кимё тарихи ҳақида маълумот

PPTX 545.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1681128556.pptx т упрољ с у в олов ќ а во намгарчилик совуљлик м о ќият исси љ лик љур уљлик структура ( дальтон ) хосса ( бойль ) таркиб 0 0 1 p p v v = 2 , 273 1 2 , 273 1 2 , 273 1 2 , 273 0 0 p v 2 , 273 0 0 v p t pv = 2 , 273 0 0 p v m m моль град л кпа * * 273 0 0 p v 273 22400 * 101325 мл па моль град мк па * * 273 0 0 p v 273 мл мл22400 760 моль * град мм.мл 273 0 0 p v 273 22,4 л * 1a тa моль * град атм.л 273 0 0 p v 273 4 , 22 * 3 , 101 л кпа /docprops/thumbnail.jpeg кимё тарихи ҳақида маълумот ppt кимё тарихи ҳақида …
2
и. энг дастлабки металл-мис, олтин-бронза асри, темир асрида вужудга келди. осирийлар армияси темирдан энг биринчи қурол ясаб (900 йилда бизнинг эрамизгача ) урушлар қилган. табиат ҳодисаларига фалсафий нуқтаи назардан қараш дастлаб юнон мамлакатидан бошланди. юнон олимлари материя қаердан келиб чиққан деган саволга жавоб излай бошлайдилар. чунончи, юнон олими фалес (милоддан 7 аср илгари) фикрича дастлабки материя сув бўлиб, барча нарсалар сувдан ҳосил бўлади. ундан қарийб бир аср кейин бошқа бир юнон олими анаксимен барча нарсалар ҳаводан ҳосил бўлган деб тахмин қилган. милоддан v аср илгари ўтган гераклит ҳамма нарса оловдан келиб чиққан деб айтган. унинг фикрича, материал узлуксиз ҳаракат қилиб туради. милоддан 490-430 йил аввал ўтган юнон олими эмпедокл барча нарсалар тўртта асосий модда-сув, ҳаво, олов ва тупроқдан ҳосил бўлган дейди. бу қарашларни биз ўзига яраша назарий кимё - натурафилософия деб атаймиз. бу асосан грек философлари бўлиб, улар табиатни умумий, ягона деб тушуна бошлади. бунинг асосчиси фалес миланевский бўлиб, у …
3
», «намлик», ва «қуруқлик» деб аталадиган тўрт хусусиятининг «дастлабки асосий материяга» (квинтэссенцияга) келиб қўшилишидан ҳосил бўлган. унинг айтишича, асосий материяга намлик ва совуқлик қўшилса–ҳаво, қуруқлик ва иссиқлик қўшилганида - олов, ниҳоят, қуруқлик ва совуқлик қўшилганида - тупроқ ҳосил бўлади. арасту таълимотида «дастлабки материя» тушунчасининг борлиги – бу тасавввурларнинг қисман материалистик характерга эга эканини кўрсатсада, улар асосан идеалистик тасаввурлар эди. шунинг учун бу тасаввурлар илмнинг тараққий этишига анча тўсқинлик кўрсатди. арасту тасаввурлари фанда xviii асрга қадар ҳукм суриб келди. арастунинг мавҳум тасаввурлари амалий фаолият билан боғланмаган эди. мисрликларнинг амалий кимёси ва юнон олимларининг фалсафий тасаввурлари асосида милоддан 300 йил аввал қадимий дунёнинг маданий маркази александрияда академия ва кутубхоналар ташкил топди. милодимизнинг 47 - йилида бу кутубхоналарда содир бўлган ёнғин жуда кўп (40000 жилд) китобларга зарар етказди. мисрни араблар забт этганидан кейин, александрия академиясининг қолган бойликлари vii асрда араблар қўлига ўтади. араблар «кимё» сўзи олдига, араб тилига хос «ал» қўшимчасини қўшиб кимёни …
4
ишониб, уни ахтарганлар; шу билан бирга узоқ умр бахш этувчи элексир ва универсал эритувчи- алкагест каби моддаларни топишга интилганлар; улар турли афсоналарга ҳам қаттиқ ишонганлар. европада viii асрда «алкимё» даври бошланади; ўша замонда ишлаб чиқаришнинг хусусиятларига кўра европа учун керакли маҳсулотларни осиё мамлакатларидан сотиб олиш учун олтин зарур эди. шу сабабли алкимёгарлар ўз фаолиятларини «фалсафа тоши» ни олишга қаратганлар. уларнинг фикрича «фалсафа тоши» ажойиб хоссаларга эга – темир каби ноасл металларга тегса, уни олтинга, ҳеч бўлмаганда кумушга айлантириши, бетоб одамни соғайтириши, бахтсизларга бахт келтириши керак эди. бироқ уларнинг ҳеч бири ҳам «фалсафа тошини» ярата олмади; лекин кўриниши олтинга ўхшаган қотишмалар олиб одамларни «олтин» деб ишонтиришга уринганликлари тарих саҳифаларида ёзиб қолдирилган. алкимё даврининг салбий томонлари билан бир қаторда унинг ижобий томонлари ҳам бўлди. бу даврда моддани тозалаш усуллари – фильтрлаш, буғлатиш, чўғлантириш, эритиш, бир эритувчидан бошқа эритувчига ўтказиш каби амалий усуллар топилди; нитрат, хлорид, сульфат, фосфат кислоталар ва бошқа моддалар, ҳатто, …
5
ҳақида ёзади. араб алкимёгарларидан абу-ар-розий “сирлар китоби”, ”сирлар сири ҳақида китоб” асарларини ёзади. бу китобларда модда, асбоб ва операцияларни ўрганиш, металлар hg, au ва уларни куйдириш ҳақидаги фикрларини баён этади. моддаларнинг биринчи таснифини (классификациясини) таклиф қилиб - табиий (минерал), ўсимликлар ва ҳайвонлар таркибида учровчи моддаларнинг хоссаларини умумлаштирди. иккинчи босқич. vii асрда араблар мисрни босиб олади. улар александрия мактаби олимлари томонидан ёзилган ва тўпланган китобларни - испания, италия ва европа мамлакатларига бериб юборишади. кўпчилик араб олимлари - шулардан энг биринчиси - медик ва алкимёгар жобир ибн хайён ёки габердир унинг “заҳарлар ҳақидаги“ асари қоҳира ва истамбулда чоп этилди. габер (721-815) новшадил спиртини ва хоссаларини ўрганди, оқ буёқ (белила) тайёрлаш усулини таклиф қилди, ҳайдаш орқали спиртдан тоза ҳолдаги сирка кислотани олди, унинг турли концентрацияли эритмаларидан фойдаланди. алкимёгарлар олтин (қуёшдан), кумуш (ойдан), мис (венерадан), темир (марсдан), қўрғошин (сатурндан), қалай (юпитердан), симоб (меркурийдан), олинади дейди ва олов, сувни белгиларини-символини таклиф қилишди (1 расм). металлар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кимё тарихи ҳақида маълумот"

1681128556.pptx т упрољ с у в олов ќ а во намгарчилик совуљлик м о ќият исси љ лик љур уљлик структура ( дальтон ) хосса ( бойль ) таркиб 0 0 1 p p v v = 2 , 273 1 2 , 273 1 2 , 273 1 2 , 273 0 0 p v 2 , 273 0 0 v p t pv = 2 , 273 0 0 p v m m моль град л кпа * * 273 0 0 p v 273 22400 * 101325 мл па моль град мк па * * 273 0 0 p v 273 мл мл22400 760 моль * град мм.мл 273 0 0 p v 273 22,4 л * …

PPTX format, 545.8 KB. To download "кимё тарихи ҳақида маълумот", click the Telegram button on the left.