kimyoviy texnalogik jarayonlarda kataliz

PPTX 21 pages 1009.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1009.0 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation kimyoviy texnalogik jarayonlarda kataliz abdumuxtorova guljahon 1. katalizning asosiy turlari va mexanizmlari 2. kimyoviy texnologik jarayonlarda katalizatorlarning qo'llanilishi 3. katalitik jarayonlarni optimallashtirish va kelajakdagi yo'nalishlar reja: katalizning kelajagi va yangi yo'nalishlari biokataliz sohasida fermentlarning 1000 dan ortiq turini oʻz ichiga olgan yangi katalitik tizimlarni yaratish va ularning selektivligini oshirish istiqbollari katta. sunʼiy intellekt (ai) yordamida yangi katalizatorlarni loyihalash va sintez qilish, shuningdek, reaksiyalarni optimallashtirish orqali katalitik jarayonlar samaradorligini 20-30% ga oshirish mumkin. katalizning kelajagi yuqori samarali, 99% dan yuqori konversiya darajalariga ega boʻlgan fotokatalitik jarayonlarni rivojlantirish va sanoat miqyosida qoʻllash bilan bogʻliq. oziq-ovqat sanoatida kataliz shakar sanoatida invert shakar olish uchun kislota katalizatorlari, xususan, limon kislotasi qo'llaniladi, bu jarayon samaradorligini 15-20% ga oshiradi. fermentatsiya jarayonlarida, masalan, pivo yoki yogurt ishlab chiqarishda, fermentlar tabiiy biologik katalizatorlar vazifasini o'taydi va reaksiya tezligini 10^6 marta tezlashtiradi. oziq-ovqat sanoatida yog'larni qayta ishlashda, masalan, margarin ishlab chiqarishda, nikel katalizatorlari yordamida gidrogenlash jarayoni tezlashadi …

2 / 21

hga yordam beradi. katalizning iqtisodiy ahamiyati katalitik konvertorlar avtomobillar chiqindilaridagi zararli gazlarni 90% gacha kamaytiradi, bu esa ekologik toza muhitni shakllantirishga va sog'liqni saqlashga sezilarli hissa qo'shadi. katalizatorlarning qo‘llanilishi kimyo sanoatida ishlab chiqarish xarajatlarini 15-30% gacha kamaytirishi mumkin, bu esa yuqori rentabellikni ta’minlaydi. global miqyosda katalitik jarayonlar yordamida yiliga milliardlab tonna kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqariladi, bu esa jahon iqtisodiyotining muhim qismidir. neftni qayta ishlashda kataliz gidrokreking jarayonida, 300-450°c harorat va yuqori bosimda, nikel va molibden saqlovchi katalizatorlar og'ir neft fraktsiyalarini gidrogenizatsiya va kreking qiladi, ko'proq dizel yoqilg'isi olishga imkon beradi. katalitik riformingda, platformat katalizatorlari (pt/re) ishlatiladi, bunda 480-540°c harorat va bosimda benzinning oktan sonini oshirish va aromatli uglevodorodlar miqdorini ko'paytirishga erishiladi. neftni qayta ishlashdagi katalitik kreking jarayonida, 500-600°c haroratda tseolitli katalizatorlarning yordamida og'ir uglevodorodlar engillariga parchalanadi, benzin hosil bo'lishini ta'minlaydi. katalitik konvertorlar katalitik konvertorlar avtomobil chiqindilaridagi zararli gazlarni, masalan, co, nox va uglevodorodlarni 90% ga yaqin darajada zararsizlantiradigan kimyoviy reaksiyalarni …

3 / 21

% dan ortiq kamaytirib, havo sifatini yaxshilaydi va inson salomatligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. kimyoviy jarayonlarda selektiv katalizatorlarning qo‘llanilishi yon mahsulotlar hosil bo‘lishini 5-10% gacha kamaytirib, chiqindi suv va gazlar miqdorini minimallashtiradi. katalizatorlar yordamida zararli chiqindilarni 90% gacha kamaytirishga erishiladi, bu atmosfera ifloslanishini sezilarli darajada pasaytiradi va ekologik muvozanatni saqlashga yordam beradi. katalizatorlarning tanlanishi va xususiyatlari katalizator tanlashda reaksiya sharoitlari (harorat, bosim, ph) va kerakli selektivlik (masalan, 95% dan yuqori) muhim ahamiyatga ega bo'lib, bu optimal katalitik faollikni ta'minlaydi. metalloksid katalizatorlari, masalan, v2o5 yoki tio2, ko'pincha oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida ishlatilib, 100-500°c harorat oralig'ida yuqori faollik namoyon qiladi. gomogen katalizda, reaksiya tezligini 10³-10⁶ marta oshiradigan organometalik birikmalar, masalan, palladiy komplekslari, yuqori selektivlikni ta'minlash uchun qo'llaniladi. katalizning mohiyati va ahamiyati katalitik konvertorlar avtomobil chiqindilaridagi zararli moddalarni, masalan, co va nox ni 90% gacha kamaytiradi, bu esa ekologik muhitni muhofaza qilishga hissa qo'shadi. selektiv kataliz yordamida maqsadli mahsulotning chiqishi 90% dan ortiq bo'lishiga erishish mumkin, …

