narkotik va nonarkotik analgetiklar

PPTX 10 pages 375.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 375.5 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

презентация powerpoint narkotik va nonarkotik analgetiklar 516 – guruh talabasi xushmurodova z narkotik opioid analgetiklar va ularninng antagonistlari. morfin gidroxlorid, omnopon, kodein, dionin, promedol, tramadol, fentanil, pentazotsin, nalorfin, nalokson kiradi. narkotik analgetiklar kuchli og‘riq qoldiruvchi ta’sirga ega moddalardir. bular o‘simliklardan, asosan opiy-afyundan hamda sintez yo‘li bilan olinadi. opiy (papaver somniferum) arablarda qadim zamonlardan ma’lum bo‘lgan o‘simlik, keyin xitoy, hindiston, evropaga ham etib kelgan. nemis dorishunosi sertyurner 1803 yilda opiydan birinchi alkaloidni — morfinni ajratib olib, uning xususiyatlarini o‘rgangan, hozirgi kunda bu o‘simlikdan 25 dan ortiq alkaloid olingan. kimyoviy jihatdan opiydan olingan alkaloidlar ikki turga bo‘linadi: fenantren unumlari (morfin, kodein) va izoxinolin unumlari (papaverin). fenantren unumli alkaloidlar asosan og‘riq, yo‘tal qoldiruvchi, izoxinolin unumli alkaloidlar silliq mushaklarni bo‘shashtirish — spazmolitik xususiyatga ega. morfin asosida og‘riq qoldiruvchi sintetik moddalar olingan, ularning ko‘pchiligi piperidin unumli moddalardir. morfin og‘riq qoldiruvchi birinchi alkaloid, hozirgi kungacha qo‘llanib kelinadi, shuning uchun narkotik analgetiklar morfin guruhi deb ham ataladi. …

2 / 10

amaytiradi va taxminlarga ko‘ra bevosita r-modda (og‘riq mediatori) retseptorlarini bog‘lab, og‘riq impulslari o‘tkazuvchanligini pasaytiradi. morfin antinotsitseptiv sistema faolligini oshiradi, endogen opiat peptidlarning o‘rnini olib, opiat retseptorlari bilan o‘zi bog‘lanib og‘riq qoldiradi. narkotik analgetiklar opiat retseptorlarga bog‘lanishi bilan bir-biridan farq qiladi, morfin, promedol, fentanil opiat retseptorlarni «toza», «to‘liq ravishda» agonistlari hisoblanadi. ular retseptorlarni bog‘lab, endogen ligandalarga (endorfinlar, enkefalinlar) xos ta’sir ko‘rsatadi. nalokson opiat retseptorlarning «toza» antagonisti hisoblanadi, retseptorlarni bog‘lab endogen ligandalar ta’sirini falajlaydi. uchinchi guruhni agonist-antagonistlar (nalorfin, pentazotsin, tramadol) tashkil etadi, ular opiat retseptorlarning har xil subpopulyasiyalari bilan bog‘lanib, ba’zi bir ta’sirlarra ko‘ra agonist, ba’zi birlariga antagonist hisoblanadi. ba’zi bir ma’lumotlarga ko‘ra, narkotik analgetiklar endogen peptidlarni — endorfin, enkefalinlarni parchalaydigan fermentlar — enkefalinazalar faolligini pasaytiradi. miya po‘stlog‘i, gipotalamus, gippokamp neyronlarini va shu erda joylashgan opiat retseptorlarini bog‘lab, morfin markaziy nerv sistemasiga tinchlantiruvchi ta’sir ko‘rsatadi, miya po‘stlog‘ida aktivatsiya holati, limbik usulini, gipotalamusning afferent impulslarga bo‘lgan jarayonini kamaytiradi. morfin bo‘sag‘adan past bo‘lgan og‘riq …

