adabiyot darslarida fanlararo bog'liqlikni ta'minlashning samarali usullari

PPTX 10 pages 682.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 682.4 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

powerpoint presentation adabiyot darslarida fanlararo bog'liqlikni ta'minlashning samarali usullari adabiyot o‘qitish samaradorligiga erishish hamda fanlararo integratsiyaning o‘rnini belgilash kun tartibidagi dolzarb muammolardan sanaladi. negaki olamdagi barchanarsa-hodisalar o‘zaro uyg‘unlik va aloqadorlikda mavjud bo‘lgani kabi dunyoni o‘rganishning yo‘li bo‘lmish ta’lim jarayonida ham barcha o‘quv fanlari integrativ yo‘sinda o‘qitilishi zarur. bundan adabiy ta’lim ham mustasno emas. ma’lumki, adabiyot fani birinchi navbatda ona tili predmeti bilan ajratib bo‘lmaydigan darajada yaqin aloqadorlikda mavjud. negaki, adabiyot so‘z san’ati sifatida ona tiliga tayanadi, undan quvvat oladi. ona tili darslarida badiiy matnlarning til xususiyatlarini adabiyot saboqlarida esa so‘zlarning ma’no tovlanishalri integrativlik asosida o‘rganish darslar samaradorligini oshiradi. ona tili saboqlarini adabiy matnlar vositasida o‘qitish zarur. adabiyot darslarida olingan nazariy ma’lumotlardan ona tili darslarida foydalanish bilimning mustahkamligini ta’minlaydi. muayyan bir predmetni o‘qitishda o‘rganilayotgan mavzuning tabiatidan kelib chiqqan holda boshqa o‘quv fanlari bilan turli darajada integratsiya amalga oshiriladi. mutaxassislarning ta’kidlashlaricha, o‘quv fanlari o‘zaroaloqadorlik darajasi bo‘yicha a) bir tomonlama: b) ikki tomonlama: …

2 / 10

qo‘llanilsa, ko‘p tomonlama integratsiya hosil bo‘ladi. bunda mutaxassislar shu integratsiya terminining mohiyatini ochish uchun turli fikrlarni bayon etadi. bizning fikrimizga monand ba’zi dunyo olimlarining qarashlari quyidagicha: “o‘quvchilarda olam haqida yaxlit tasavvur hosil qilish orqali ularningaqliy rivojlanishiga erishish maqsadida ta’lim mazmunining tarkibiy unsurlari o‘rtasida uzviy aloqadorlik bo‘lishini ta’minlash jarayoni ta’limdagi integratsiya deyiladi”1. ta’lim tizimidagi integratsiya o‘quvchilar bilimining takomillashuvida ola quroq va chala-chulpa bo‘lmasligi, ularning yaxlit bilim va universal insoniy hamda milliy qadriyatlar egasi bo‘lishini ta’minlaydi. turli davrlarda ta’lim jarayonida fanlararo aloqadorlikdan foydalanish muammosiga ya. a. komenskiy, i.g.pestalotsi, j.j.russo, l.n.tolstoy, k.d.ushinskiy, i.g.reves, i.d.zverevlar; o‘zbek olimlaridan r. mavlonova, n. rahmonqulova, s.dolimov, v.qodirov, a.zunnunov, h.ubaydullaev, j.esonov, n.hotamov, q.yo‘ldosh, q.husanboyeva, r.niyozmetova, k.abdullaev, v.qodirov, r.saidova, m.suyunova, g.rahimova, k.mavlonova kabi olimlar munosabat bildirganlar. adabiyot va ona tili o‘quv fanlarini badiiy matn orqali o‘zaro aloqadorligini belgilashda bir necha asosiy yondashuvlar qatori kommunikativ yondashuv ham alohida o‘rin tutadi. badiiy matnning estetik ta’siri emotsional-ekspressiv til hodisalari, badiiy tasvir vositalari yoki …

3 / 10

maqsadga muvofiq hisoblanadi. bunga o‘xshash yondashuv o‘qituvchini ikki o‘quv fanini o‘zaro integratsiyalashga undovchi omil ekani ko‘rinadi. o‘quv materiallari integratsiyasining uch ko‘rinishi mavjudligi aytiladi: 1. bir o‘quv fani ichidagi integratsiya. bunda bir predmetga doir tushuncha, bilim, ko‘nikmalar o‘rtasidagi aloqadorlik ta’minlinishi ko‘zda tutiladi. 2. fanlararo integratsiya. bunda ikki yoki undan ortiq fanlarning tushuncha, bilim va ko‘nikmalari o‘rtasidagi integratsiya anglashiladi. 3. transfanlararo integratsiya. bunda asosiy o‘quv fanlari bilan qo‘shimcha ta’lim mazmuni o‘rtasidagi integratsiya tushuniladi o‘zbek ziyolilari va faylasuflarning bir qator ilmiy ishlari hozirgi bosqichda rossiya ta’lim tizimidagi integratsiyajarayonlarini o‘rganishga bag‘ishlangandek go‘yo. ularni quyidagi tamoyillar asosida tasniflash mumkin. ta’limning pedagogik jarayonga singib ketgan didaktik (pandona) tamoyil sifatida integratsiyasini a.y.danilyuk o‘rgangani ilmda ma’lum. umumiy o‘rta maxsus va oliy kasbiy ta’limda integrativ yondashuvni qo‘llash d.a.artemeva, m.n.berulava, i.g.eremenko, y.v.bondarevskaya, v.a.slastenin va boshqalar tomonidan o‘rganilgan. boloniya o‘quv jarayonida rossiya ta’lim tizimining jahon ta’lim makoniga integratsiyalashuvini i.gretchenko, b.l.vulfson, i.g.timoshenko, t.s.kashlacheva va boshqalar o‘rganganlar. ilmiy pedagogik jarayonda ham fan ichidagi, …

