mikroorganizmlarnio’stirishda ozuqa muhitida optimallashtirish

PPTX 17 pages 1.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint mavzu: mikroorganizmlarni o’stirishda ozuqa muhitida optimallashtirish fan o’qituvchisi: mo’ydinova n. reja: 1. mikroorganizmlarni o‘stirishda ozuqa muhitining ahamiyati 2. ozuqa muhitining asosiy komponentlari va ularning funksiyalari 3. ozuqa muhitining fizik-kimyoviy xossalari va ularni optimallashtirish 4. mikroorganizmlarning o‘ziga xos ozuqaviy talablarini hisobga olish 5. ozuqa muhitini optimallashtirishning zamonaviy usullari va amaliy qo‘llanilishi mikroorganizmlar uchun oziqa muhiti. mikrobiologiya fani rivojlangan sari mikroorganizmlarni o‘stirish metodlari ham takomillashib bormoqda. lui paster davriga qadar mikroorganizmlar uchun oziqa muhiti sifatida qaynatilgan oziqalardan foydalanib kelingan bo'lsa, lui paster va k.negeli oqsilsiz oziqa m uhitini qo'llashni tavsiya etganlar. robert kox va f.lyoffler qaynatma sho‘rva, pepton va osh tuzidan foydalanishni tavsiya etganlar. bunday oziqa muhiti go'shtpeptonli sho‘rva bo‘lib, unga 1—2% quruq agar-agar qo'shiladi. u ning tarkibida 70-75% fe, 11-22% h 20 , 2-4% kul, 0 ,4 - 0,9% umumiy azot, 0,03—0,09% ammiakli azot uchraydi. agaragarning asosini kalsiy tuzlari, nordon efrrlar, sulfat kislota va 132 uglevod kompleksi — polisaxaridlar …

2 / 17

isol bo'ladi; 4) mikroorganizmlaming qaytamvchanlik xususiyatini aniqlash uchun oziqa; 5) o ‘z tanasida m aium moddalar sintezlay oladigan mikroblar uchun oziqa va boshqalar misol boiadi. hozirgi vaqtda ko‘p oziqalar quruq holda chiqarilmoqda, chunki ulardan foydalanish ancha qulay. mikroorganizmlarni o'stirish uchun hozirgi vaqtda oqsilsiz oziqalardan keng foydalaniladi. bunday muhitda ko‘pchilik geterotroflar va patogen mikroblar yaxshi o ‘sa oladilar. bunday oziqalaming tarkibi murakkab boiib, ular ko'plab komponentlardan tashkil topadilar. prototroflar juda oz miqdorda uglevodlar va tuzlar boigan muhitda ham o‘sa oladilar. auksotroflar esa o‘z ozigida aminokislotalarva vitam inlarbolishini talab qiladi. oziqa muhiti qattiq (go‘sht-peptonli agar, go‘sht-peptonli jelatin, chirigan zardob, kartoshka, tuxum oqi), yarim suyuq (0,5% 133 go‘sht-peptonli agar) va suyuq holatda (pepton suvi, go'shtpeptonli bulyon, shakarli bulyon) b o ‘ladi. l aboratoriyada bakteriyalar probirkalarda, petri likobchalarida va kichik shisha idishlarda o‘stiriladi. zich oziqa muhitida bakteriyalar turli shakldagi koloniyalar hosil qiladi: qirralari tekis, tekis bo‘lmagan, do‘ng, ichiga botgan, yumaloq va hokazo. koloniyalaming diametri …

3 / 17

aliy (k) – osmotik bosimni boshqaradi, fermentlar faolligini ta'minlaydi. kalsiy (ca) – hujayra devori mustahkamligi va signal uzatishda ishtirok etadi. magniy (mg) – xlorofill tarkibida bo‘ladi, ko‘plab fermentlarning kofermenti. oltingugurt (s) – aminokislotalar (metionin, sistein) tarkibiga kiradi. 3. mikroelementlar juda kichik miqdorda talab qilinadi, ammo hayotiy jarayonlar uchun zarur: temir (fe) – oksidlovchi-qaytaruvchi fermentlar tarkibida bo‘ladi. marganets (mn), rux (zn), mis (cu), bor (b), molibden (mo) – fermentlar faoliyati va boshqa biokimyoviy jarayonlarda ishtirok etadi. 4. uglerod manbai funksiyasi: energiya manbai va hujayra moddalari sintezi uchun asos. masalan: glyukoza, saxaroza yoki boshqa uglevodlar mikroorganizmlar uchun ozuqa manbai bo‘lib xizmat qiladi. 5. azot manbai funksiyasi: oqsil va nuklein kislotalar sintezi uchun. masalan: ammoniy tuzlari, nitratlar yoki oqsil gidrolizatlari. 6. oziqlantiruvchi moddalar (vitaminlar, aminokislotalar) funksiyasi: rivojlanish va ko‘payish uchun zarur bo‘lgan maxsus moddalar. ba'zi organizmlar o‘zlari sintez qila olmaydigan moddalarni muhitdan olishadi. 7. ph muvozanatini saqlovchi moddalari (bufferlar) funksiyasi: muhitning kislotali yoki …

