odam genomi

PPTX 22 стр. 729,5 КБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 729,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

odam genomi mundarija: kirish 3 i bob. odam genomining tuzilishi va asosiy xususiyatlari 1.1. odam genomining tuzilishi: xromosomalar, dnk, genlar 6 1.2. genomdagi kodlovchi va kodlamaydigan qismlar 9 1.3. genetik axborotning irsiy uzatilishi va genomning organizmdagi funksiyasi 13 ii bob. odam genomining o‘rganilishi va inson genom loyihasi 2.1. odam genomini o‘rganish tarixiga qisqacha nazar 15 2.2. inson genom loyihasi: maqsadi, bosqichlari va natijalari 17 2.3. genomni o‘rganish texnologiyalari: sekvenslash va bioinformatika 21 iii bob. odam genomining tibbiyot va jamiyatda qo‘llanilishi 3.1. irsiy kasalliklar va ularni genetik darajada aniqlash 24 3.2. personalizatsiyalashgan tibbiyot va farmakogenomika 30 3.3. genom tadqiqotlarining etik va ijtimoiy jihatlari 33 xulosa 36 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 38 kirish xxi asrda ilm-fanning yuksalishi natijasida genetika sohasi insoniyat hayotining deyarli barcha jabhalariga chuqur kirib bordi. ayniqsa, genetik injeneriya va gen tahrirlash texnologiyalarining rivojlanishi tufayli inson salomatligi, oziq-ovqat xavfsizligi va ekologik muvozanatni saqlash kabi dolzarb muammolarni ilmiy asosda hal qilish imkoniyati …

2 / 22

‘nalishlaridan biri bu – odam genomini chuqur o‘rganish hisoblanadi. genetik axborot inson organizmining barcha biologik jarayonlarini boshqaradi, irsiy kasalliklarning kelib chiqishi, rivojlanishi va ularni aniqlashda asosiy rol o‘ynaydi. 2003-yilda yakunlangan inson genom loyihasi inson dnksi to‘liq dekodlangan ilk ilmiy yutuq bo‘lib, genetik tibbiyotning yangi davrini boshlab berdi. bugungi kunda genetik tadqiqotlar orqali irsiy kasalliklarni oldindan aniqlash, shaxsiylashtirilgan (personalizatsiyalashgan) davolash usullarini ishlab chiqish, va hatto nasl rejalashtirishda genetik maslahatlar berish imkoniyati paydo bo‘lgan. shu sababli odam genomini o‘rganish nafaqat fundamental ilmiy ahamiyatga, balki keng ijtimoiy va tibbiy ahamiyatga ham egadir. kurs ishining maqsadi: odam genomining tuzilishini, funksiyalarini, uni o‘rganish usullarini va inson salomatligi hamda jamiyatdagi ahamiyatini tahlil qilish, shuningdek, genom tadqiqotlarining zamonaviy tibbiyotdagi roli va istiqbollarini o‘rganishdan iborat. kurs ishining vazifasi: - odam genomining tuzilishi, asosiy tarkibiy qismlari va ularning funksiyalarini o‘rganish. - genomdagi kodlovchi va kodlamaydigan qismlar haqida ilmiy tushuncha berish. - inson genomini o‘rganish tarixini tahlil qilish va inson …

3 / 22

ni, funksiyalarini, o‘zgarishini va organizmning turli holatlariga ta'sirini tahlil qiladi. bu soha biotexnologiya va molekulyar biologiyaning rivojlanishi bilan tez o‘sib bormoqda. genomika sohasining asosiy maqsadi — genomni chuqur o‘rganish orqali genetik kasalliklar, genetik o‘zgarishlar, va organizmning turli biologik jarayonlarini yaxshiroq tushunishdir. bunda, asosan, genlar, ularning funksiyalari, genetik o‘zgarishlar va bu o‘zgarishlarning organizmning sog‘lig‘i va salomatligiga ta'siri o‘rganiladi. 1.2. genomdagi kodlovchi va kodlamaydigan qismlar inson genomining umumiy tuzilmasi taxminan 3,2 milliardta nukleotid juftlaridan iborat bo‘lib, ularning faqatgina kichik bir qismi oqsillarni kodlaydi. genomdagi bu qismlar kodlovchi (ekzon) qismlar deb ataladi. bunday genlar orqali transkripti bo‘ladigan rnklar sintez qilinadi va oqsillarning tuzilmasi belgilanadi. hozirgi kunga kelib aniqlanishicha, inson genomining faqat 1–2% atrofidagi qismi bevosita oqsillarni kodlaydi. ushbu qismda joylashgan genlar organizmdagi metabolizm, hujayra bo‘linishi, rivojlanish, immun javob kabi ko‘plab jarayonlarni nazorat qiladi. qolgan 98–99% qismlar esa kodlamaydigan bo‘lib, avvallari “keraksiz dnk” (junk dna) sifatida qaralgan. ammo keyingi ilmiy tadqiqotlar bu hududlar genomdagi …

