issiqlik uzatish

PPTX 16 pages 265.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 265.3 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

16-mavzu:issiqlik uzatish. issiqlik uzatish koeffitsienti. bir va ko’p qatlamli devor orqali issiqlik uzatish. 16-mavzu:issiqlik uzatish. issiqlik uzatish koeffitsienti. bir va ko’p qatlamli devor orqali issiqlik uzatish. reja: 1.issiqlik uzatish. issiqlik uzatish koeffitsienti. 2.bir va ko’p qatlamli devor orqali issiqlik uzatish. issiqlik o‘tkazuvchanlik issiqlik o‘tkazuvchanlik – bu temperaturalar farqi borligi tufayli tutash muhitda issiqlikning molekulyar uzatilishidir. issiqlik almashinuvining bunday usuli, asosan qattiq jismning ichida ham, shuningdek bir-biriga tegib turgan ikkita qattiq jism orasida ham sodir bo‘ladi. issiqlik o‘tkazuvchanlik suyuqlik yoki gaz qatlami orqali ham amalga oshishi mumkin, lekin umuman olganda suyuqlik va gazlar (suyuqlangan metallar bundan mustasno) issiqlikni juda yomon o‘tkazuvchan hisoblanadi. bir jinsli izotrop jismni isishini ko‘raylik. barcha yo‘nalishlar bo‘yicha bir xil fizik xossalarga ega bo‘lgan jismlarga izotrop jismlar deb aytiladi. bunday jismni isitish vaqtida uning turli nuqtalaridagi temperatura vaqt bo‘yicha o‘zgaradi va issiqlik yuqori temperatura sohasidan past temperatura sohasiga tarqaydi. vaqtning ayni paytida ko‘rib chiqilayotgan fazoning barcha nuqtalaridagi temperatura …

2 / 16

t ning izotermadagi normal bo‘yicha masofa n ga nisbati temperatura gradienti deyiladi: temperatura gradienti – izotermik sirtga tushirilgan normal bo‘yicha yo‘nalgan vektordir. uning temperaturaning ortishi tomoniga yo‘nalishi musbat yo‘nalish hisoblanadi. issiqlik almashinuvining boshqa turlari kabi, issiqlik o‘tkazuvchanlik jarayoni ham jismning turli nuqtalarida temperatura bir xil bo‘lmagandagina amalga oshadi, ya’ni grad t0. ixtiyoriy sirtdan vaqt birligi ichida o‘tadigan issiqlik miqdori q issiqlik oqimi deyiladi. issiqlik oqimining vektori doimo temperaturaning pasayish tomoniga yo‘nalgan bo‘ladi. frantsuz olimi fure qattiq jismlardagi issiqlik o‘tkazuvchanlik jarayonlarini o‘rganib, yuza birligi df dan vaqt birligi d ichida o‘tayotgan dq issiqlik miqdori va temperatura gradienti o‘rtasidagi bog‘lanishni aniqladi. dq= -df grad t d= -df d(t/n) (16.2) (16.2) tenglama issiqlik o‘tkazuvchanlikning asosiy qonunini ifodalaydi va fure qonuni deyiladi. shu tenglamadagi minus ishora issiqlik oqimi bilan temperatura gradientining vektorlari qarama-qarshi tomonga yo‘nalganligini bildiradi. (16.2) ifodadagi proportsionallik koeffitsienti  issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsenti deyiladi. izotermik sirt birligidan vaqt birligi ichida o‘tadigan issiqlik miqdori …

3 / 16

qiymatga ega bo‘lib, u moddaning tuzilishiga, zichligiga, bosimiga va temperaturasiga bog‘liq. issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsienti  ning qiymati har qaysi jism uchun tajribadan topiladi. ko‘pchilik materiallar uchun  ning temperaturaga bog‘liqligini quyidagicha ifodalash mumkin: =0[1+b(t-t0)], bu yerda 0-t0s temperaturadagi issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsienti; t – temperatura, s; b – tajriba orqali aniqlanadigan temperatura koeffitsienti. metallar issiqlikni eng yaxshi o‘tkazadilar, ularda  3dan 458 vt/(mgrad) gacha o‘zgaradi. toza metallarning issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsienti (alyuminiydan tashqari) temperatura ortishi bilan pasayadi. yengil g‘ovak materiallar issiqlikni yomon o‘tkazadi, chunki ularning g‘ovaklari havo bilan to‘lgan bo‘ladi. agar  t2 holda saqlab turiladi; temperatura faqat devor sirtiga perpendikulyar bo‘lgan o‘q x yo‘nalishdagina o‘zgaradi, ya’ni temperatura maydoni bir o‘lchamli, temperatura gradienti dt/dx ga teng. devor orqali o‘tadigan issiqlik oqimining zichligini topamiz va temperaturaning devor qalinligi bo‘yicha o‘zgarish tavsifini aniqlaymiz. devor ichida ikkita izotermik sirt bilan chegaralangan, qalinligi dx bo‘lgan elementar qatlamni ajratamiz. bu qatlam uchun fure tenglamasi quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: …

4 / 16

2 va 3 bilan belgilangan. tashqi sirtlarning temperaturalari t1 va t4 ham ma’lum. t1 va t3 temperaturalar noma’lum bo‘lsin. biz statsionar holni ko‘rib chiqayotganligimiz tufayli issiqlik oqimining zichligi q kattaligi jihatdan o‘zgarmas va barcha qatlamlar uchun bir xil bo‘ladi. shu sababli har qaysi devor qatlami uchun quyidagicha yozish mumkin: bu tenglamadan har qaysi qatlamda temperaturaning o‘zgarishini aniqlasa bo‘ladi: bu nisbatdan ko‘p qatlamli devor orqali o‘tadigan solishtirma issiqlik oqimi q ning kattaligini aniqlash mumkin: n qatlamli devor uchun (16.8) formula quyidagi ko‘rinishda yoziladi. (16.8) tenglamadan ko‘p qatlamli yassi devorning umumiy termik qarshiligi har qaysi qatlam termik qarshiliklarining yig‘indisiga teng, degan xulosa kelib chiqadi: r=1/ 1+2/ 2+3/3+….+n/n. (16.7) va (16.8) formulalar asosida noma’lum temperaturalar t2 va t3 ning qiymatlarini topish mumkin: yoki =const bo‘lganda devorning har qaysi qatlamida temperaturaning taqsimlanishi to‘g‘ri chiziq qonuniga bo‘ysunadi, ko‘p qatlamli devor uchun esa siniq chiziq ko‘rinishida bo‘ladi. e’tiboringiz uchun rahmat! image2.emf image3.emf image4.emf image5.png image6.wmf oleobject1.bin …

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "issiqlik uzatish"

16-mavzu:issiqlik uzatish. issiqlik uzatish koeffitsienti. bir va ko’p qatlamli devor orqali issiqlik uzatish. 16-mavzu:issiqlik uzatish. issiqlik uzatish koeffitsienti. bir va ko’p qatlamli devor orqali issiqlik uzatish. reja: 1.issiqlik uzatish. issiqlik uzatish koeffitsienti. 2.bir va ko’p qatlamli devor orqali issiqlik uzatish. issiqlik o‘tkazuvchanlik issiqlik o‘tkazuvchanlik – bu temperaturalar farqi borligi tufayli tutash muhitda issiqlikning molekulyar uzatilishidir. issiqlik almashinuvining bunday usuli, asosan qattiq jismning ichida ham, shuningdek bir-biriga tegib turgan ikkita qattiq jism orasida ham sodir bo‘ladi. issiqlik o‘tkazuvchanlik suyuqlik yoki gaz qatlami orqali ham amalga oshishi mumkin, lekin umuman olganda suyuqlik va gazlar (suyuqlangan metallar bundan mustasno) i...

This file contains 16 pages in PPTX format (265.3 KB). To download "issiqlik uzatish", click the Telegram button on the left.

Tags: issiqlik uzatish PPTX 16 pages Free download Telegram