soha nutqi asoslari

PPTX 19 стр. 599,1 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 599,1 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

mavzu: soha nutqi asoslari mavzu: soha nutqi asoslari nutq madaniyati va nutq odobi nutq madaniyati va nutq odobi — insonning ijtimoiy hayotida, madaniy va ma’naviy dunyosida muhim o‘rin tutadigan tushunchalardir. ular shaxsning o‘z fikrini aniq, lo‘nda, to‘g‘ri va go‘zal shaklda ifoda etish qobiliyatini, shuningdek, muloqot jarayonida odob-axloq me’yorlariga rioya etishini anglatadi. har bir madaniyatli inson o‘z nutqi orqali nafaqat bilimini, balki ichki dunyosini, ma’naviyatini va boshqalar bilan muomala qilish darajasini namoyon etadi. soha tilshunoslik (lingvistika) — adabiy til meʼyorlari, ularning qo‘llanilishi, rivojlanishi va madaniy muloqotdagi o‘rnini o‘rganadigan ilmiy yo‘nalish. tilshunoslikning “nutq madaniyati” sohasi inson nutqining sifati, to‘g‘riligi, aniqligi va ta’sirchanligini o‘rganadi. shuningdek, u nutqning uslubiy, fonetik, leksik va grammatik jihatlarini tahlil qiladi. nutq odobi esa lingvistikaning pragmatika va sotsiollingvistika tarmoqlari bilan bog‘liq bo‘lib, so‘zlovchi va tinglovchi o‘rtasidagi muomala madaniyatini, so‘zning ijtimoiy ahamiyatini o‘rganadi. asosiy tushunchalar: nutq madaniyati — og‘zaki va yozma adabiy til meʼyorlariga amal qilish, to‘g‘ri, aniq, ifodali so‘zlash …

2 / 19

o‘zbek adabiy tili meʼyorlari mavjud. alisher navoiy, bobur, ogahiy, furqat, muqimiy va boshqalar bu yo‘nalishda katta hissa qo‘shgan. maqollar: “yaxshi so‘z — jon ozig‘i”, “o‘ylab gapir” — xalqning so‘zga ehtiromini bildiradi. zamonaviy rivojlanish: xx asrning 20-yillaridan so‘ng nutq madaniyati xalq tiliga yaqinlashtirilgan. bu jarayonda otajon hoshim, qoriniyoziy, s. ibrohimov, olim usmon va adiblar — cho‘lpon, qodiriy, oybek, g‘afur g‘ulom, qahhor muhim rol o‘ynaganlar. nutq madaniyatining ijtimoiy roli: jamiyat, fan, texnika va madaniyat taraqqiyoti bilan uzviy bog‘liq. axborot vositalari (radio, tv, matbuot) orqali keng targ‘ib qilinadi. lug‘atlar va grammatik qo‘llanmalar nutq madaniyatini shakllantirishda asosiy vosita hisoblanadi. utq madaniyati va shaxs kamoloti nutq madaniyati shaxs kamolotining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biridir. insonning bilim darajasi, tafakkuri, axloqiy qarashlari va ma’naviy olami — bularning barchasi uning nutqida, so‘zlash tarzida aks etadi. yuksak nutq madaniyatiga ega bo‘lgan inson: o‘z fikrini aniq, lo‘nda va tushunarli ifoda eta oladi; suhbatdoshiga hurmat bilan munosabatda bo‘ladi; vaziyatga mos so‘z va …

