3-gruppa elementlariga umumiy xarakteristika

DOCX 62.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1707074752.docx 3-gruppa elementlariga umumiy xarakteristika 3-gruppa elementlariga umumiy xarakteristika mundarija kirish 1. asosiy qism 2. gruppa elementlariga umumiy xarakteristika 3. asosiy guruppa elementlari 4. qo’shimcha guruppa elementlari alyuminiyga xarakteristika 5. alyuminiyning olinishi. 6. alyuminiyning xossalari. 7. alyuminiy birikmalari. 8. alyuminiy birikmalarini hosil qilinishi. 9. al(oh)3 ning olinishi va xossalari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish umumiy xarakteristika. davriy sistemaning uchinchi gruppasi asosiy va ishshimcha gruppachalardan iborat. asosiy gruppachaga tipik elementlar (bor. b, alyuminiy al, galliy gruppachasi) galliy ga, indiy intalliy tl, qo’shimcha gruppachaga – skandiy gruppachasi skandiy sc, ittriy yt, lantan lav a aktiniy kiradi. lantanoid (seriy gruppachasi) va aktionlar (toriy gruppachasi) ham uchunchi gruppaga joylashgan. hammasi bshlib, bu gruppada 37 ta element bor. ularning 36 tasi metall va faqat bittasi bor- metallmas. u yarim o’tkazgichlar qatoriga kiradi. iii gruppadagi asosiy gruppacha elementlarning oksidlanish darajasi asosan +3 ga teng. faqat talliyning oksidlanish darajasi +1 va +3 bo’la oladi. davriy sistemaning birinchi gruppadan …

, tl atomlarining sirtqi qavat tuzilishi bir- birinikiga o’xshaydi; hammasida ham s2p –elektronlar bor. b3+, al3 + ionlarining tuzilishi inert gaz atomlariga o’xshaydi. bu ikkala ionning sirtqi qavatida sakkiztadan elektron bor; lekin ga3+, in3 + va tl3 + ionlarining sirtqi qavatida 18 tadan elektron bor; bu 18 elektronning 10 tasi d- elektron, 6 tasi p-elektron va ikkitasi s- elektronlardir. shuning uchun ion radiuslarning kattalashuvi al3 + dan keyin juda ham sustlashadi; э (oh)3 larda asosli xossalarningsust o’sib borishiga sabab ham ana shunda. davriy sestemaning uchinchi asosiy gruppachasiga keng tarqalgan bor b, alyuminiy al, birmuncha kam tarqalgan galliy ga, indiy jn, va talliy tl elementlar kiradi. bu elementlarning tashqi elektron qavatlarida s2 · p1 elektronlari mavjud. shuning uchun bu elementlar o’zlarining tashqi elektron qavatlaridagi uchta elektronni yo’qotib, +3 oksidlanish darajasini namoyon qila oladi. faqat talliy +3, +1 oksidlanish darajasini namoyon qila oladi. buning sababi elementlarning anom radiuslari b-al-ga-jn-ta- qatori bo’ylab ortib …

ibli gidroksidi kuchli asos. bu yerda talliyning oksidlanish darajasi +1 ga teng bo’lishining sababi shundaki, atom radiusi ortgan sari s- elektronlar bilan p-elektronlar orasida energetikaviy ayirma kuchaya boradi. shunga ko’ra, tl ning pelektroni birinchi navbatda valent elektronga aylanib ketadi. (bu hol vi davrning bhoshqa elementlarida ham ro’y beradi). ammo indiyda ham galliyda ham bu xodisa sodir bo’lmaydi. shuning uchun ga+ ioni kuchli qaytaruvchi bo’lgani holda, tl3+ioni kuchli oksidlovchidir. tloh tarkibli gidroksidning kuchli asos bo’lishining sababi esa tl+ ionining katta radiusli va kichik zaryadli ekanligidan kelib chiqadi. iii gruppadagi qo’shimcha gruppacha elementlarining (skandiy, itriy, lantan, aktiniylarning) oksidlanish darajalari ham +3 ga teng; ularning gidroksidlari ham э (oh)3 formulasiga ega. skandiy, ittriy, lantan va aktiniy atomlarining tuzilishi b va al atomlarining tuzilishiga o’xshamaydi, lekin b3+, al3+, sc3+ y3+, la3+ va ac3+ ionlarining sirtqi qavat tuzilishi bir-birinikiga o’xshaydi; bu ionlarining sirtqi qavat tuzilishi inert gaz atomlarining sirtqi qavat tuzilishiga o’xshaydi: hammasining sirtqi qavatida …

