kolloid kimyo fanining maqsadi va vazifasi, rivojlanish tarixi

DOCX 10 pages 176.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.0 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1703531248.docx kolloid kimyo fanining maqsadi va vazifasi, rivojlanish tarixi reja: kolloid kimyo fanining rivojlanish tarixi kolloid kimyo fanining rivojlanish tarixi kolloid kimyo fanining rivojlanish tarixiga nazar solsak, kolloidlar tо’g’risidagi ma’lumotlar alximiklarni, aristotelning ishlarida uchraydi. qadim zamonlardayoq kolloid-kimyoviy jarayonlar xitoyda, hindistonda, misrda, rimda, о’rta osiyoda, qadimgi rus mamlakatlarida ovqat tayyorlash, teri matolarini oshlash, bо’yash va boshqa ishlarda kо’p qо’llanib kelingan. demak, kolloid sistemalar bilan inson juda qadim zamonlardan beri tanish. biroq, bu sistemalar ilmiy jihatdan nisbatan keyinroq о’rganila boshlangan. keyinchalik bu fan о’zining qonuniyatlarini kо’payishi, uslublarini vujudga kelishi tufayli mustaqil fanga aylandi. hozirgi zamon texnikasini rivojlanishida kolloid kimyo juda katta amaliy ahamiyat kasb etadi. kolloid kimyo qonuniyatlari, kolloidli jarayonlar xalq xо’jaligining kо’pgina sohalarida keng qо’llaniladi. kolloid kimyo fani geterogen texnologik jarayonlarning nazariy asosi bо’lib, bu jarayonlarda sirt hodisalar va dispers sistemalar hal qiluvchi о’rin egallaydi. hozirgi paytda birorta kimyoviy texnologiya yо’q-ki dispers sistemalar ishlatilmasin. atrofimizni о’rab olgan havodan tortib to suvgacha …

2 / 10

ningdek biologiya, meditsina va farmatsevtikada alohida ahamiyat kasb etadi. dispers sistemalar deb – suyuq, qattiq yoki gaz muhitida boshqa moddaning juda kо’p mayda zarrachalarning tarqalishidan hosil bо’lgan sistemaga aytiladi. ularga – tuproq, tog’ jinslari, kukunlar, yutuvchi moddalar, katalizatorlar, barcha g’ovak moddalar kiradi. kolloid kimyoda tekshiriladigan obektlar ikkita asosiy xususiyatlari bilan ajralib turadi: 1) disperslik (maydalanganlik) va 2) geterogenlik (kо’p fazali). demak, kolloid kimyoni о’rganadigan obektlari dispers sistemalardir. bunda tarqalgan modda - dispers faza, modda tarqalgan joy esa dispers muhit deb ataladi. i.1-rasm. 1-dispers muhit, 2-dispers faza dispers sistemalar tabiatda juda kо’p tarqalgan. atrofimizda mavjud materiallar – tuproq, yog’och, tabiiy suv, turli-tuman oziq-ovqat mahsulotlari, rezina, bо’yoq, hatto inson tanasi ham dispers sistemalarga misol bо’la oladi. olamni о’zi ham dispers sistemadir: barcha planetalar, yuldizlar va kometalar dispers faza bо’lib, koinotni dipersion muhit deb qarash mumkin. dispers sistemalarda dispers faza zarrachalari katta sirtga ega bо’lganligi sababli ularning sirtidagi atom yoki molekulalari hossalari jihatidan …

3 / 10

inamik muvozanatga erishmaydi, ammo bu tuzilma shunchalik ko’p mavjud bo’lishi mumkinki, uni muvozanatli fazadan ajratib olish, farqlash amaliy jihatdan qiyin va nazariy jihatdan esa noqulaydir. kolloidli oynalar, ba`zi kremlar va gellar kabi taniqli muvozanatga ega bo’lmagan tuzilmalar mavjud bo’lib, ular ko’plab yillar davomida kinetik jihatdan ushlab turilgan tuzilmalar sifatida ko’rilgan. [1: colloid science: principles, methods and applications, second edition edited by terence cosgrove_ 2010 john wiley & sons, ltd, p. 1-2. ] induvidual fazalarning har biri murakkab tarkibli bo’lishi mumkin, masalan, emulsiya gelda despersiyalangan gelga o’xshash zarrachalardan yoki bir - biriga teng zarrachalardan tuzilgan bo’lishi mumkin. 1.1–jadval · muhit (α)→ · dispers faza (β)↓ gaz (muhit) suyuqlik qattiq gaz (ko’piklar) - ko’pik qattiq ko’pik suyuq (tomchilar) suyuq aerozollar suyuq emulsiyalar qattiq emulsiyalar qattiq (zarrachalar) qattiq aerozollar zol qattiq zol tomsan grem kolloid kimyoga asos solgan olim tomsan grem kolloid kimyoga asos solgan olim hisoblanadi. 1861 yilda u erigan moddalarni pergament …

4 / 10

hchev kolloid moddalar kristall holida ham bо’lishi mumkinligini isbotlab berdi. sо’ngra rus olimi p.p. veymarn t.gremning fikrlari tor ma’noga ega ekanligini isbotladi. u kolloid holatda 200 dan ortiq modda tayyorlab, har qanday modda ham sharoitga qarab kolloid holida ham, kristalloid holatda ham bо’la olishini kо’rsatdi. shunday qilib, har qanday modda sharoitga qarab ba’zida kolloid eritma, ba’zi sharoitda esa chin eritma hosil qilishi mumkin. masalan, -osh tuzi suvda eriganda chin eritma hosil qiladi, lekin osh tuzini benzoldagi kolloid eritmasini hosil qilish mumkin; -sovun suvda eriganda kolloid eritma hosil bо’ladi, lekin sovunni spirtda eritib, uning chin eritmasini tayyorlash mumkin. demak, kolloid holat materiyaning о’ziga xos alohida holatidir ya’ni, kolloid modda yо’q, moddaning kolloid holati mavjud. kolloid holat - bu moddaning yuqori dispersli (kuchli maydalangan) holati bо’lib, zarrachalar alohida molekulalar agregatidan tashkil topadi. gremdan avval bu sohada m.v. lomonosov, i.ya. berselius, f.selmi, a.a. musin-pushkin, m.faradey, i.g. borshchev va boshqalar ham ish olib borganlar. …

5 / 10

ariy jihatdan boyitdilar. j.b. perren, n.svedberg, b.v. ilin kabi olimlar a.eynshteyn va m.smoluxovskiy nazariyasining tо’g’riligini tajribada tasdiqladilar. d.i. mendeleyev kolloid kimyoni tabiat haqidagi bilimlarning porloq istiqbolga ega bо’lgan yangi tarmog’i deb qaradi. u о’zining «kimyo asoslari» nomli kitobining birinchi nashrida (1871 yil) «kolloid kimyo masalalari fizika va kimyoning barcha sohalari uchun ilg’or va qudratli ahamiyat kasb etishi muqarrar» deb yozgan. kolloid kimyoning taraqqiyotida mashhur olim a.v. dumanskiyni ham xizmati katta. u kolloid eritmalarning qovushqoqligini, elektrо’tkazuvchanligini, optik xossalarini о’rgandi. prof. n.p. peskov kolloid sistemalarning barqarorlik nazariyasini taklif qildi, akademik p.a.rebinder va uning shogirdlari kolloid dispers va dag’al dispers sistemalarda bо’ladigan adsorbsiya hodisalarini, shuningdek, ularning strukturamexanik xossalarini tekshirdilar. kolloid va yuqori molekulali sistemalarni о’rganishda v.n. kargin, b.v. deryagin, i.i. jukov, z.a. rogovin, s.m. lipatov, akademik i.v. petryanovsokolov, i.f. yermolenko, f.d. ovcharenko, k.s. ahmedov, x.u. usmonov, h.r. rahimov, e.o. oripov, s.z. mo’minov va boshqa olimlarning xizmatlari katta. о’zbekistonda kolloid kimyo sohasidagi dastlabki tadqiqotlar …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kolloid kimyo fanining maqsadi va vazifasi, rivojlanish tarixi"

1703531248.docx kolloid kimyo fanining maqsadi va vazifasi, rivojlanish tarixi reja: kolloid kimyo fanining rivojlanish tarixi kolloid kimyo fanining rivojlanish tarixi kolloid kimyo fanining rivojlanish tarixiga nazar solsak, kolloidlar tо’g’risidagi ma’lumotlar alximiklarni, aristotelning ishlarida uchraydi. qadim zamonlardayoq kolloid-kimyoviy jarayonlar xitoyda, hindistonda, misrda, rimda, о’rta osiyoda, qadimgi rus mamlakatlarida ovqat tayyorlash, teri matolarini oshlash, bо’yash va boshqa ishlarda kо’p qо’llanib kelingan. demak, kolloid sistemalar bilan inson juda qadim zamonlardan beri tanish. biroq, bu sistemalar ilmiy jihatdan nisbatan keyinroq о’rganila boshlangan. keyinchalik bu fan о’zining qonuniyatlarini kо’payishi, uslublarini vujudga kelishi tufayli mustaqil fanga aylandi. ...

This file contains 10 pages in DOCX format (176.0 KB). To download "kolloid kimyo fanining maqsadi va vazifasi, rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: kolloid kimyo fanining maqsadi … DOCX 10 pages Free download Telegram