atom yadrosining tuzilishi va xossalari

DOCX 4 pages 17.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

atom yadrosining tuzilishi va xossalari madiyor qochqorov 📝annotatsiya atom yadrosining tuzilishi va xossalarini o'rganish, uning nuklonlardan (proton va neytronlar) tarkib topishi, yadro kuchlari, yadro izomerlari, yadro reaktsiyalari va radioaktivlik kabi masalalarni qamraydi. 🔑kalit so'zlar. atom yadrosi, proton, neytron, izotop, yadro kuchlari, yarim yemirilish davri, massasi, zaryadi, bog'lanish energiyasi, yadro modeli yadro kuchlari qisqa masofali kuchlar bo'lib, nuklonlarni (proton va neytronlarni) bir-biriga bog'laydi va yadro barqarorligini ta'minlaydi, bu kuchlar elektromagnit kuchlardan ancha kuchli. yadro modeli proton va neytronlardan tashkil topgan bo'lib, ularning soni atomning massasini aniqlaydi, masalan, uglerod-12 yadrosi 6 proton va 6 neytrondan iborat. magik sonlar deb ataluvchi proton va neytronlar sonlari (2, 8, 20, 28, 50, 82, 126) yadrolarning yuqori barqarorligini ta'minlaydi, bu yadro qobiq modeli bilan izohlanadi. yadro kuchlari yadro kuchlari izospin simmetriyasiga ega, ya'ni proton va neytronlarni bir xil kvant soni bilan tavsiflaydi, bu ularning o'zaro ta'sirini tenglashtiradi va yadro tuzilishini tushunishda muhim ahamiyatga ega. yadro kuchlari …

2 / 4

a (α), beta (β) yoki gamma (γ) nurlanishlarini chiqarib, boshqa elementlarga aylanadi, bu jarayonning yarim yemirilish davri har xil boʻladi, masalan, uran-238 uchun 4,5 milliard yil. atom yadrosi tuzilishi atom yadrosi proton va neytronlardan tashkil topgan bo'lib, ularning soni atomning massasini aniqlaydi. masalan, uglerod-12 yadrosi 6 ta proton va 6 ta neytrondan iborat. yadrolarning o'lchamlari taxminan 10⁻¹⁵ metr atrofida bo'lib, atomning umumiy o'lchamiga nisbatan juda kichik. bu yadro zichligi juda yuqori ekanligini ko'rsatadi. atom yadrosining barqarorligi proton va neytronlar sonining nisbatiga bog'liq. mag'lubiyatsiz yadrolarda proton va neytronlar soni o'zaro yaqin qiymatlarga ega. yadro spin va magnit momenti yadro spinining qiymati yadro tarkibidagi nuklonlarning orbital va spin momentlarining vektor yig'indisiga bog'liq bo'lib, yarim butun sonlar (1/2, 3/2, 5/2 va hokazo) bilan ifodalanadi. og'ir yadrolarda, masalan, 238uda, yadro spinining qiymati 0 ga teng bo'lishi mumkin, bu esa yadroning magnit momentining yo'qligiga olib keladi. yadroning magnit momenti nuklonlarning magnit momentlari va ularning orbital …

3 / 4

qin bo'ladi. atom yadrosining hajmi taxminan 10⁻¹⁵ metr bo'lib, atomning umumiy hajmiga nisbatan juda kichik, ya'ni atomning qolgan qismini tashkil etuvchi elektron bulutiga qaraganda 10⁵ marta kichikdir. atom yadrosi g'oyat yuqori zichlikka ega bo'lib, taxminan 10¹⁷ kg/m³ ga etadi. bu esa suvning zichligidan 10¹⁴ marta yuqori. nuklonlar va ularning o'zaro ta'siri yadro kuchlari izospin simmetriyasiga ega, ya'ni proton va neytronlarning o'zaro ta'siri deyarli bir xil bo'ladi, bu ularning massa farqi va zaryad farqiga qaramay. nuklonlar, proton va neytronlardan iborat bo'lib, ularning o'zaro ta'siri kuchli yadro kuchlari orqali amalga oshadi, bu kuch elektromagnit kuchidan taxminan 100 marta kuchliroqdir. nuklonlarning o'zaro ta'siri qisqa masofali bo'lib, taxminan 1 femtometr (10⁻¹⁵ metr) masofada eng kuchli ta'sir ko'rsatadi va bu masofadan uzoqlashganda tezda kamayadi. yadro reaksiyalari yadro reaksiyalarining samaradorligi reaksiya kesimi (barn birligi bilan o'lchanadi) bilan tavsiflanadi va reaksiya energiyasiga, zarracha turlariga bog'liq. termoyadro reaksiyalari, masalan, deuteriy va tritiyning birlashishi natijasida helium yadrosi va neytron …

4 / 4

ilishi bilan bog'liq bo'lib, masalan, 99tc izotopida 6 soatlik yarim yemirilish davriga ega metastabil holat mavjud. 📌xulosa atom yadrosining tuzilishi va xossalari uning tarkibiy qismlari – proton va neytronlarning o'zaro ta'siri va yadro kuchlari bilan belgilanadi, bu esa yadroning barqarorligi va radioaktivlik xususiyatlarini aniqlaydi. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. k.s. krane, "yadro fizikasi asoslari" (atom yadrosi fizikasi asoslari). 2. r.d. evans, "atom yadrosi va uning radiatsiyasi" (atom yadrosi va uning radiatsiyasi). 3. i. kaplan, "yadro fizikasi" (yadro fizikasi). 4. a. bohr va b

5 / 4

atom yadrosining tuzilishi va xossalari - Page 5

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom yadrosining tuzilishi va xossalari"

atom yadrosining tuzilishi va xossalari madiyor qochqorov 📝annotatsiya atom yadrosining tuzilishi va xossalarini o'rganish, uning nuklonlardan (proton va neytronlar) tarkib topishi, yadro kuchlari, yadro izomerlari, yadro reaktsiyalari va radioaktivlik kabi masalalarni qamraydi. 🔑kalit so'zlar. atom yadrosi, proton, neytron, izotop, yadro kuchlari, yarim yemirilish davri, massasi, zaryadi, bog'lanish energiyasi, yadro modeli yadro kuchlari qisqa masofali kuchlar bo'lib, nuklonlarni (proton va neytronlarni) bir-biriga bog'laydi va yadro barqarorligini ta'minlaydi, bu kuchlar elektromagnit kuchlardan ancha kuchli. yadro modeli proton va neytronlardan tashkil topgan bo'lib, ularning soni atomning massasini aniqlaydi, masalan, uglerod-12 yadrosi 6 proton va 6 neytrondan iborat. magik sonlar de...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.7 KB). To download "atom yadrosining tuzilishi va xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: atom yadrosining tuzilishi va x… DOCX 4 pages Free download Telegram