3 / 10

g‘am-g‘ussa, qayg‘u yo‘qoladi, ularning o‘rniga yoqimli hissiyotlar, engillik, beparvolik paydo bo‘ladi. eyforiya morfin qayta va qayta yuborilganda sezilarli bo‘ladi.09:12 husniddin ba’zi bir shaxslarda morfin qarama-qarshi ta’sir ko‘rsatishi mumkin, eyforiya o‘rniga disforiya (grek. dys — inkorlik, phero— o‘tkazish), ya’ni o‘zini yomon sezish, salbiy hissiyotlar paydo bo‘lish holatlari namoyon bo‘ladi. shu bilan birga eshitish, ko‘rish, taktil sezuvchanlik ortib ketadi, butun badanga issiqlik tarqalgandek tuyuladi, o‘ziga xos gallyusinatsiyalar paydo bo‘ladi.09:12 kodein (metilmorfin), dionin (etilmorfin)ning og‘riq qoldirish xususiyatlari morfinga nisbatan 5—7 marta kamroq, ular ko‘proq yo‘tal markazini susaytiradi, yo‘talga qarshi markaziy ta’sir etuvchi modda sifatida qo‘llanadi. dionin oftalmologiyada keng ko‘llaniladi, ko‘zga tomizilganda oldin giperemiya, keyin anesteziya paydo qilib, og‘riqni qoldiradi va yallig‘lanishlarda ekssudatlarni bartaraf qiladi. promedol sintetik modda bo‘lib, og‘riq qoldirish xususiyatiga ko‘ra morfinga yaqinlashib qoladi, nafasni susaytirishi mumkin, spazmogen ta’siri tobelik kamroq hollarda kuzatiladi, shuning uchun promedol bolalar amaliyotida keng qo‘llanadi, hatto bu modda «bolalar analgetigi» deb ataladi.09:12 nonarkotik analgetiklar atsetilsalitsilat kislota, metilsalitsilat, …

4 / 10

ari — amidopirin, analgin, butadion. 3) anilin unumlari — fenatsetin, paratsetamol.09:12 pirazolon unumlaridan amidopirin haroratni tushirish, og‘riq qoldirish, yallig‘lanishga qarshi xususiyatlarga ega. asosan bosh og‘rig‘ida, nevralgiya, artrit, miozit, xoreya, ba’zan o‘tkir revmatizmda qo‘llaniladi. amidopirin davomli ko‘llanilganda qon sistemasiga salbiy ta’sir ko‘rsatib agranulotsitopeniya, agranulotsitoz, terida toshmalar, allergik jarayonlar keltirishi mumkin. analgin amidopiringa nisbatan ko‘proq qo‘llaniladi, chunki og‘riq qoldiruvchi va boshqa xususiyatlari kuchliroq, ta’siri tezroq boshlanadi. amidopirin, analgin og‘riq qoldiruvchi kombinirlangan moddalar-analfen, pentalgin, kofalgin, andipal, anapirin, baralgin tarkibiga kiradi. butadion yallig‘lanishga qarshi ta’siri bo‘yicha amidopirin, analgindan ustunroq, chunki prostaglandinlar biosinteziga bo‘lgan ingibitorlik ta’siri kuchliroq. asosan o‘tkir va surunkali revmatizmni, poliartritlarni, podagrani, xoreyani davolashda og‘iz orqali, parenteral va malham shaklida qo‘llaniladi. oshqozon va o‘n ikki barmoq ichak yarasida, qon, jigar va buyrak kasalliklarida, yurak va qon tomirlar etishmovchiligida qo‘llash man etiladi. amidopirin bilan butadionni kombinirlangan moddasi reopirin ham keng qo‘llaniladi. anilin unumlari fenatsetin va paratsetamol asosan og‘riq qoldiruvchi va haroratni tushiruvchidir, yallig‘lanishga qarshi …

5 / 10

irgi kunda paratsetamolni keng qo‘llashadi, ular bu moddani bolalar uchun zararsiz deb hisoblashadi, lekin davomli qo‘llanganda jigarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, allergik jarayonlarni paydo qilishi mumkin. paratsetamol panadol, panadol solyubil nomlar bilan chiqariladi hamda koldreks tabletkalari tarkibiga kiradi. e`tiboringiz uchun rahmat image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "narkotik va nonarkotik analgetiklar"

презентация powerpoint narkotik va nonarkotik analgetiklar 516 – guruh talabasi xushmurodova z narkotik opioid analgetiklar va ularninng antagonistlari. morfin gidroxlorid, omnopon, kodein, dionin, promedol, tramadol, fentanil, pentazotsin, nalorfin, nalokson kiradi. narkotik analgetiklar kuchli og‘riq qoldiruvchi ta’sirga ega moddalardir. bular o‘simliklardan, asosan opiy-afyundan hamda sintez yo‘li bilan olinadi. opiy (papaver somniferum) arablarda qadim zamonlardan ma’lum bo‘lgan o‘simlik, keyin xitoy, hindiston, evropaga ham etib kelgan. nemis dorishunosi sertyurner 1803 yilda opiydan birinchi alkaloidni — morfinni ajratib olib, uning xususiyatlarini o‘rgangan, hozirgi kunda bu o‘simlikdan 25 dan ortiq alkaloid olingan. kimyoviy jihatdan opiydan olingan alkaloidlar ikki turga bo‘linadi...

This file contains 10 pages in PPTX format (375.5 KB). To download "narkotik va nonarkotik analgetiklar", click the Telegram button on the left.

Tags: narkotik va nonarkotik analgeti… PPTX 10 pages Free download Telegram