4 / 10

limdagi integratsiya, aynan, shu tizimini rivojlantirishda pedagogik, ijtimoiy-madaniy, ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy omillarning o‘zaro ta’siri hamda bu sohada an’analaru innovatsiyalarning birgalikda yashovchanligiga xizmat qiladi. o‘quvchilarning adabiyotdan oladigan bilimlariga tayanish qonuniyati ajratilib, unga ko‘ra badiiy matnning til xususiyatlari ikki o‘quv fani bo‘yicha beriladigan bilimlar doirasida muvofiqlashtiriladi. masalan, ona tili darslarida so‘zning ko‘chma ma’nosi haqida gap ketganda, badiiy matn orqaliadabiyotdan o‘tiladigan ko‘chim haqidagi nazariy ma’lumotga murojaat etish mumkin. omonim so‘zlar o‘rganilgandan so‘ng badiiy matndan tajnisni toptirish va uning badiiy qiymatini sharhlash mumkin. a.zunnunov va a.aliyevlarning “adabiyotni boshqa gumanitar fanlarga bog‘lab o‘rganish” nomli metodik qo‘llanmasida to‘g‘ri ko‘satilganidek, maktabda har bir o‘quv fanini, jumladan, adabiyotni o‘rganishda o‘quvchilarning anglash, fikrlash, ayniqsa, nutqiy faoliyati alohida o‘rinni egallashi haqida fikrlar bor4.shu sababli darslarda o‘quvchilardan adabiy matnni to‘g‘ri o‘qish, anglash, o‘qiganlarini amaliy tajribada bevosita qo‘llash malakalarini o‘stirishga ahamiyat beriladi. shu bilan birga ularda obektiv hayotdagi voqea va predmetlar orasidan muhimlarini ajratib olish, belgi va xususiyatlarga qarab, ularni guruhlantirish ko‘nikmasi …

5 / 10

ga a’lohida e’tibor qaratish maqsadga muvofiq: yuqoridagi misollar asosida bir necha o‘quv predmetlari yoki o‘quv fanlariga oid mavzularni uyg‘unlashtirgan integrativ dasturlar asosida o‘quv muhitini tashkil etish o‘zlashtirish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. 1. har bir o‘qituvchi o‘zining mutaxassislik fani bo‘yicha integratsion dasturlarni ishlab chiqadi. 2. metodik kengashda ko‘rib chiqilgach, barcha fan dasturlari umumlashtirilib yagona ishchi dastur ishlab chiqiladi. 3. o‘qituvchi o‘zining taqvim-mavzu rejasiga fanlararo bog‘lanish nomli ustunni kiritish orqali bog‘lanadigan fan va mavzular aks ettiriladi va foydalanish usullari ko‘rsatiladi.

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyot darslarida fanlararo bog'liqlikni ta'minlashning samarali usullari"

powerpoint presentation adabiyot darslarida fanlararo bog'liqlikni ta'minlashning samarali usullari adabiyot o‘qitish samaradorligiga erishish hamda fanlararo integratsiyaning o‘rnini belgilash kun tartibidagi dolzarb muammolardan sanaladi. negaki olamdagi barchanarsa-hodisalar o‘zaro uyg‘unlik va aloqadorlikda mavjud bo‘lgani kabi dunyoni o‘rganishning yo‘li bo‘lmish ta’lim jarayonida ham barcha o‘quv fanlari integrativ yo‘sinda o‘qitilishi zarur. bundan adabiy ta’lim ham mustasno emas. ma’lumki, adabiyot fani birinchi navbatda ona tili predmeti bilan ajratib bo‘lmaydigan darajada yaqin aloqadorlikda mavjud. negaki, adabiyot so‘z san’ati sifatida ona tiliga tayanadi, undan quvvat oladi. ona tili darslarida badiiy matnlarning til xususiyatlarini adabiyot saboqlarida esa so‘zlarning ma’no t...

This file contains 10 pages in PPTX format (682.4 KB). To download "adabiyot darslarida fanlararo bog'liqlikni ta'minlashning samarali usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyot darslarida fanlararo b… PPTX 10 pages Free download Telegram