islomdinining paydobo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar

PPTX 35 pages 1.0 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

islom ta’limoti asoslari mavzu: islom dini. reja: islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. islom dinining besh sharti. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi. oʻzbekistonda hadisshunoslikning rivoji. johiliya (arab. – bilimsizlik, jaholat) – arablar tarixining islomdan ilgarigi davriga berilgan nom. johiliya tushunchasi qur’onning bir necha suralarida uchraydi. ( “oli – imron”, 154; “moida”, 50; “azzob”, 33; “fath”, 26). atamaning paydo bo`lishiga muayyan sabablar bo`lgan. zero, islomdan oldingi arablarning ko`pchiligi “jahl” tuyg`usiga xos bo`lgan. arabistonda islomgacha bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy vaziyat bu boshqalarga nisbatan beshafqat va vahshiyona munosabatda bo`lishda o`z ifodasini topgan (qasos olish zarurati, go`dak qizlarni tiriklayin ko`mish, o`zga qabila vakiliga dushman sifatida qarash va boshqa). johiliya arablari narigi dunyoga ishonmagan. islom g`alabasidan so`ng ular dahriylar yoki mushriklar (allohga boshqa xudolarni sherik qiluvchilar) degan nomlarni olgan. islom vujudga kelishi arafasida janubiy arabiston aholisining e’tiqodida katta o`zgarishlar yuz berdi. arabiston yarim orolining janubida ham, shimolida ham …

2 / 35

bu “din” arabcha so`z bo`lib, o`zbek tilida “ishonch”, “ishonmoq” degan ma’nolarni anglatadi din – xudo yoki xudolar, g`ayritabiiy kuchlar mavjudligiga ishonish din – kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining ma’lum bosqichida paydo bo`lgan ijtimoiy ong shakllaridan biri islom (arab, bo`ysunish, itoat etish, o`zini alloh irodasiga topshirish) dini jahonda keng tarqalgan 3 dindan biri (buddizm va xristianlik bilan bir qatorda) islom dinining asosiy oqimlari va yo‘nalishlari. “islom” so`zi ma’nolari itoat va bo‘ysunish. ixlos va turli ofatlardan salomat bo`lish. sulh va omonlik. alloh buyurgan diniy e’tiqodga iymon keltirish. hijoz (hozirgi saudiya arabistoni) markazi makka shahrida quraysh qabilasi sharafli “al-ilohi”, xudo yorlaqagan qabila nomini olgan. shuningdek, makka zodagonlari ichida abad al-mutallib (muhammad payg`ambarning bobosi) habashlar bilan bo’lgan o’zaro to’qnashuvlarda qo’lga kiritilgan o`ljaning katta qismini o`ziga oldi. bu yo`qsil qabiladoshlariga xayr-ehson qilish imkonini berdi. lekin yevropa qit’asiga o`tiladigan savdo yo`llari qaroqchilar tufayli savdogarlarni makkani aylanib o`tishga majbur qilgan. natijada makka zodagonlari sudxo`rlikni kuchaytirgan. bunday ahvoldan qutulish …

3 / 35

smi omina bint vahb bo‘lib, banu zuhra urug‘idan edi. payg‘ambarning tug‘ilishlari paytida turli mo‘jizalar ro‘y berdi. ushbu hodisalar haqida ko‘plab tarixchilar o‘zlarining asarlarida rivoyat qilganlar. payg‘ambar alayhissalomning onalari homilador bo‘lganida tushida «sen butun insonlarning ulug‘iga homilador bo‘lding, u dunyoga kelgach, ismini muhammad qo‘ygin» degan ovoz eshitdi. shunga ko‘ra tug‘ilgan paytlarida bobolari muhammad-«g‘oyat maqtovli» deb ism qo‘ydilar. islom dini payg`ambar muhammad ibn abdulla (s.a.v.) tomonidan (s.a.v.) arabistonda targ`ib etilgan. islom diniga e’tiqod qiluvchilar arabcha “muslim” (“sadoqatli”; ko`pligi “musilmun”) deb ataladi. “muslim”, “muslimun” so`zining boshqa xalqlar orasida o`zgacha talaffuz etish (masalan, forslarda – musalmon, o`zbeklarda – musulmon, qirg`iz va qozoqlarda – musurmon, ukraina va rossiyada – basurman) natijasida bu dinga e’tiqod qiluvilar turli nom bilan ataladi. lekin bularning ichida hozir musulmon iborasi keng tarqalgan. jahonda 1,77 millard (2017y.) kishi islomga e’tiqod qiladi. musulmonlarning uchdan ikki qismining ko`prog`i osiyoda yashaydi va bu qit’a aholisining 20 foizdan ortiqrog`ini tashkil etadi. qariyb 30 foiz musulmonlar …

