юқори молекуляр бирикмаларнинг кимёвий технологияси

DOCX 185,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1699862592.docx ( ) ( ) [ ] ( ) ( ) ( ) [ ] ( ) 2 3 2 2 3 2 3 3 2 3 2 2 3 2 3 3 ch ch c ch ch c ch c ch ch c ch ch c ch c ch n n = ® + ( ) 3 4 3 5 2 , ticl ticl h c al ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) [ ] n o ch nhcoo ch conh oh ch nhcoo ch oconh ch ho oh ch ho c n ch n c oh ch ho - - ® ® + = = + 4 2 6 2 4 2 6 2 4 2 4 2 0 6 2 0 4 2 ( ) ( ) ( ) ( ) o h coon ch conh ch …
2
тда пахта, жун, ипак, ёғоч, чарм, каучук каби кўплаб юқори молекуляр бирикмалар учрайди. кишилар қадим замонлардан бири табиий кмб дан кийим-кечаклар, оёқ кийимлари, уйлар, меҳнат қуроллари тайёрлашда фойдаланиб келганлар. аммо кмб ишлаб чиқаришнинг қимматлиги, ассортименти, механик хоссалари, ресурслари, уларга бўлган саноатнинг ҳамда кишиларнинг хўжалик фаолияти талабларини қондира олмади. xix асрнинг охирларида саноатда табиий кмб ни кимёвий модификациялаб ишлаб чиқариш ўзлаштирилди. тахминан 80 йиллар илгари биринчи синтетик кмб ишлаб чиқарувчи корхоналар пайдо бўлди. ҳозирги вақтда синтетик юқори молекуляр бирикмалар (скмб) пластмасса, каучук, тола, плёнка, лак ва бошқалар шу қадар муҳим аҳамиятга эга бўлиб қолдики, уларсиз хўжаликнинг бирор тармоғи ҳам ривожлана олмайди. дунёда кмб рангли металларга нисбатан миқдор жиҳатдан ҳам, сифат жиҳатдан ҳам кўп ишлаб чиқарилмоқда ва ўсиш суръати давом этмоқда. кмб ишлаб чиқаришнинг бундай тез суръатларда ўсишига сабаб, унда кўпгина: эластиклик, қаттиқлик, мустаҳкамлик, тиниқлик ёки тиниқмаслик, енгиллик кимёвий мустаҳкамлик, иссиқликка чидамлилик ва бошқа ажойиб хоссаларнинг мужассам эканлигидадир. уларнинг айримлари кўпгина хоссалари …
3
ни кескин ўзгартириб юборади. масалан: нормал углеводларнинг қайнаш температурасини ўзгаришини олайлик: с4 н10 -1350с, с6 н4 -990с, с8 н18 -570с, с10 н22 -300с. аммо моль массаси ортиб борган сайин уларда бу фарқ камайиб боради. масалан, с62 н126 +1010с, да қайнаса с64 н139 -1020с да қайнайди. полимерларнинг молкуляр массаси мономерларга нисбатан шу қадар каттаки молекулада битта ёки бир нечта атомлар группасининг кириши ёки чиқиши амалда хосаларнинг ўзгаришига олиб келмайди. полимер макромолекуласида бир хил атомлар группаси –звенолар кўп марта такрорланади. макромолекуладаги звенолар (қисмлар) сони полимерланиш даражаси дейилади ва у “n” билан белгиланади. масалан, этиленнинг полимерланишида такрорланувчи звено бу –сн2 сн2 винилхлориднинг полимерланишида сн2 – снсi бутадиенда сн2- сн= сн- сн2 ва ҳоказо. полимернинг молкуляр массаси м, элементар звено моль массасининг, полимерланиш даражасига n, кўпайтмасига тенг: м=m*n полимерлар одатдаги бирикмалардан фарқл қилиб ҳар хил молекуляр массага эга бўлган молекулалардан ташкил топган (108-расм). шунинг учун уларнинг фақат ўртача молекуляр массасини ҳамда ўртача полимерланиш даражасини …
4
