moddaning agregat holati

DOCX 503,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1669400939.docx moddaning agregat holati reja: 1. fizik kimyoning vujudga kelishi va rivojlanishi 2. moddalarning agregat holatlari 3. sirt taranglik va uni o’lchash uslublari 4. suyuqliklarning bug‛lanishi va qaynashi 5. gaz qonunlari vamolekulyar-kinetik nazariyasi 6.turli agregat holatdagi moddalarda kimyoviy bog‛lanish turlari 1. fizik kimyoning vujudga kelishi va rivojlanishi fizik kimyo fani — atom, molekula, moddalardagi kimyoviy xodisalar, kimyoviy o’zgarishlar va tuzilishlarni fizika usullarida o’rganib, fizika qonun-qoidalari asosida yechib beradigan fan sifatida 1750 yilda vujudga kelgan. rus olimi m. v. lomonosov fizik kimyo fanining asoschisi hisoblanadi, u fizik kimyo terminini birinchi bo’lib ishlatgan. 1751 yil peterburgda fanlar akademiyasining talabalariga fizik kimyodan ma'ruza o’qiydi. shu ma'ruzalar asosida 1754 yili m. v. lomonosov birinchi marta «haqiqiy fizik kimyoga kirish» o’quv qo’llanmasini va «fizik kimyodan tajribalar» nomli eksperiment ishlar uchun programma yozadi. m. v. lomonosov ta'rifi bo’yicha, «fizik kimyo - kimyoviy operatsiyalar natijasida murakkab moddalarda sodir bo’ladigan o’zgarishlarni fizika qonun-qoidalari va tajribalari asosida tushuntirib beruvchi …

i g. i. gess kimyoviy reaksiyalar vaqtida umumiy issiqlik effekti doimiy qiymatga ega bo’lib, u oraliq reaksiyalar issiqlik effektlariniig yig‛indisiga teng bo’lishi qonunini kashf etadi. bu qonun fizik kimyoda termokimyoning asosiy qonunlaridan biri hisoblanadi. rus olimlaridan n. n. beketovning 1865 yildan boshlab fizik kimyo kursidan ma’ruza o’qishi, n. n. lyubavinning shu fandan birinchi darslik yozishi, a. m. butlerovning moddalarning kimyoviy tuzilish nazariyasini yaratishi, 1869 yili d. i. mendeleyev tomonidan kimyoviy elementlar davriy qonunining kashf etilishi fizik kimyoning taraqqiyotiga keng yo’l ochib berdi. d. i. mendeleyev birinchi bo’lib qishloq xo’jaligini rivojlantirish uchun kimyodan keng foydalanish kerakligini vazifa qilib qo’ydi va shu bilan agrokimyo faniga asos soldi. atoqli rus olimi k. a. timiryazev va uning shogirdi d. n. pryanishnikov agrokimyo fanini rivojlantirib, qishloq xo’jaligida hosildorlikni oshirishda kimyo asosiy omillardan biri ekanligini isbotladilar. fizik kimyoni rivojlantirishda i.a. kablukovning ishlari ham ahamiyatlidir. u mendeleyevning eritmalar gidrat nazariyasidan foydalanib, elektrolitlarning suvdagi eritmalarida ionlarning gidratlanish hodisasi …

lar. k.k. gedroyts tuproqning xususiyatlarnni o’rganib, uning hosildorligini oshirish ustida ko’p ishlar qildi. fizik kimyoning rivojlanishida chet ellik olimlarning ham hissalari katta. masalan, ya. vant-goff, v. ostvald eritmalarga oid bir qancha qonunlar kashf etdilar, s. arrenius elektrolitik dissotsilanish nazariyasini yaratdi. p. kyuri, m. skladovskaya-kyuri radioaktivlik hodisalarini kashf qildilar, v.nernst termodinamikaning uchinchi qonunini yaratishga muvaffaq bo’ldi va hokazo. o’zbekistonda fizik kimyoni rivojlantirishda n.a. kolosovskiy, m.n. usanovich, x.r. rustamov, a.m. murtazayev va b.g. zaprometovlar o’z ishlari bilan katta hissa qo’shdilar. akademik x.u. usmonov va uning shogirdlari yuqori molekulyar moddalarining fizik kimyosini o’rganishda hamda yangiliklar yaratishda katta ishlar qildilar. o’zbekiston fanlar akademiyasining akademigi m.n. nabiyev va uning shogirdlari mineral o’g‛itlarning fizik kimyosini o’rganishda hamda ularni qishloq xo’jaligida ishlatib, yuqori hosil olishda katta ishlar qilmoqdalar. hozirgi vaqtda fizik kimyo fanining rivojlanishiga yuzlab rus olimlari o’z hissalarini qo’shmoqdalar va fanda erishilgan yutuqlarni xalq xo’jaligining barcha tarmoqlariga tatbiq etmoqdalar. fizik kimyo moddani tekshirishning fizika ishlab chiqqan …

