bir asosli to’yinmagan karbon kislotalarning tuzulishi, olinishi, fizik – kimyoviy xossalari

DOCX 182.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1684052663.docx ( c h 2 ) c h c o o h n c h 2 c h 2 r m g x + c o 2 r - c o o m g x r c o o h + m g x 2 h + x - r - c h 2 o h r c h o [ o ] r c o o h [ o ] r c h o r c o o h [ o ] r - c o . . . . . . . o - h . . . . . . . . c - r o h - o c h 3 c o c l + s o 2 + h c l c h 3 c o o h + s o c l 2 c l o r - c s o c l …

on kislotalar deb ataladi. karbon kislotalar karboksil gruppalarning soniga ko`ra bir asosli, ikki asosli va ko`p asosli bo`ladi. masalan, sirka kislota ch3cooh va moy kislota c3h7cooh – bir asosli, oksalat kislota hooc-cooh va malon kislota hooc-ch2-cooh ikki asosli kislotalardir. karbon kislotalar to`yingan va to`yinmagan, shuningdek, ochiq zanjirli va halqali tuzilishga ega bo`ladi. kislota molekulasidagi karboksil gruppa karbonil >c= va gidroksi – oh gruppalardan tashkil topgan. karbon kislotalar, ularning tuzlari hmda elekton formulasi quyidagicha ifodalangan: nomenklatura va izomeriyasi. to`yingan bir asosli karbon kislotalar yog` kislotalar deb ham ataladi, chunki bu kislotalarning birinchi vakili yog`lardan olingan. to`yingan bir asosli yog` kislotalarni nomlashda, ko`pincha ularning trivial nomlaridan foydalaniladi. bu nom kislota qanday xomashyodan olinganligin ko`rsatadi, masalan, ularning birinchi vakili h-cooh chumoli kislota deb ataladi, chunki dasilab chumolidan ajratib olingan. xuddi shunga o`xshash, valerian kislota – valeriana o`simligining ildizidan olingan. sistemtik nomenklaturaga ko`ra kislotalarning nomi tegishli uglevodorod nomiga kislota so`zini qo`shish bilan hosil qilinadi: …

klardir. molekulasidagi uglerod atomlari soni beshtadan to`qqiztagacha bo`lgan kislotalar (izomoy kislota ham) moysimon suyuqliklar bo`lib, suvda yomon eriydi. yuqori molekulyar yog` kislotalar hidsiz, suvda erimaydigan qattiq moddalardir. bir asosli to`yingan karbon kislotalarning asosiy fizik xossalari 9-jadvalda keltirilgan. karbon kislotalarning deyarli hammasi spirtda va efirda yaxshi eriydi. kislotalarning molekulyar massasi ortishi bilan qaynash temperaturasi ham ortadi, solishtirma massasi esa kamayadi. normal tuzilishga ega bo`lgan kislotalar tarmoqlangan kislotalarga qaraganda yuqori temperaturada qaynaydi. masalan, valerian kislota ch3-ch2-ch2-ch2-cooh 180°c da, izovalerian kislota 176,7° c da qaynaydi. molekulasidagi uglerod atomlari soni juft bo`lgan kislotalar uglerod atomlari soni toq bo`lgan kislotalarga qaraganda yuqori temperaturada suyuqlanadi. kislotalarning molekulyar massasini aniqlash natijasida suyuq holatda ularning molekula massasi ikki aravar ortiqligi ma`lum bo`ladi. buning sababi kislota molekulalarining o`zaro associlanganligi, ya`ni vodorod bog`lanish hosil bo`lganligidir, buning natijasida tsiklik yoki struktura hosil bo`ladi. kimyoviy xossalari . 1. barcha karbon kislotalar, anorganik kislotalar kabi kislota xossalariga ega bo`lib, ko`k lakmusni qizartiradi. kislota …

o`zaro reakciyaga kirishib, murakkab efirlar hosil qiladi. 5. xlorangidridlarga va murakkab efirlarga ammiak ta`sir ettirilsa, kislota amidlari hosil bo`ladi. 6. sirka xlor bilan reakciyaga kirishib, radikaldagi vodorod xlorga o`rin beradi ayrim vakillari. chumoli kislota h-cooh to`yingan bir asosli kislotalarning eng oddiy vakili. u birinchi marta qizil chumolilardan ajratib olingan, shuningdek ko`pgina o`simliklar (qichitqi o`t, archa), qon va muskul tarkibida ham bo`ladi. laboratoriya sharoitida xloroformga suyultirilgan ishqor ta`sir ettirib chumoli kislota olinadi: cianid kislota gidrolizlanganda ham chumoli kislota hosil bo`ladi: hozirgi vaqtda texnikada chumoli kislota olishning birdan-bir usuli yuqori temperaturada o`yuvchi natriyga uglerod (ii)-oksid ta`sir ettirishdir: chumoli kislota o`tkir hidli, achchiq ta`m, suv bilan har qanday nisbatda aralashadigan rangsiz suyuqlik. tuzilishi jihatidan bir asosli to`yingan kislotalardan farq qiladi. molekulasi tarkibida aldegid gruppaning borligi sababli, u o`ziga xos quyidagi xususiyatlarni namoyon qiladi: a) chumoli kislota kumush oksidining ammiakdagi eritmasi ta`sirida oson oksidlanib, karbonat angidrid va suv hosil qiladi. б) chumoli kislota yaxshi …

ir necha usullar bilan olinadi: 1. yog`och quruq haydalganda sirka kislota suv qatlamida yig`ilib, qo`shimcha mahsulot sifatida metil spirt va aceton hosil bo`ladi. sirka kislotani ajratib olish uchun aralashma ohak bilan neytrallanadi, bunda hosil bo`lgan kal tsiy acetat sul fat kislota bilan qizdirilgan parchalanib, sirka kislota sof holatda ajralib chiqadi. chumoli kislota kuchli qaytaruvchi sifatida to`qimachilik sanoatida gazlamalarni bo`yashda, tibbiyotda va boshqa sohalarda ishlatiladi. chumoli kislotadan aksalat kislota etil formiat va xushbo`y moddalar (amilformiat) olinadi. sirka kislotasi ch3cooh uzoq vaqtlardan beri ma`lum, chunki u vinoning achishi natijasida hosil bvo`ladi. u ko`p o`simliklarda, hayvon chiqindilarida sof holatda, shuningdek tuz va murakkab efirlar holida uchraydi. sanoatda sirka kislota bir necha usullar bilan olinadi: 1. yog`och quruq haydalganda sirka kislota suv qatlamida yig`ilib, qo`shimcha mahsulot sifatida metil spirt va aceton hosil bo`ladi. sirka kislotani ajratib olish uchun aralashma ohak bilan neytrallanadi, bunda hosil bo`lgan kal tsiy acetat sul fat kislota bilan qizdirilgan parchalanib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bir asosli to’yinmagan karbon kislotalarning tuzulishi, olinishi, fizik – kimyoviy xossalari"

1684052663.docx ( c h 2 ) c h c o o h n c h 2 c h 2 r m g x + c o 2 r - c o o m g x r c o o h + m g x 2 h + x - r - c h 2 o h r c h o [ o ] r c o o h [ o ] r c h o r c o o h [ o ] r - c o . . . . . . . o - h . . . . . . . . c - r o h - o c h 3 c o c l + …

DOCX format, 182.3 KB. To download "bir asosli to’yinmagan karbon kislotalarning tuzulishi, olinishi, fizik – kimyoviy xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: bir asosli to’yinmagan karbon k… DOCX Free download Telegram