uminiy so’zi “achchiq tosh” ning latincha nomidan kelib chiqqan. alyuminiy tabiatda tarqalganligi jihatidan barcha metallar ichida birinchi, umuman barcha elementlar ichida esa uchinchi o’rinni egallaydi. u yer po’stlog’ining 8,8 % ni tashkil qiladi. uning 250 dan ortiq tabiiy minerali ma’lum; ularning 100 tasidan ko’pi alyuminiyli silikatlardir. alyuminiyning muhim minerallari: 1. dala shpati (ortoklaz) k [al si3o8], buni soddalashtirish maqsadida quyidagicha yoziladi: k2o · al2o3 ·6sio2. alyuminiy. aliyuminiyning tashqi elektron qavatida s2- p1 elektronlar mavjud. alyuminiy atomining tashqi qavatidan oldingi qavatida bo’sh d- orbitallar bo’lgani uchun ko’pgina xossalari bilan bordan farq qiladi. bundan tashqari, alyuminiy atomi sp3 d2 va sp3 gibridlangan holatda bo’la oladi. shuning uchun alyuminiy kation, anion, kompleks birikmalar hosil qiladi. alyuminiyning oksidlanish darajasi +3 ga, koordinatsion sonlari esa 4 va 6 ga teng. tabiatda uchrashi. alyuminiy tabiatda asosan alyumosilikatlar, ortoklaz k2 · al2o3 ·6sio2 albit na2o ·al2o3 ·6sio2 anorit cao·al2o3 ·6sio2 kaolinit al2o3·2sio2 ·2h2o menerallari holida uchraydi. bulardan …

iniy – oqish kumushrang, yaltiroq, yengil, plastic, elektrni va issiqlikni yaxshi o’tkazadigan, kuchsiz paramagnet xossasiga ega bo’lgan amfoter metal. kukun holidagi alyuminiy havoda qizdirilganda oksidlanadi va al2o3 hosil bo’ladi: 4al +3o2 → 2al2o3 +q u amfoter xossasiga ega bo’lgani uchun kislotalar, ishqorlar bhilan reaksiyaga kirishadi: 2al + 6hcl → 2alcl3 + 3h2 2al + 5naoh + 6h2o → na3 [al(oh)6] +3h2 alyuminiy yuqori temperaturada d- oilasi elementlari bilan issiqlikka chidamli qotishmalar, qizdirilganda galogenlar bilan birikib alf3 tarkibli galogenidlar xosil qiladi (г= f2, cl2, j2 va hokazo). alyuminiyning bu galogenidlari yaxshi gidrolizga uchraydi va ishqoriy metallarning gidridlari bilan birikib kompleks birikmalar hosil qiladi: alcl3 + 3h2o → al(oh)3 + 3hcl alcl3 + 4lih → li[alh4] + 3licl alyuminiy to’g’ridan –to’g’ri vodorod bilan birikmaydi. uning vodorodli birikmalari bilvosita usul bilan hosil qilinadi. lih ko’proq miqdorda olinsa alcl3 bilan realsiyaga kirishib litiy almogidrid hosil qiladi: 3li [alh4] + alcl3 → 4alh3 + 3licl …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "3-gruppa elementlariga umumiy xarakteristika"

1707074752.docx 3-gruppa elementlariga umumiy xarakteristika 3-gruppa elementlariga umumiy xarakteristika mundarija kirish 1. asosiy qism 2. gruppa elementlariga umumiy xarakteristika 3. asosiy guruppa elementlari 4. qo’shimcha guruppa elementlari alyuminiyga xarakteristika 5. alyuminiyning olinishi. 6. alyuminiyning xossalari. 7. alyuminiy birikmalari. 8. alyuminiy birikmalarini hosil qilinishi. 9. al(oh)3 ning olinishi va xossalari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish umumiy xarakteristika. davriy sistemaning uchinchi gruppasi asosiy va ishshimcha gruppachalardan iborat. asosiy gruppachaga tipik elementlar (bor. b, alyuminiy al, galliy gruppachasi) galliy ga, indiy intalliy tl, qo’shimcha gruppachaga – skandiy gruppachasi skandiy sc, ittriy yt, lantan lav a aktiniy kiradi. lantanoid...

DOCX format, 62.7 KB. To download "3-gruppa elementlariga umumiy xarakteristika", click the Telegram button on the left.

Tags: 3-gruppa elementlariga umumiy x… DOCX Free download Telegram