan, p2o5 bilan qizdiriladi (molekulalararo degidratlash). a r a l a sh a n g i r i d l a r r–co–o–co–r* moleklasida har hil kislota qoldig’i bo’lib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "karbon kislotalar"

1669400864.docx karbon kislotalar reja: 1. karbon kislotalarning sinflanishi 2. karboksil guruhni tuzilishi 3. to’yinmagan va ikki asosli karbon kislotalar 4. murakkab efirlar, amidlar, angidridlar va galogenangidridlar hosil qilinishi tayanch iboralar: karboksil guruh; karbon kislotalar; kislota amidlari; kislota xlorangidridlari; kislota angidridlari; pivazifasiz; «quruq haydash»; to’yingan ikki asosli kislotalar; to’yinmagan bir asosli kislotalar; gerbitsidlar. 1. karbon kislotalarning sinflanishi, nomlanishi, tuzilishi karbon kislotalarning f u n k s i o n a l hosilalari deb, karboksil guruhdagi gidroksil guruhi hisobiga hosil bo’ladigan birikmalarga aytiladi. eng muhim karbon kislota hosilalariga tuzlar, murakkab efirlar va tioefirlar, amidlar, gidrazidlar, galogenangidridlar, angidri...

DOCX format, 2.5 MB. To download "karbon kislotalar", click the Telegram button on the left.

Tags: karbon kislotalar DOCX Free download Telegram