4 / 21

a yuqori darajada dispersiyalangan metallarni hosil qilish uchun mexanik usullar, masalan, maydalash va dispersiyalash ishlatiladi. katalitik jarayonlarning kinetikasi va termodinamikasi gibbsning erkin energiyasi (δg) ning manfiy qiymati termodinamik jihatdan reaksiyaning o'z-o'zidan ketishini ko'rsatadi, ammo reaksiya tezligi katalizatorsiz juda past bo'lishi mumkin. katalitik reaksiyalarni faollashtirish energiyasi (ea) katalizator qo'shilgandan keyin 10-100 kj/mol ga kamayishi mumkin, bu reaksiya tezligining sezilarli darajada oshishiga olib keladi. katalizatorlar reaksiya muvozanat konstantasi (kc) ni o'zgartirmaydi, faqat reaksiya tezligini, ya'ni muvozanat holatiga erishish vaqtini o'zgartiradi. geterogen kataliz geterogen katalizatorlarning faolligi va tanlanishini oshirish uchun, ularning tarkibiga promotorlar (masalan, alyuminiy oksidi) qo'shiladi va ularning yuzasi maxsus usullar bilan (masalan, 200-400°s da termik ishlov berish) tayyorlanadi. geterogen katalizda reaksiya tezligi katalizatorning sirt maydoniga bevosita bog'liq bo'lib, 1 gramm katalizatorning sirt maydoni 100-1000 m² ga yetishi mumkin, bu reaksiya samaradorligini sezilarli darajada oshiradi. geterogen katalitik jarayonlar, masalan, ammiak sintezi (haber-bosch jarayoni) yoki sulfat kislota ishlab chiqarishda, 300-500°s haroratlarda va yuqori …

5 / 21

orlarning zaharliligi tufayli, ularni ishlab chiqarish va utilizatsiya qilishda maxsus himoya vositalari (masalan, respiratorlar, 3-toifa himoya kostyumlar)dan foydalanish shart. katalitik jarayonlarda 90% gacha chiqindilarni kamaytirishga erishish mumkin, bu esa atrof-muhitga ta'sirni sezilarli darajada pasaytiradi va 20-30% energiya tejashga olib keladi. katalitik jarayonlarda 90% gacha chiqindilarni kamaytirishga erishish mumkin, bu esa atrof-muhitga ta'sirni sezilarli darajada pasaytiradi va 20-30% energiya tejashga olib keladi. kimyo sanoatida kataliz metanol sintezi kabi muhim jarayonlarda katalizatorlarning tanlanishi reaksiya selektivligini 85% gacha oshirib, keraksiz yon mahsulotlar hosil bo'lishini kamaytiradi. kimyo sanoatida katalizatorlar yordamida reaksiyalarni 1000 marta tezlashtirish mumkin, bu esa energiya sarfini sezilarli darajada kamaytiradi va mahsulot unumdorligini oshiradi. o'rtacha katalitik konvertor avtomobil chiqindilaridagi zararli gazlarning 90% dan ko'prog'ini, masalan, co, nox va uglevodorodlarni zararsizlantiradi. kimyoviy texnologik jarayonlardagi kataliz turlari fermentativ kataliz, biologik tizimlarda oqsil katalizatorlari – fermentlar yordamida, 10 6 -10 12 marta tezlashuv bilan, yuqori selektivlikda reaksiyalarni amalga oshiradi. kimyoviy texnologik jarayonlarda gomogen kataliz, reaksiya …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy texnalogik jarayonlarda kataliz"

powerpoint presentation kimyoviy texnalogik jarayonlarda kataliz abdumuxtorova guljahon 1. katalizning asosiy turlari va mexanizmlari 2. kimyoviy texnologik jarayonlarda katalizatorlarning qo'llanilishi 3. katalitik jarayonlarni optimallashtirish va kelajakdagi yo'nalishlar reja: katalizning kelajagi va yangi yo'nalishlari biokataliz sohasida fermentlarning 1000 dan ortiq turini oʻz ichiga olgan yangi katalitik tizimlarni yaratish va ularning selektivligini oshirish istiqbollari katta. sunʼiy intellekt (ai) yordamida yangi katalizatorlarni loyihalash va sintez qilish, shuningdek, reaksiyalarni optimallashtirish orqali katalitik jarayonlar samaradorligini 20-30% ga oshirish mumkin. katalizning kelajagi yuqori samarali, 99% dan yuqori konversiya darajalariga ega boʻlgan fotokatalitik jarayon...

This file contains 21 pages in PPTX format (1009.0 KB). To download "kimyoviy texnalogik jarayonlarda kataliz", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy texnalogik jarayonlard… PPTX 21 pages Free download Telegram