islomdinidagi mazhab va yo'nalishlar

PPTX 43 pages 1.9 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

islom mavzu. islom dinidagi mazhab va yo'nalishlar. reja: 1.musulmonlar orasidagi ixtiloflar. 2.sunniylik. xorijiylik. shialik. 3.mo''taziliylik. qadariya, jabariya va mushabbihalar. 4.islomdagi oqim va yo'nalishlarning hozirgi kundagi ko'rinishlari va ularning islom birligiga tahdidi. 5.mazhablarning paydo bo'lishi: hanafiylik, molikiylik, shofeiylik va hanbaliylik. 6.hanafiylik mo''tadil mazhab. ijtihod, fatvo masalalari. mazhabga ergashish. mazhablar orasidagi farqlar. mazhabsizlik. foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: karimov i.a. ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo`lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir - t., “o`zbekiston”, 2015. karimov i.a. yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch - t., “ma`naviyat” 2008. karimov i.a. “alloh qalbimizda, yuragimizda” – t., “o’zbekiston” 1999 mirziyoev sh.m.islom hamkorlik tashkilotitashqi ishlar vazirlar kengashi 43 seesiyasining ochilish marosimidagi nutqi.2016.18.10. dinshunoslik. darslik, mualliflar jamoasi, -t.,”mehnat”, 2004. dinshunoslik asoslari (o`quv qo`llanma) – “toshkent islom universiteti” nashriyot-matbaa birlashmasi. t. -2013. hasanboyev o`. o`zbekistonda davlat va din munosabatlari: diniy tashkilotlar, oqimlar, mafkuraviy kurashning dolzarb yo`nalishlari. t., “toshkent islom universiteti” nashriyot-matbaa birlashmasi. – 2014. qur`oni karim ma`nolarining tarjima …

2 / 43

a val jamoa shialik xorijiylik sunniylik (ahli sunna val–jamoa) 657 yilgi voqealar va ularning natijasida kelib chiqqan firqabozlik sharoitida ham o'rta yo'lni tutgan davlat rahbarlariga qarshi bormagan o'zlarini sunnatga amal qiladigan va jamoatdan ajralmaydiganlar guruhi dunyo musulmonlarining 92,5 foizini tashkil etadi. xorijiylik hazrat alining yon berganidan norozi bo'lgan 12 ming askari bo'ysunishdan bosh tortib, harura nomli qishloqqa ketdilar bu guruh keyinchalik «xorijiylar» (yoki al–xavorij, xorijiya) deb ataldi ularning nomi ilk to'plangan joylariga nisbat berilib, «haruriya» deb ham ataladi xorijiylik ta'limoti 1 ular gunohkorni «kofir» deb e'lon qildilar. shunga ko'ra xalifa usmonni abu bakr va umar yo'lidan yurmagani uchun kofir deyishadi 2 «zolim» podshohga qo'lda qilich bilan qarshi chiqishni diniy vazifa (vojib) deb biladilar. 3 – xalifalikka har qanday odam, quraysh qabilasidan yoki arab bo'lishligidan qat'i nazar, musulmonlar tomonidan saylanishi mumkin. 4 namoz, ro'za, zakot va boshqa amallarni imonning bir bo'lagi, deb hisoblaydilar. shialik siffin jangi natijasida haruriylar bilan deyarli bir …

3 / 43

mahdiy hali o'lmagan, balki u 873–874 sanada g'oyib bo'lgan va oxir zamonda paydo bo'lib, zulm va fasodga to'lgan er yuzini tinchlik va adolatga to'ldiradi. ismoiliya mafkurasi ismoiliylar-hindiston, pokiston, arabiston ya. o. janubi “botiniya”, “sab'iya”, “qarmatiya”, “ta'limiya”, “mulhidiya” ismoiliyaning paydo bo'lishi viii asrda shialar orasidagi bo'linishdan boshlandi. “tashqi” – ekzoterik (az–zohir) va “ichki” – ezoterik (al–batin) viii–ix asrlarga kelib islom dini doirasida aqidaviy ixtiloflar alloh taolo, uning sifatlari insonlarning taqdiri, qiyomat, jannat va do'zax, gunoh va savob kabi mavzular zikr etilgan unsurlarni o'rganuvchi fan kalom ilmi yoki aqida deyiladi oddiy musulmonlarga sof aqidani tushuntirib berish ehtiyoji adashgan oqimlar yuzaga kelishi kalom ilmi bilan shug'ullanishga ruxsat “mo''tazila”, “jabariyya”, mushabbiha “qadariyya”, «mo''tazila» (ajralganlar) 1 kalom borasida bahs yuritgan ilk oqim “mo''tazila” hisoblanadi. 2 hasan al–basriyning (v. 728 y.) sobiq shogirdlari bo'lgan vosil ibn ato (v. 748 y.) va amr ibn ubaydga (v. 761 y.) borib taqaladi. 3 ushbu ikki shogird hasan al–basriy davrasidan …