4 / 17

omatik ravishda sozlanadi. sterilizatsiyadan oldin va keyin ph ni tekshirib, kerak bo‘lsa qayta muvozanatga keltiriladi. 2. oziqaviy tarkibning muvozanati tavsifi: muhitda organizmga kerakli barcha makroelementlar (c, h, o, n, p, s, k, ca, mg) va mikroelementlar (fe, zn, cu, mn, mo, b) bo‘lishi zarur. ahamiyati: har bir element hujayra strukturalari yoki metabolik jarayonlar uchun zarur. optimallashtirish usullari: turli mineral eritmalar (masalan, hoagland, murashige-skoog) qo‘shiladi. organik komponentlar (vitaminlar, aminokislotalar) aseptik sharoitda qo‘shiladi. keraksiz yoki toksik darajadagi moddalarning oldi olinadi. 3. haroratga chidamlilik tavsifi: muhit tarkibi yuqori haroratga (sterilizatsiya jarayonida) chidamli bo‘lishi kerak. optimallashtirish usullari: harorat ta’sirida parchalanadigan moddalar (masalan, vitaminlar, gormonlar) filtr bilan sterilizatsiya qilinadi va avtoklavdan keyin qo‘shiladi. jelatsiyalovchi moddalarning eritilishi va qattiqlashishi ham haroratga bog‘liq – agar 85–90°c da eritiladi, ammo 40°c atrofida qattiqlashadi. 4. osmotik bosim tavsifi: muhitdagi eritilgan moddalar hujayra ichki bosimiga nisbatan qanday ta’sir qiladi. ahamiyati: past osmotik bosim – hujayra shishib ketadi (lizis). yuqori bosim …

5 / 17

hish. qiyin eriydigan moddalar uchun issiqlik yoki ultratovush qo‘llash. yaroqsiz cho‘kmalarni filtrlash yoki o‘zgartirish. 7. sterillik darajasi tavsifi: muhitda hech qanday begona mikroorganizmlar bo‘lmasligi kerak. optimallashtirish: muhit autoklavda 121°c da 15–20 daqiqa sterilizatsiya qilinadi. issiqqa chidamsiz moddalar (masalan, vitaminlar) filtr sterilizatsiyasi orqali qo‘shiladi. mikroorganizmlarning o‘ziga xos ozuqaviy talablarini hisobga olish — ularning to‘g‘ri o‘sishi, ko‘payishi va faol modda ishlab chiqarishini ta’minlash uchun asosiy shart hisoblanadi. har bir mikroorganizmlar guruhi yoki turi turli ozuqa manbalariga, sharoitga va fiziologik ehtiyojlarga ega. 1. mikroorganizmlar turlarining farqlari a) avtotroflar (avtotrof mikroorganizmlar) ozuqaviy talabi: uglerod manbai – co₂ (atmosferadagi yoki muhitda erigan holda). energiya manbai – yorug‘lik (fotoavtotroflar) yoki kimyoviy moddalar (kemoavtotroflar). misollar: sianobakteriyalar – fotosintez qiladi. nitrosomonas – ammiakni oksidlaydi. b) geterotroflar ozuqaviy talabi: uglerod va energiya manbai – organik moddalar (glyukoza, oqsillar, yog‘lar). misollar: escherichia coli, saccharomyces cerevisiae – oddiy organik moddalar bilan o‘sadi. c) mixotroflar avtotroflik va geterotroflik xususiyatlarni birlashtiradi (ba'zi bakteriyalar, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarnio’stirishda ozuqa muhitida optimallashtirish"

prezentatsiya powerpoint mavzu: mikroorganizmlarni o’stirishda ozuqa muhitida optimallashtirish fan o’qituvchisi: mo’ydinova n. reja: 1. mikroorganizmlarni o‘stirishda ozuqa muhitining ahamiyati 2. ozuqa muhitining asosiy komponentlari va ularning funksiyalari 3. ozuqa muhitining fizik-kimyoviy xossalari va ularni optimallashtirish 4. mikroorganizmlarning o‘ziga xos ozuqaviy talablarini hisobga olish 5. ozuqa muhitini optimallashtirishning zamonaviy usullari va amaliy qo‘llanilishi mikroorganizmlar uchun oziqa muhiti. mikrobiologiya fani rivojlangan sari mikroorganizmlarni o‘stirish metodlari ham takomillashib bormoqda. lui paster davriga qadar mikroorganizmlar uchun oziqa muhiti sifatida qaynatilgan oziqalardan foydalanib kelingan bo'lsa, lui paster va k.negeli oqsilsiz oziqa m uhitini qo...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "mikroorganizmlarnio’stirishda ozuqa muhitida optimallashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarnio’stirishda o… PPTX 17 pages Free download Telegram