3 / 19

odobli so‘zlash orqali amalga oshadi. nutq odobi quyidagi asosiy tamoyillarga tayangan bo‘ladi: tinglash madaniyati — suhbatdoshni diqqat bilan tinglash, uning fikriga hurmat bilan qarash. so‘z tanlash madaniyati — holat, joy va suhbatdoshga mos so‘z ishlatish. ohang va talaffuz — so‘zning ohangi yumshoq, xotirjam, madaniyatli bo‘lishi lozim. bahs madaniyati — fikrni dalillar bilan asoslash, tortishuvda hurmatni saqlash. salomlashish va murojaat — so‘zlash jarayonida milliy qadriyatlarga mos ravishda muomala qilish (masalan, “assalomu alaykum”, “marhamat”, “rahmat”, “iltimos” kabi so‘zlardan foydalanish). fzhsdghdshd o‘zbek xalqida nutq madaniyatiga e’tibor o‘zbek xalqining qadimiy og‘zaki ijodi va yozma adabiyotida so‘zga hurmat alohida o‘rin egallaydi. maqollar, matallar, dostonlar, hikmatli so‘zlar va xalq ertaklarida so‘zning qudrati, nutqning go‘zalligi haqida ko‘plab fikrlar bildirilgan. masalan: “so‘z — el ko‘zgusi”, “yaxshi so‘z jonni yayratadi”, “o‘ylamay so‘zlagan o‘ziga dushman” — bu kabi hikmatlar xalqimiz tafakkuridagi nutq madaniyatiga bo‘lgan chuqur hurmatni ifodalaydi. alisher navoiy o‘z asarlarida tilni inson ma’naviyatining asosi sifatida ulug‘lagan: “tilga e’tibor — …

4 / 19

p tuzilishining to‘g‘riligi. uslubiy me’yor — fikrni vaziyatga mos ifodalash. adabiy tilni mukammal bilgan inson: nutqda xatolarga yo‘l qo‘ymaydi; fikrini mantiqan izchil ifoda etadi; tinglovchiga yoqimli, tushunarli nutq bilan murojaat qiladi. nutq madaniyatini shakllantirish va rivojlantirishda bir qator omillar muhim ahamiyat kasb etadi: ta’lim tizimi — maktab, litsey, kollej va oliygohlarda adabiy til me’yorlarini o‘rgatish, to‘g‘ri talaffuz, imlo va nutq uslublarini rivojlantirish orqali nutq madaniyatiga poydevor yaratiladi. oilaviy muhit — bola ilk so‘zlarini ota-onasidan o‘rganadi. shuning uchun oilada madaniyatli, toza so‘zlash muhitining mavjudligi muhim. ommaviy axborot vositalari — televizion va radio dasturlar, matbuot, internet saytlari toza tilni targ‘ib etish orqali nutq madaniyatining keng yoyilishiga xizmat qiladi. adabiyot va san’at — so‘z boyligini oshiradi, his-tuyg‘uni tarbiyalaydi, nutqning ifodaliligini kuchaytiradi. jamiyatning madaniy saviyasi — xalqning umumiy dunyoqarashi, axloqiy qadriyatlari va ma’naviy darajasi nutq madaniyatida o‘z aksini topadi. nutq madaniyati — insonning tafakkuri, his-tuyg‘usi va dunyoqarashini ifodalovchi eng muhim vositadir. u shaxsning nafaqat …

5 / 19

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "soha nutqi asoslari"

mavzu: soha nutqi asoslari mavzu: soha nutqi asoslari nutq madaniyati va nutq odobi nutq madaniyati va nutq odobi — insonning ijtimoiy hayotida, madaniy va ma’naviy dunyosida muhim o‘rin tutadigan tushunchalardir. ular shaxsning o‘z fikrini aniq, lo‘nda, to‘g‘ri va go‘zal shaklda ifoda etish qobiliyatini, shuningdek, muloqot jarayonida odob-axloq me’yorlariga rioya etishini anglatadi. har bir madaniyatli inson o‘z nutqi orqali nafaqat bilimini, balki ichki dunyosini, ma’naviyatini va boshqalar bilan muomala qilish darajasini namoyon etadi. soha tilshunoslik (lingvistika) — adabiy til meʼyorlari, ularning qo‘llanilishi, rivojlanishi va madaniy muloqotdagi o‘rnini o‘rganadigan ilmiy yo‘nalish. tilshunoslikning “nutq madaniyati” sohasi inson nutqining sifati, to‘g‘riligi, aniqligi va ta’sirch...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (599,1 КБ). Чтобы скачать "soha nutqi asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: soha nutqi asoslari PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram