og’riq qoldiruvchi vositalar. narkotik va nonarkotik analgetiklar

PPTX 34 pages 5.1 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.1 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi og’riq qoldiruvchi vositalar. narkotik va nonarkotik analgetiklar. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. opioid (narkotik) analgetiklarning tasnifi 2. analgeziyaning bo‘lishi mumkin bo‘lgan mexanizmlari 3. morfinning asosiy effektlari 4. noopioid (nonarkotik) analgetiklar tasnifi 5. noopioid (nonarkotik) analgetiklar ta’sir mexanizmlari va asosiy xususiyatlari 6. bolalarda analgetiklarni o‘ziga xos ta’siri, qo‘llanishi va qo‘llashga qarshi ko‘rsatma. maqsad: narkotik va nonarkotik analgetiklar tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. og‘riq ko‘p kasalliklarning azob beruvchi belgisi! chidab bo'lmaydigan kuchli og‘riq tufayli og‘riq shoki, hatto o‘lim sodir bo‘lishi mumkin. og'riq alohida retseptorlar - notsitseptorlar (lotincha ≪noceo≫ -jarohatlash) orqali seziladi. ushbu og‘riqni sezuvchan retseptorlar teri, mushak, bo‘g‘imlar, suyak pardasi, ichki a’zolarda joylashgan, ularni zarba, issiq-sovuq, kimyoviy moddalar, yallig'lanish kininlari -bradikinin, gistamin, serotonin qo'zg'atadi. notsitseptorlardan og'riq impulslari afferent nervlar tolalaridan orqa miyaning orqa shoxlariga yetib boradi. shu yerda ular orqa miyaning qo'shimcha neyronlariga o'tadi …

2 / 34

ng tasnifi kimyoviy jihatidan opiydan olingan alkaloidlar 2 turga boʼlinadi: 1. fenantren unumlari: morfin, kodein; 2. izoxinolin unumlari: papaverin; opioid retseptorlar bilan bogʼlanishiga koʼra quyidagilarga boʼlinadi: 1. agonistlar: morfin, promedol, fentanil, sufentanil 2. agonist-antagonistlar va qisman agonistlar: pentazotsin, nalbufin, butorfanol, buprenorfin. opioid (narkotik) analgetiklarning ta’sir mexanizmi: keltirilganlar organizmning og'riqqa sezuvchan –notsitseptiv usuli hisoblanadi. organizmda bu usulga qarshi antinotsitseptiv usul ham bor. bu usul og'riq impulslarini afferent tolalaridan orqa miya neyronlariga o'tishiga qarshilik qiladi. organizmning o'zida og'riq qoldiruvchi xususiyatga ega peptidlar - endorfin, enkefalinlar, dinorfinlar hosil bo'ladi, ular alohida opiat retseptorlar bilan bog'lanib, og'riqni qoldirishga olib keladi. hozirgi kunda opiat retseptorlarni har xil subpopulyatsiyalari (m, k, betta) aniqlangan, ular o'ziga xos faoliyatni yuzaga chiqaradi. morfin morfin og'riq qoldiruvchi birinchi alkaloid, hozirgi kungacha qo'llanib kelinadi, shuning uchun narkotik analgetiklar morfin guruhi deb ham ataladi. qo’llashga ko’rsatma: jarrohlikdan oldin va keyin travmalarda, kuyganda, buyrak, o't pufagi xurujlarida, kuchli og'riq bilan kechadigan kasalliklarda -miokard …

3 / 34

qon bosimi tushib ketadi -komatoz holat ro'y beradi. teri qatlamlari oqarib, shilliq pardalar ko'karib ketadi, ko'z qorachig'i torayib, nina uchidek bo'lib qoladi (morfin bilan o'tkir zaharlanishi qorachiqdan aniqlash mumkin). promedol qo’llashga ko’rsatma: og’riq qoldirish maqsadida, bachadon bo’ynini bo’shashtirish uchun; ≪bolalar analgetigi≫ nojo’ya ta’sirlari: ko'ngil aynishi, bosh aylanishi mumkin, moddaga qaramlik paydo bo'lishi mumkin; dozasi: 1%, 2%li 1ml, 0,025 gr chiqarilish shakli: kukun; 0,025 tabletka; 1%, 2%li 1ml ampula yoki shprits tyubiklarda. tramadol ( tramal ) qo’llashga ko’rsatma: kuchli og’riq qoldirish maqsadida; nojo’ya ta’sirlari: ko'ngil aynishi, bosh aylanishi, moddaga qaramlik paydo bo'lishi; dozasi: 50 mg, 100 mg; chiqarilish shakli: kapsula , ampula; ta’siri morfin promedol fenadon analgeziya kuchi yuqori kamroq juda yuqori analgeziya davomiyligi 4-6 soat 3-4 soat 2-3 soat eyforiya yaqqol, tez-tez kuzatiladi kamroq kuzatiladi kamdan-kam namoyon bo’ladi sedativ uxlatuvchi ta’siri yaqqol namoyon bo'ladi morfindan kamroq bo’lmaydi nafasning susayishi yaqqol bilinadi bo’lmaydi yoki kam namoyon bo’ladi kam namoyon bo’ladi yo’tal …

