alkenlar va alkinlar

DOCX 971.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669400798.docx alkenlar va alkinlar reja: 1. alkenlarning nomlanishi, tuzilishi va bog’lanishi. alkenlarning izomeriyasi 2. alkenlarning olinishi 3. kimyoviy xossalari 4. alkinlarning nomlanishi va olinishi 5.alkinlarning fizik va kimyoviy xossalari 1. alkenlarning nomlanishi, tuzilishi va bog’lanishi. alkenlarning izomeriyasi molekulasida qo’sh bog’ yoki uch bog’ tutgan birikmalar to’yinmagan deb ataladi, chunki bunday bog’ni hosil qilgan atomlar nazariy jihatdan bir yoki bir necha o’rinbosarlarni biriktirishi mumkin. uglerod-uglerod π – bog’ni mustahkamligi (~ 60 kkal/mol) ugleroduglerod δ –bog’ga nisbatan (~ 80 kkal/mol) kamroq bo’lgani sababli, ta'sir etayotgan reagent birinchi navbatda π – bog’ga (yo’naladi) hujum qiladi. natijada π –bog’ uzilib, ikkita yangi δ – bog’ hosil bo’ladi. (sp2 – gibridlangan uglerodni har biri sp3 - ga gibridlanadi). alkenlarni tizimli nomenkulatura bo’yicha nomlashda qo’sh bog’ tutgan eng uzun zanjir asos qilib olinadi. ushbu zanjirni atomalari qo’sh bog’ yaqin turgan tomondan raqamlanadi. zanjirni nomlashda tegishli alkan nomidagi “an” qo’shimcha o’rniga “en” qo’shimcha ishlatilinadi va raqam bilan …

$uruhlarining fazoda qanday joylashganligiga (geometriyasiga) bog’liq. agar uglerod atomlaridagi vodorod atomlari tekislikning bir tomonida joylashgan bo’lsa, sis- izomer, qarama-qarshi tomonida joylashgan bo’lsa trans- izomer deyiladi. h h h ch3 \ / \ / c = c c = c / \ / \ ch3 ch3 ch3 h sis-buten-2 trans-buten-2 alkenlarning birikish reaksiyalari barcha tirik organizmlarda va laboratoriyada keng tarqalgan. asosan bunda 1,2-o’rin almashgan digaloid birikmalar juda muhim hisoblanishadi. 2. alkenlarning olinishi alkenlarning olinish usullari. 1. neftni qayta ishlash vaqtida chiqadigan gazlardan olinadi. laboratoriyada spirtlardan (harorat ostida) sulfat kislota ishtirokida olinadi: ch3−ch2oh + hoso3h→ch3−ch2oso3h + h2o ch3−ch2oso3h→ch2 = ch2 + h2so4 sanoatda ham olefinlar spirtlardan suvni ajratib olish degidratlanish usuli bilan sintez qilinadi. spirt alken suv digaloid alkanlardan rux metalli ta'sirida olinadi: ch2cl – ch2cl + zn → ch2 = ch2 + zncl2 alkinlarga pt va pd katalizatorlari ishtirokida vodorod biriktirib olinadi: ch c–ch3 + h2→ch2=ch–ch3 150ºc ch3 ch3 → ch2 …$

kabi sikloalkenlar galogenlanishda faqat trans izomer olinadi, chunki agar reaksiya mehanizmiga nazar soladigan bo’lsak, u erda karbokationga brom ioni orqa tomondan kelmoqda, shu sababdan bu jarayon anti stehiometriya deb ataladi. sis-1,2-dibromsiklopentan (hosil bo`lmaydi) siklopenten trans-1,2-dibromsiklopentan (asosiy mahsulot) bunday reaksiya ketishining sababi 1937 yilda topildi va unda karbokation o’rniga oraliq sifatida bromoniy ioni (r2br+) hosil bo’ladi. alken bromoniy ioni alkenlardan olinadigan galoidgidrinlar.alkenlarga elektrofil birikishga yana bir misol, gipogaloid kislotalar hocl yoki hbro birikib, 1,2-galoid spirt, galoidgidrinlar hosil qilishidir. biologik jarayonlarga to’htaladigan bo’lsak, bu erda galoidgidrin hosil bo’lishiga juda ko’plab misollar mavjud bo’lib, ular galoidperoksidaza fermenti bilan katalizlanadi. alken galoidgidrin alkenlar gidratasiyasi. aqsh sanoatida yiliga 300 ming tonna etanol ushbu reaksiya asosida ishlab chiqariladi. etilen etanol alkenlarning qaytarilishi: gidrogenlanish. alkenlar platina va palladiy kabi metall katalizatorlari ishtirokida h2 bilan reaksiyaga kirishadi va tegishli alkan mahsulotlarini beradi. bu jarayon gidrogenlanish yoki qaytarilish deyiladi. buning sababi qaytarish vaqtida elektron zichlik ortadi va yangi -h …

