alkanlar. olinishi, fizik va kimyoviy xossalari

ZIP 19 pages 397.1 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 397.1 KB

File type ZIP

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1491149883_67892.docx ch 3 c h ch 3 ch ch 3 ch 3 cch 2 ch 3 ch 3 ch 2 ch ch 3 ch 3 h 3 c dimetilizopropilmetan dimetiletilizobutilmetan chh 3 c ch 3 ch 2 ch ch 3 ch ch 3 ch 3 123 4 5 6 2,3,5-trimetilgeksan ch 2 h 3 cch 2 ch ch ch ch 3 ch 2 ch 2 ch 3 h 3 c ch 3 4-izopropil-5-metiloktan ch 2 h 3 cc ch 3 ch 3 ch ch 3 ch ch 3 ch 2 ch ch 3 ch ch 3 ch 2 ch 3 ¾ ® ¾ - h ch h 3 c h 3 c chh 3 c ch 3 ch 2 chch 2 ch 3 h 3 c cch 3 ch 3 ch 3 ch 3 ch ch 3 ch 2 ch 2 ch 2 h 3 cc ch 3 ch 3 …

2 / 19

3 n-pentan izopentan neopentan hch 3 + ch 3 ch 3 ch 3 + h hr + no 2 pf 6 (ch 2 cl 2 ) no 2 r + hpf 6 nitrolash ch 4 + cl 2 sbf 5 ch 3 cl + hcl xlorlash alkanlar. olinishi, fizik va kimyoviy xossalari reja: 1. tabiiy manbalari va olinish usullari 2. fizikaviy xossalari va tuzilishi 3. alkanlarning muhim vakillari molekulalari o‘zaro faqat -bog‘lar bilan bog‘langan uglerod va vodorod atomlaridan tuzilgan birikmalar alkanlar deyiladi. alkanlarning molekulalarida uglerod atomlari sp3-gibridlangan holatda (uglerod atomining birinchi valentlik holati) bo‘lib, uglerod zanjirini hosil qilishda sarf bo‘lmagan valentlik birliklari vodorod atomlari bilan batamom to‘yingan. shuning uchun ham ular to‘yingan uglevodorodlar deyiladi. alkanlarning umumiy formulasi cnh2n+2 bo‘lib, gomologik qatori 3-jadvalda keltirilgan. gomologik qator haqida tushuncha tuzilishi o‘zaro o‘xshash, kimyoviy xossalari esa yaqin bo‘lib, tarkibi bir yoki bir necha metilen (–ch2–) guruhi bilan farq qiluvchi moddalar qatoriga gomologik qator …

3 / 19

letining izomeriyasi butandan boshlanadi. butanning ikkita, pentanning esa uchta izomeri bor: n-butan va n-pentandagi uglerod atomlari o‘zaro bog‘lanib, to‘g‘ri zanjirni hosil qilgan. bunday tuzilishga ega bo‘lgan alkanlar normal zanjirli deyiladi va n- harfi bilan belgilanadi. izobutan, izopentan va neopentan molekulalarida uglerod zanjiri (skeleti) esa tarmoqlangan bo‘lib, bunday birikmalar izo-birikmalar deyiladi. alkanlar molekulasida uglerod atomlarining soni ortib borishi bilan izomerlarining soni ham ortadi(3-jadval). n-alkanlar gomologik qatorining dastlabki to‘rt vakili – metan, etan, propan va butan tasodifiy (trivial) nomlangan.ulardan keyingi gomologlarning nomlari esa yunon sonlari nomlarining bosh bo‘g‘inlari(pent-, geks-, gept- va hokazo)ga -an qo‘shimchasi qo‘shib hosil qilinadi (pentan, geksan, geptan va hokazo). ratsional nomenklaturaga binoan barcha alkanlar metanning hosilalari, ya’ni metan molekulasidagi bir yoki bir nechta vodorod atomlarining alkil guruhlariga almashinishidan hosil bo‘lgan deb qaraladi. bunda uglevodorodni nomlash uchun markaziy atom bilan bevosita bog‘langan barcha alkil guruhlarining nomi alifbo tartibida aytilib, oxirida metan so‘zi qo‘shiladi: alkanlarning ratsional nomenklaturasi modda molekulalarining tuzilishini aks …

4 / 19

bo‘lsa, eng murakkabi, ya’ni eng ko‘p tarmoqlangani bosh zanjir deb olinadi. so‘ngra bosh zanjirdagi uglerod atomlari yon zanjir (alkil) yaqin turgan tomondan boshlab raqamlanadi: ikki yoki undan ortiq o‘rinbosar bosh zanjir uchlaridan teng uzoqlikda bo‘lsa, raqamlash alifbo tartibida birinchi aytiladigan o‘rinbosar yaqin tomondan boshlanadi: bosh zanjirning bir uchidan yoki boshqa uchidan boshlab raqamlaganda, raqamlarning bir-biridan farq qiladigan qatorlari hosil bo‘ldi, deylik. raqamlarning oshib borishi tartibida qatorlarga joylashtirib, so‘ngra ular taqqoslanadi. birinchi farq qiladigan raqami kichik qatorning raqamlari kichik hisoblanadi (masalan, 2,3,5 kichik 2,4,5 dan yoki 2,7,8 kichik 3,4,9 dan va hokazo) va nomlashda e’tiborga olinadi. 3,3,4,5,7,8-geksametildekan (3,4,6,7,8,8-geksametildekan deyish noto‘g‘ri) alkanlar (umuman organik birikmalar)ni ratsional va sistematik nomenklatura bo‘yicha to‘g‘ri nomlash uchun, alkil o‘rinbosarlarining nomlarini yaxshi bilish kerak. alkan molekulasidan bir vodorod atomini tortib olinishidan hosil bo‘ladigan alkan qoldig‘iga alkil guruhi (alkil o‘rinbosari) deb aytiladi: cnh2n+2 cnh2n+1– alkan alkil guruhi alkil guruhlarining nomlari tegishli alkanlar nomlaridagi -an qo‘shimchasini-il ga almashtirish bilan …

5 / 19

uran va neptun) atmosferalarida juda ko‘p miqdorda uchraydi. og‘ir planetalarda metanning miqdori shunchalik kattaki, hatto uzoq kelajakda uni yerga transportirovka qilish (tashib kelish) bo‘yicha fantastik loyihalar taklif qilingan. yerda ham «metanogen» bakteriyalarning o‘simlik va hayvonlar organizmlari qoldiqlarini havo (kislorod) kirmaydigan sharoitda parchalashi natijasida juda ko‘p miqdorda (har yili 2 mlrd t) metan hosil bo‘ladi. masalan, botqoqlik gazining 99 foizi metandan iborat. bu mikrobiologik usul yordamida biosferani ifloslantiruvchi turli chiqindilarni qimmatli yonilg‘iga aylantirish mumkin. a. sanoat usullari 1. neftni qayta ishlash mahsulotlaridan alkanlar aralashmasi, benzinni fraksiyalab haydash usuli bilan esa individual alkanlarni olish mumkin. 2.ko‘mirni katalitik gidrogenlash toshko‘mir yoki qo‘ng‘ir ko‘mirni 460-470c harorat va 250 atm bosimda temir katalizatori ishtirokida gidrogenlaganda suyuq alkanlar aralashmasi hosil bo‘ladi: nc +( n+1)h2 cnh2n+2 shu reaksiya asosida sintetik benzin olinar edi. lekin hozirgi vaqtda sanoatda benzin bu usul bilan ishlab chiqarilmaydi. 3. co2 va coni katalitik gidrogenlash co va co2 250-400c da ni yoki co …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alkanlar. olinishi, fizik va kimyoviy xossalari"

1491149883_67892.docx ch 3 c h ch 3 ch ch 3 ch 3 cch 2 ch 3 ch 3 ch 2 ch ch 3 ch 3 h 3 c dimetilizopropilmetan dimetiletilizobutilmetan chh 3 c ch 3 ch 2 ch ch 3 ch ch 3 ch 3 123 4 5 6 2,3,5-trimetilgeksan ch 2 h 3 cch 2 ch ch ch ch 3 ch 2 ch 2 ch 3 h 3 c ch 3 4-izopropil-5-metiloktan ch 2 h 3 cc ch 3 ch 3 ch ch 3 ch ch 3 ch 2 ch ch 3 ch ch 3 ch 2 ch 3 ¾ ® ¾ - h ch h 3 c h 3 c chh 3 c ch 3 ch 2 chch …

This file contains 19 pages in ZIP format (397.1 KB). To download "alkanlar. olinishi, fizik va kimyoviy xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: alkanlar. olinishi, fizik va ki… ZIP 19 pages Free download Telegram