4 / 34

a shartli ravishda narkotik analgetiklar bilan solishtirish uchun kiritilgan, chunki ular tinchlantiruvchi, uxlatuvchi, eyforiya, tobelik paydo qiluvchi kabi xususiyatlarga ega emas. nonarkotik analgetiklarning tasnifi moddalar sintez yo'li bilan olingan, kimyoviy jihatdan nonarkotik og'riq qoldiruvchi moddalar uchta guruhga bo'linadi: 1) salilsilatlar -metilsalitsilat, natriy salitsilat, atsetilsalitsilat kislota; 2) pirazalon unumlari - amidopirin, analgin, butadion; 3) anilin unumlari - fenatsetin, paratsetamol. nonarkotik analgetiklar nonarkotik analgetiklar kuchli yallig'lanishga qarshi ta’sir qiladi, ushbu xususiyati, ta’sir mexanizmi ham prostaglandinlarning hosil bo'lishiga bog'liq. moddalar siklooksigenaza fermentini ingibitsiya qilib, yallig'lanish mediatori hisoblangan prostaglandinlar hosil bo'lishini, yallig'lanishning hamma bosqichlarini - alteratsiya, ekssudatsiya va proliferatsiyani kamaytiradi. aspirin ko’rsatma: kattalar va bolalarda o'tkir va surunkali revmatizm, revmatik poliartrit, revmatik miokardit, endokardit, nevrit, miozit, artritlarni davolashda nojo’ya ta’sirlari: oshqozon shilliq pardasini ta’sirlashi tufayli dispeptik holatlar ro'y beradi, ko'ngil aynaydi, oshqozon og'riydi, bemor qayt qiladi. uzoq vaqt qo'llanganda oshqozonda yaralar paydo bo'ladi. chiqarilish shakli: kukun, tabletka; doza: 250-500 mg tabletka; analgin ko’rsatma: bosh …

5 / 34

lar bilan oʼtkir zaharlanish markaziy asab sistemasi tomonidan oʼzgarishlar- bosh ogʼrig’i,quloqlarda shovqin, koʼrishning, psixikaning buzilishi, • oshqozon ichak sistemasidagi oʼzgarishlar- koʼngil aynishi, kusish, ich ketishi, epigastral soxada ogʼriq, • respirator alkaloz va metabolik atsidoz, • gipokaliemiya, toʼqimalar degidratatsiyasi, • tana harorati oshadi, salitsilatlar bilan oʼtkir zaharlanishda birinchi yordam adsorbsiyalovchi va surgi dorilar; birinchi navbatda kislota ishqor balansni tiklash; metabolik atsidozda natriy gidrokarbonat boʼlib vena ichiga yuboriladi; degidratatsiyada vena ichiga suyuqliklar quyiladi; gipokaliemiyada kaliy xlorid; diuretiklar; ogʼir holatlarda qon quyish, gemodializ yoki peritoneal dializ qilinadi; tana haroratini tushirish maqsadida tana sovutiladi; xulosa jumladan og’riq shokini oldini olishda bu preparatlarisiz tasavvur etish qiyin. vaqt o’tishi bilan bu turdagi preparatlarni yana ham takommilashtirilgan, selektiv, zararli ta’siri sezilarli darajada kamaytirilgan yangi avlod preparatlari ishlab chiqarilmoqda. xulosa qilib aytganda, tibbiyotda og’riq qoldiruvchi vositalardan keng ko’lamda foydalaniladi. ayniqsa birinchi yordam tizimida bularning roli benihoyat katta. eʼtiboringiz uchun rahmat!!! image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "og’riq qoldiruvchi vositalar. narkotik va nonarkotik analgetiklar"

maxalliy anestetiklar o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti “klinik fanlar” kafedrasi og’riq qoldiruvchi vositalar. narkotik va nonarkotik analgetiklar. ma’ruzachi : o’qituvchi axmedov shamshod reja : 1. opioid (narkotik) analgetiklarning tasnifi 2. analgeziyaning bo‘lishi mumkin bo‘lgan mexanizmlari 3. morfinning asosiy effektlari 4. noopioid (nonarkotik) analgetiklar tasnifi 5. noopioid (nonarkotik) analgetiklar ta’sir mexanizmlari va asosiy xususiyatlari 6. bolalarda analgetiklarni o‘ziga xos ta’siri, qo‘llanishi va qo‘llashga qarshi ko‘rsatma. maqsad: narkotik va nonarkotik analgetiklar tibbiyotda qoʼllanilishini oʼrganish va amaliyotda tadbiq etish. og‘riq ko‘p kasalliklarning azob beruvchi belgisi! chidab bo'lmaydigan kuchli og‘riq tufayli og...

This file contains 34 pages in PPTX format (5.1 MB). To download "og’riq qoldiruvchi vositalar. narkotik va nonarkotik analgetiklar", click the Telegram button on the left.

Tags: og’riq qoldiruvchi vositalar. n… PPTX 34 pages Free download Telegram