ир-бирига нисбатан фазовий жойлашиш тартибига қараб тартибли тузилиши кристали ҳолатда ёки тартибсиз (хаотик) тузилишли аморф ҳолатда бўлиши мумкин. кристаллик ҳолатли тузилиш ўсиб борган сайин полимернинг мустаҳкамлиги ва қаттиқлиги ортиб боради. аморф тузилмали қисмлар эса пластиклик хоссаси намоён қилади. масалан, политетрофторэтилен (тефлон) 80-85% и кристалик фазадан ва 15-20 % аморф қисмдан иборат, бу фазалар бир-бирига ўтмайдилар. шу сабабли, полимер катта температура оралиғида -2690с дан то парчаланиш температурасигача ўз эластиклигини йўқотмайди. қаттиқлигини эса полимер суюқлана бошланганча йўқотмайди. кристаллилик даражаси полимер маркомолекуласида ўринбосарларнинг фазовий жойлашиш тартибига боғлиқ. стереорегуляр полимерлар акактик полимерга нисбатан юмшаш температураси ва механик мустаҳкамлиги анча юқори бўлади. кристаллилик даражаси юқори бўлмаган полимерлар температурага қараб шишасимон, эластиклиги юқори ва ёпишқоқ оқувчан бўладилар. улар қиздирилганда механик хоссаларининг ўзгариши билан бир ҳолатдан бошқа ҳолатга ўтадилар (110-расм). бир ҳолатдан бошқа ҳолатга ўтиш чегараси полимернинг тузилиши ва макромолекуласининг катталиги билан белгиланади. 2. юқори молекуляр бирикмаларнинг хоссалари, синфларга бўлиниши ва олиниши. уларнинг келиб чиқиши, асосий занжирнинг …
5
анжирининг таркиби углерод атомларидан ташкил топган бўлса, улар органик полимерлар дейилади (каучуклар, полилефинлар, полиамидлар, полиэфирлар, полиуретанлар ва бошқалар). асосий занжир кремний, бор, титан, фосфор, алюминийдан тузилган (кўпинча улар кислород орқали боғланган бўлади) ва уларга органик радикаллар бириккан бўлади. бундай полимерлар элемент органик полимерлар дейилади (полисилоксанлар, титаноксанлар, алюмоксанлар). агар асосий занжирда ва ён занжирларда ҳам углерод атоми бўлмаса анорганик полимерлар дейилади. ҳар қайси синфлар яна гомозанжирли ва гетерозанжирли полимерларга бўлинади. гомозанжирли полимерларда асосий занжир бир хил элемент атомларидан ташкил топган бўлади. гетероза занжирида эса асосий занжир турли элемент атомларидан ташкил топади. органик гомозанжирли полимерларга карбозанжирли полимерлар дейилади. уларда асосий занжир углерод атомидан иборат бўлади. масалан, полиэтилен, полинилхлорид, поливинил спирти кўпгина синтетик каучуклар ва бошқалар. гетерозанжирли полимерлар асосий занжирда углерод ва бошқа элементлар (азот, кислород, олтингугурт, фосфор ва ҳоказолар) сақлайди. масалан, полисаҳар идлар, полиамидлар, полиэфирлар, полиуретанлар ва бошқалар. макромолекулаларнинг тузилишига (геометрик шаклига) қараб чизиқсимон, тармоқланган ва тўрсимон полимерларга бўлинади. ўз навбатида тўрсимон …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "юқори молекуляр бирикмаларнинг кимёвий технологияси"

1699862592.docx ( ) ( ) [ ] ( ) ( ) ( ) [ ] ( ) 2 3 2 2 3 2 3 3 2 3 2 2 3 2 3 3 ch ch c ch ch c ch c ch ch c ch ch c ch c ch n n = ® + ( ) 3 4 3 5 2 , ticl ticl h c al ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) [ ] n o ch nhcoo ch conh oh ch nhcoo ch oconh ch ho oh ch ho c n ch n c oh ch ho - - ® ® + = = + 4 2 …

Формат DOCX, 185,2 КБ. Чтобы скачать "юқори молекуляр бирикмаларнинг кимёвий технологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: юқори молекуляр бирикмаларнинг … DOCX Бесплатная загрузка Telegram