4 / 35

ga o’lgandan so’ng tirilishga ishonishdir taqdirga farishtalarga muqaddas kitoblarga islom dini 5 ustunga ega. iymon keltirish ro’za tutish haj safari zakot berish namoz o’qish kalima 1. la ilaha illalloh, muhammadur rasulluloh – bu musulmon ekanligiga o‘ziga-o‘zi guvohlik (shahodat) berish 2. “ashhadu an la iloha illalohu va ashhadu anna muhammadan abduhu va rasuluh” – qur’onda diniy majburiyatlarni o`rtasidagi samimiylik, riyokorlikning ziddi. ehson e’tiqodning oliy bosqichi bo`lib, undan keyin iymon, so`ng islom turadi, bu shariat – tariqat – ma’rifat – haqiqat tushunchalariga mos keladi. 3. ehson (arab. – yaxshilik, samimiylik, muruvvat, biror narsani hadya qilish, xayr-sadaqa) vii asrda islom 2 ta yirik oqimga bo`lingan: sunniylik (islom an’analari tarafdori) shialik (guruh, partiya, tarafdor, ya’ni ali k.v.guruhi) shia yo`naishidagi musulmonlar esa 5 ta aqidaga asoslanadi: yakkaxudoga. payg‘ambarlikka. taqdirga. oxiratga. imomatga ishonadilar. islomda quyidagi diniy bayramlar mavjud: ro‘za hayiti (ramazon): yuz bergan gunohlar kechiriladi (arabchada iyd al-fitrat). qurbon hayiti: qurbonlik qilinadi, alloh yo`liga bag`ishlanadi (iyd …

5 / 35

asalalarni hal etishda faqih va mujtahidlarning to`planib, yagona fikrga kelgan holda hukm chiqarishi, ya’ni fatvo berishidir. qiyos – qur’on, hadis (sunnat) va ijmo’da biror huquqiy masalaga aniq javob topilmaganida, uni shunga o`xshash masalaga taqqoslash yo`li bilan hukm chiqarishdir. islom dinining muqaddas manbalari qur’on (arabcha qiroat, o`qish) – islom dinining muqaddas kitobi. uning mazmuni allohning osmondan vahiy qilingan so`zi deb tushuniladi. bu kitob 30 pora (qism), 114 sura, 6236 oyat, 77439 kalima, 325743 harfdan iborat to`plam. qur’oni karim makkaviy va madinaviy suralarga bo`linadi. qur’oni karimning 86 sura, 4613 oyat makkada 610-622 yillarda, 28 sura, 1623 oyat madinada 622-632 yillarda nozil qilingan. qur’oni karimda avvalgi zamondagi payg`ambarlar hayotidan ibrat va saboqlar keltirilib, odamlar tavhidga (yakkaxudolikka) chaqiriladi. qur’oni karim oyatlarini o`z vaqtida yozib borish uchun muhammad (s.a.v.) o`zlariga 4 kotib (ali ibn abu tolib, muoviya ibn abu sufyon, ubay ibn ka’b, zayd ibn sobitlarni tayin etganlar. qur’oni karimning mushafi usmoniy nusxalaridan biri toshkent …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islomdinining paydobo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar"

islom ta’limoti asoslari mavzu: islom dini. reja: islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. islom dinining besh sharti. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi. oʻzbekistonda hadisshunoslikning rivoji. johiliya (arab. – bilimsizlik, jaholat) – arablar tarixining islomdan ilgarigi davriga berilgan nom. johiliya tushunchasi qur’onning bir necha suralarida uchraydi. ( “oli – imron”, 154; “moida”, 50; “azzob”, 33; “fath”, 26). atamaning paydo bo`lishiga muayyan sabablar bo`lgan. zero, islomdan oldingi arablarning ko`pchiligi “jahl” tuyg`usiga xos bo`lgan. arabistonda islomgacha bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy vaziyat bu boshqalarga nisbatan beshafqat va vahshiyona munosabatda bo`lishda o`z ifodasini topgan (qasos...

This file contains 35 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "islomdinining paydobo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar", click the Telegram button on the left.

Tags: islomdinining paydobo‘lishidagi… PPTX 35 pages Free download Telegram