qilishda foydalaniladi. 2. moddalarning agregat holatlari tabiatdagi barcha moddalar sharoitga qarab turli holatda—qattiq, suyuq, gaz va plazma holatida bo’ladi. bu holatlar moddaning agregat holati deyiladi. moddaning agregat holati uni tashkil etuvchi zarrachalar orasidagi masofaga va bu zarrachalar orasidagi o’zaro ta'sir kuchining katta-kichikligiga qarab aniqlanadi. moddaning agregat holatiga tashqi sharoit bosim va harorat katta ta'sir ko’rsatadi. bosim va harorat o’zgarganda moddani tashkil etuvchi zarrachalar orasidagi masofa o’zgarib, natijada modda asta-sekin bir agregat holatdan ikkinchi agregat holatga o’tishi mumkin. masalan, temir 1535°c ga qadar qattiq holatda bo’ladi, 1535°c da suyuq holatga o’tadi, qaynash haroratidan yuqori haroratga qadar qizdirilganda esa bug‛ga aylanadi, ya'ni gaz holatiga o’tadi. gaz holatidagi havoni kompressorlarda yuqori bosimda va past haroratgacha sovitish yo’li bilan suyuq holatga o’tkazish mumkin. kimyo zavodlarida ana shu yo’l bilan havodan azot va kislorod ajratib olinadi. suv normal atmosfera bosimida 0°c ga qadar qattiq holatda (muz), 0°c bilan 100°c orasida suyuq holatda va 100°c dan …

siga aylanadi. plazmaning o’ziga xos xususiyati shundaki, u umuman elektroneytraldir (musbat zaryadlar soni manfiy zaryadlar soniga teng). plazmani ko’pincha zaryadlarining ichki taqsimlanishi jixatidan bir jinsli neytral deb bo’lmaydi. shuning uchun unda zaryadlarning tebranma harakati vujudga kelib, natijada plazma elektromagnit tebranishlar manbaiga aylanadi. yuqori haroratga ega ko’p kosmik jismlarda modda plazma holatida bo’ladi, plazma termoyadro jarayonlarini o’rganish paytida laboratoriya qurilmalarida ham hosil qilinadi. moddaning qattiq holati: agregat holatlarning biri bo’lib, u atomlarning (molekulalar, ionlarning) geometrik jihatdan batartib joylashganligi bilan ajralib turadi. qattiq holatda modda zarrachalari orasidagi masofa shu zarrachalarning o’lchamlariga deyarli teng bo’ladi. shu sababli zarrachalar orasidagi o’zaro ta'sir kuchlari katta bo’lgani uchun qattiq holatdagi moddalar muayyan shakl va hajmga ega bo’ladi. qattiq moddalar ichki tuzilishiga, ya'ni zarrachalarining bir-biriga nisbatan qanday tartibda joylashganligiga qarab kristall va amorf moddalarga bo’linadi. bir moddaning o’zi ham kristall ham amorf holatda bo’lishi mumkin (masalan, kristall holdagi kvarts bilan amorf holdagi qumtuproq), lekin kristall holat doimo …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "moddaning agregat holati"

1669400939.docx moddaning agregat holati reja: 1. fizik kimyoning vujudga kelishi va rivojlanishi 2. moddalarning agregat holatlari 3. sirt taranglik va uni o’lchash uslublari 4. suyuqliklarning bug‛lanishi va qaynashi 5. gaz qonunlari vamolekulyar-kinetik nazariyasi 6.turli agregat holatdagi moddalarda kimyoviy bog‛lanish turlari 1. fizik kimyoning vujudga kelishi va rivojlanishi fizik kimyo fani — atom, molekula, moddalardagi kimyoviy xodisalar, kimyoviy o’zgarishlar va tuzilishlarni fizika usullarida o’rganib, fizika qonun-qoidalari asosida yechib beradigan fan sifatida 1750 yilda vujudga kelgan. rus olimi m. v. lomonosov fizik kimyo fanining asoschisi hisoblanadi, u fizik kimyo terminini birinchi bo’lib ishlatgan. 1751 yil peterburgda fanlar akademiyasining talabalariga fizik kimyodan ...

Формат DOCX, 503,9 КБ. Чтобы скачать "moddaning agregat holati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: moddaning agregat holati DOCX Бесплатная загрузка Telegram