4 / 43

abariylar insonning barcha qiladigan ishlari alloh tomonidan avvaldan belgilab qo'yiladi degan aqidani mutlaqlashtirdilar bu insoniyatni taraqqiyotga intilishdan to'xtatib qo'yadigan aqida bo'lgani sababli ulamolar bu fikrni qo'llab–quvvatlamadilar. “mushabbiha” (o'xshatuvchilar) yoxud “ahlu–t–tashbih” (o'xshatish ahli) ular allohning qur'oni karimda kelgan sifatlarini to'g'ridan–to'g'ri o'z aqllari bilan talqin qila boshladilar «allohning «qo'li» ularning qo'llari uzradir» (fath surasi, 10) «uning kursiysi osmonlar va erni (ham) o'z ichiga sig'dira olur» (baqara surasi, 255) kabi oyatlardagi «qo'li», «kursiysi» so'zlaridan allohning ham inson kabi badan va a'zolari bor ekan, u ham inson kabi o'tirish uchun kursiyga muhtoj ekan, deya xulosa chiqardilar. aqidaviy ta'limotlar mu'tazila moturidiya ash'ariya mazhab(yo'nalish, oqim, yo'l, ta'limot) ijtimoiy-siyosiy ziddiyatlar va xokimiyat uchun kurash natijasida vujudga kelgan shariatga xos xuquq yo'nalishlarini ifodalovchi fiqxiy mazxablar sunniy xanafiy molikiy shia zaydiy ja'fariy xanbaliy shof'iy ahli sunna val-jamoaning ko'rinishi: xanafiylar 47 % molikiylar 17% shofiylar 27% xanbaliylar 1,5% mazhablar tarqalgan hududlar xanafiya kichik osiyo, bolqon, o'rta osiyo, kavkaz, afg'oniston, hind. …

5 / 43

2 abu bakr al–jo'zjoniy samarqandga kelib joylashadi va bu erda “dor al–jo'zjoniya” nomli ilm markazini tashkil etadi. 3 buxoro olimlari asosiy e'tiborni fiqhga qaratishgan bo'lsa, samarqand olimlari aqoid va kalom ilmiga moyil bo'lishadi 4 hanafiy mazhabi “nass”lardan (ya'ni qur'on va hadis) tashqari hadislarni qabul qilishda alohida shartlarni belgilagan 5 qiyos (analogiya), istehson printsiplaridan foydalanishi, movarounnahr maktabi mahalliy urf–odatlarni huquq manbai sifatida qabul qilishi bilan ajralib turadi. molikiy mazhabi asoschisi, imom abu abdulloh molik ibn anas ibn molik ibn abi omir al–asbahiy imom molik onasi ta'siri ostida yoshlik davridanoq ilmga qattiq berilgan. mazhabning asosi u kishi yaratgan “muvatto” asarida o'z ifodasini topgan birinchi manba qur'oni karim, ikkinchi manba sunnati nabaviyadir ba'zi olimlar, imom molik fiqhining uchinchi manbasi sahobalarning gapi bo'lgan, degan fikrlarni ham berishadi. molikiyya mazhabida shar'iy masalalarda madina hayoti va odatlari ko'p narsalarda ayniqsa hanafiylarning fikriy qarashlaridan ham ustun turgan. u kishi madinada bir umr yashaganlar. shofe'iy mazhabi. abu abdulloh …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islomdinidagi mazhab va yo'nalishlar"

islom mavzu. islom dinidagi mazhab va yo'nalishlar. reja: 1.musulmonlar orasidagi ixtiloflar. 2.sunniylik. xorijiylik. shialik. 3.mo''taziliylik. qadariya, jabariya va mushabbihalar. 4.islomdagi oqim va yo'nalishlarning hozirgi kundagi ko'rinishlari va ularning islom birligiga tahdidi. 5.mazhablarning paydo bo'lishi: hanafiylik, molikiylik, shofeiylik va hanbaliylik. 6.hanafiylik mo''tadil mazhab. ijtihod, fatvo masalalari. mazhabga ergashish. mazhablar orasidagi farqlar. mazhabsizlik. foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: karimov i.a. ona yurtimiz baxtu iqboli va buyuk kelajagi yo`lida xizmat qilish – eng oliy saodatdir - t., “o`zbekiston”, 2015. karimov i.a. yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch - t., “ma`naviyat” 2008. karimov i.a. “alloh qalbimizda, yuragimizda” – t., “o’zbekiston” 1999 mir...

This file contains 43 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "islomdinidagi mazhab va yo'nalishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: islomdinidagi mazhab va yo'nali… PPTX 43 pages Free download Telegram