k jarayonlarda juda mashhur, ammo mehanizmi laboratoriyadagi katalitik gidrogenlanish reaksiyasidan butunlay boshqacha. alkenlarning oksidlanishi: epoksidlanish. oksidlanish vaqtida atom bir yoki birqancha elektronini yo’q`otadi. alkenlar laboratoriyada peroksikislota rco3h bilan oksidlanib epoksidlar beradi.epoksid, yoki epoksiran, uch halqali siklik efir hisobalanadi. siklogepten m-hlorperbenzoy kislota 1,2-epoksisiklogeptan m-hlorbenzoy kislota peroksid kislotalar kislorod atomini alkenga sin transfer qiladi. bunda karbonil guruhdan uzoqroqdagi kislorod atomi transfer bo’ladi. alken peroksikislota epoksid kislota alkenlarning oksidlanishi: gidroksillanish. laboratoriya va tirik organizmlarda epoksidlar suv bilan ta'sirlashib 1,2-diollar yoki glikollarni hosil qiladi. odatda har yili, mashinalarda antifriz sifatida ishlatiluvchi etilenglikol yiliga dunyo bo’yicha 18 million tonna ishlab chiqariladi.epoksidning faolligini oshirish uchun u kislota bilan katalizlanadi. demak, alkenlarni epoksidlab, so’ngra gidrolizlanish jarayonida qo’sh bog’ning ikkala atomiga bittadan oh- birikadi va bu jarayon gidroksilanish deb ataladi. alken epoksid 1,2-diol 1) galogenvodorodlarni elektrofil birikishi galogenovodorodni erkin radikal birikishi: ch2 =chch2ch3 + hbr → ch3chch2ch3 │ br buten-1 2 – brombutan (90%) ch2 =chch2ch3 + hbr …

n (vinil xlorid) ch2 = chcl poli(vinil xlorid) izolyator plyonka, quvur stirol ch2=chc6h5 polistirol gubka тетрафторэтилен cf2 = cf2 teflon kasetalar,yonishga chidamli akrilonitril ch2 = chcn orlon, akrilan tolalar metil metakrilat ch3 ch2 = cco2ch3 polimetilme takrilat bo`yoq, organik shisha vinil asetat ch2=chococh3 polivinilasetat (pva) bo`yoq, gupka elim 4. alkinlarning nomlanishi va olinishi uglerod-uglerod uch bog’ tutuvchi uglevodorodlar alkinlar deb ataladi. nosiklik alkinlarning umumiy formulasi cnh2n-2. atsetilen (hcch) eng oddiy alkin. uglerod zanjirining oxirida uch bog’ tutuvchi alkinlar (rcch) bir o’rin almashgan yoki terminal alkinlar deb ataladi. ikkita o’rin almashgan alkinlar ichki uch bog’ga ega bo’ladi. atsetilen va terminal alkinlar kimyosining eng muhim tomoni bu ularning birikish reaksiyasiga kirisha olishidir. barcha oddiy uglevodorodlar ichida rcch kabi birikmalar eng kislotalisidir. ushbu xossaning tuzilish sabablari, kimyoviy sintezda ishlatilinishidan tashqari, ular ushbu bo’limning eng muhim elementlari hisoblanadi. atsetilen birinchi bor 1862 yilda fransuz kimyogari p.e.m.bertlo tomonidan ta’riflangan va xix asrlar oxirlariga kelibgina kalsiy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "alkenlar va alkinlar"

1669400798.docx alkenlar va alkinlar reja: 1. alkenlarning nomlanishi, tuzilishi va bog’lanishi. alkenlarning izomeriyasi 2. alkenlarning olinishi 3. kimyoviy xossalari 4. alkinlarning nomlanishi va olinishi 5.alkinlarning fizik va kimyoviy xossalari 1. alkenlarning nomlanishi, tuzilishi va bog’lanishi. alkenlarning izomeriyasi molekulasida qo’sh bog’ yoki uch bog’ tutgan birikmalar to’yinmagan deb ataladi, chunki bunday bog’ni hosil qilgan atomlar nazariy jihatdan bir yoki bir necha o’rinbosarlarni biriktirishi mumkin. uglerod-uglerod π – bog’ni mustahkamligi (~ 60 kkal/mol) ugleroduglerod δ –bog’ga nisbatan (~ 80 kkal/mol) kamroq bo’lgani sababli, ta'sir etayotgan reagent birinchi navbatda π – bog’ga (yo’naladi) hujum qiladi. natijada π –bog’ uzilib, ikkita yangi δ – bog’ hosil bo’ladi. ...

DOCX format, 971.8 KB. To download "alkenlar va alkinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: alkenlar va alkinlar DOCX Free download Telegram