4 / 22

i, organizmning normal faoliyatini ta’minlash, shuningdek, turli muhit sharoitlariga moslashuvini boshqarish uchun zarurdir. genetik axborotning irsiy uzatilishi, x mendel tomonidan kashf etilgan irsiy qonunlarga asoslanadi. insonlarda genetik axborot homiladorlik jarayonida ota-onalardan farzandga uzatiladi. har bir insonning genomida 23 juft xromosoma mavjud bo‘lib, ularning yarmini ona, yarmini esa ota berib, farzandning genomini tashkil etadi. har bir xromosomada minglab genlar joylashgan bo‘lib, har bir gen o‘ziga xos ma’lumotni kodlaydi. bu genetik ma’lumot organizmning hujayra faoliyatini boshqaradi. ii bob. odam genomining o‘rganilishi va inson genom loyihasi 2.1. odam genomini o‘rganish tarixiga qisqacha nazar odam genomini o‘rganish tarixining boshlanishi biologiya va genetikaning rivojlanishi bilan chambarchas bog‘liqdir. genomika va uning asosiy tadqiqot yo‘nalishlari, xususan, inson genomini o‘rganish, so‘nggi yillarda ilmiy texnologiyalar rivojlanishi bilan keskin o‘zgarib, yangi bosqichga o‘tdi. odam genomini o‘rganish jarayonida ko‘plab ilmiy kashfiyotlar va texnologiyalar rivojlandi, bu esa genomika sohasining jadal o‘sishiga olib keldi. odam genomini o‘rganishning dastlabki bosqichlari 20-asrning boshlariga borib taqaladi. …

5 / 22

ida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. dnkda genetik axborot saqlanishi, shuningdek, mutatsiyalar va genetik o‘zgarishlar orqali nasl avlodga o‘tadi. dnk molekulasining asosiy vazifasi — genetik axborotni saqlashdir. bu saqlash jarayoni quyidagi prinsiplarga asoslanadi: 1. azotli asoslar orqali kodlash: genetik axborot dnkning azotli asoslaridagi ketma-ketlikda kodlanadi. dnk molekulasining tarkibida to‘rt xil azotli asoslar mavjud: adenin (a), timin (t), guanin (g) va sitozin (c). bu asoslar o‘zaro juftlashib (a-t va g-c) dnkning spiral tuzilmasini hosil qiladi. har bir gen, ya'ni dnkning bir qismi, ma'lum bir funksiyani bajarish uchun zarur bo‘lgan axborotni saqlaydi. 2.2. inson genom loyihasi: maqsadi, bosqichlari va natijalari inson genomini o‘rganish sohasidagi eng yirik ilmiy tadqiqotlardan biri bo‘lgan inson genom loyihasi (human genome project, hgp) xx asrning oxirlarida boshlanib, xxi asrning boshlariga kelib yakunlandi. bu loyiha odam organizmiga oid barcha genetik axborotni kashf qilish va tahlil qilish maqsadida amalga oshirildi. loyihaning amalga oshirilishi inson genomining to‘liq xaritasini yaratish, odamning irsiy xususiyatlarini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "odam genomi"

odam genomi mundarija: kirish 3 i bob. odam genomining tuzilishi va asosiy xususiyatlari 1.1. odam genomining tuzilishi: xromosomalar, dnk, genlar 6 1.2. genomdagi kodlovchi va kodlamaydigan qismlar 9 1.3. genetik axborotning irsiy uzatilishi va genomning organizmdagi funksiyasi 13 ii bob. odam genomining o‘rganilishi va inson genom loyihasi 2.1. odam genomini o‘rganish tarixiga qisqacha nazar 15 2.2. inson genom loyihasi: maqsadi, bosqichlari va natijalari 17 2.3. genomni o‘rganish texnologiyalari: sekvenslash va bioinformatika 21 iii bob. odam genomining tibbiyot va jamiyatda qo‘llanilishi 3.1. irsiy kasalliklar va ularni genetik darajada aniqlash 24 3.2. personalizatsiyalashgan tibbiyot va farmakogenomika 30 3.3. genom tadqiqotlarining etik va ijtimoiy jihatlari 33 xulosa 36 foydalanilg...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (729,5 КБ). Чтобы скачать "odam genomi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: odam genomi PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram