o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar

DOCX 16 pages 28.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

13-mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar sovet o‘zbekistonida dinga munosabatning asosiy jihatlari. o`zbekiston musulmonlar idorasining tashkil etilish tarixi va ahamiyati. xalqaro islom sivilizatsiyasi markazi va imom buxoriy xalqaro ilmiy tadqiqot markazi faoliyatining maqsadi va vazifalari. diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy meʼyorlarga moslashuvi va jamiyat barqarorligini ta`minlashdagi o`rni. o`zbekiston prezidentining bmtning 72 sessiyasida diniy bag`rikenglik rezolyusiyasini qabul qilish haqidagi taklifining ijtimoiy siyosiy ahamiyati. dunyo mamlakatlari va o`zbekiston konstitutsiyasida vijdon erkinligi huquqining mohiyati. o`zbekistonda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar haqidagi qonunning qabul qilinishi tarixi va uning ahamiyati. vijdon va eʼtiqod erkinligi tushunchalarivning taʼrifi. diniy taʼlimotlarning vijdon erkinligiga munosabati. konfessiya tushunchasining mohiyati. o`zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy konfessiyalarning tasnifi va konfessional jarayonlarning asosiy yo‘nalishlari. davlat va din munosabatlarini tartibga solishning tiplari. (identifikatsion, separatsion va kooperatsion modellar). reja: davlat va din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning tiplari. o‘zbekistonda vijdon erkinligini ta’minlanishi. o‘zbekistonda davlat va diniy tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlar. tayanch tushunchalar: diniy tashkilotlar, diniy tashkilotlarning markaziy boshqaruv organlari, …

2 / 16

at o‘rtasidagi munosabatning tiplari, modellari haqida fikr yuritish mumkin. hozirda davlat bilan din (diniy tashkilotlar) o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning turli shakllari mavjud bo‘lib, ular bugunga kelib quyidagi uchta asosiy turkumga ajratiladi: davlat cherkovi modeli – identifikatsion model. bunday modelni biz, misol uchun, daniya, angliya, gretsiya, shvetsiya, finlyandiya, norvegiyada (ya’ni yevropa ittifoqining deyarli uchdan bir qismida) kuzatishimiz mumkin. separatsion, ya’ni davlat dindan ajratilganligiga asoslangan model. davlat bilan din o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishning bu turi aqsh, fransiya, niderlandiya mamlakatlarida keng tarqalgan. kooperatsion – neytralitet modeli. germaniya, ispaniya, italiya, belgiya, lyuksemburg, avstriya kabi mamlakatlarida o‘z aksini topgan. dastlab davlat va din o‘rtasidagi munosabatning identifikatsion modeliga to‘xtalamiz. mazkur model muayyan tarixiy shart-sharoitlardan kelib chiqqan holda, yevropaning ayrim mamlakatlarida hamon davlat dinini rasmiy belgilash prinsipiga amal qilishmoqda. hozirgi kunda anglikan cherkovi (rasmiy nomlanishi – angliya cherkovi) davlat maqomiga egadir. parlament monarxiyasi yagona konstitutsiyaviy hujjatga ega bo‘lmasa-da, mamlakatda diniy tashkilotning o‘rni-mavqei bir qator parlament qonunlari hamda …

3 / 16

hidan avval, parlament tomonidan tasdiqlanishi va qirol tomonidan ma’qullanishi lozim. anglikan cherkovi xizmatchilari tomonidan rasmiylashtirilgan nikohlar yuridik kuchga ega. diniy tashkilot o‘zining barcha mablag‘larini bevosita emas, balki «cherkov vakolatdorlari» nomli davlat moliyaviy tashkiloti orqali tasarruf etadi. bu tashkilot qo‘lida angliya cherkoviga rasmiy tegishli bo‘lgan barcha moliya-mablag‘lar to‘planadi. shvetsiya, daniya va norvegiyada diniy tashkilotning maqomi boshqa mamlakatlarda bo‘lgan maqomidan jiddiy farq qiladi. skandinaviya mamlakatlarining xarakterli belgisi –protestantizmning qat’iy ustuvorligi hisoblanadi - bu mamlakatlarda aholining 90 foizidan ko‘prog‘i protestant cherkoviga mansubdir. yaqin va o‘rta sharq mamlakatlarining aksariyatida davlat dini sifatida islom dini e’tirof etilgan bo‘lib, bu haqda ularning nomlarida ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘rsatilgan bo‘ladi: pokiston islom respublikasi, eron islom respublikasi. shu bilan birga islom misr, iroq, jazoir, tunis va iordaniyada ham davlat dini sifatida e’tirof etilgan. 1979-yili 23-dekabrda tasdiqlangan eron islom respublikasining konstitutsiyasida aytilishicha, «eronda rasmiy din sifatida 12 ta imomlarning mavjudligini nazarda tutuvchi, jafariya mazmunidagi islom dini davlat dini sifatida e’tirof etilgan …

4 / 16

om) allohning payg‘ambari ekanligini e’tirof etishi, besh vaqt namozni kanda qilmasligi, zakot solig‘ini to‘lab borishi, ramazon oyida o‘ttiz kunlik ro‘za tutishi hamda muqaddas shaharlar – makka va madinaga hijrat qilishi (haj). farz, ya’ni shartdir. saudiya arabistonida sud hokimiyati asosan shariat sudlari tomonidan qur’on ko‘rsatmalariga amal qilgan holda amalga oshiriladi. isroilda esa iudaizm davlat dini bo‘lib, bu mamlakatda din davlat mexanizmining bir qismi sifatida o‘zining aksini topgan. mamlakatda yagona konstitutsiya mavjud bo‘lmay, uning o‘rniga knesset tomonidan qabul qilinadigan qonunlar amal qiladi. 1952 -yilgi qonunga binoan isroil fuqaroligi iudaizmdan boshqa dinga e’tiqod qiluvchi yoki umuman hudoga ishonmaydigan yaxudiylarga berilmaydi. sinagoga va ravvinatning jamiyatning turli sohalardagi aralashuvi nihoyatda keng bo‘lib, ular o‘zlari tomonidan chiqarilgan turli ko‘rsatmalar orqali e’tiqod qiluvchi hayotining turli jabhalarini tartibga soladi. ayrim mamlakatlarning konstitutsiyalarida diniy tashkilotning davlatdan ajratilganligi (separatsion model) mustahkamlangan bo‘lib, bunda davlat dinni o‘z fuqarolarining shaxsiy ishi sifatida ko‘radi va buni «erkin jamiyatda erkin e’tiqod» degan ibora bilan …

5 / 16

qod erkinligi; diniy tashkilotlar yoki ularning moliyaviy qo‘llab-quvvatlanishini davlat tomonidan tan olinishining taqiqlanishi; barcha dinlarga, hech bir istisnosiz teng munosabatda bo‘lish. fransiyaning dinning davlatdan ajratilishi to‘g‘risidagi qonuni diniy marosimlarni va odatlarni bajo keltirish jamoat tartibini muhofaza qiluvchi hokimiyatlar ruxsati va nazorati bilan amalga oshirilishini belgilab qo‘ydi. kooperatsion, ya’ni neytralitet modeli gfrda yaqqol namoyon bo‘lgan. davlat bilan diniy tashkilot o‘rtasidagi munosabatlar davlat hokimiyatining ustuvorligi e’tirof etilgan, davlat-cherkov huquqiga o‘sib chiqdi. xix asrda diniy tashkilot tomonidan o‘zini-o‘zi belgilashga bo‘lgan huquqining tan olinishi davlat bilan din o‘rtasida o‘zaro faoliyat doirasining yanada aniq belgilab olinishini belgilab berdi. veymar konstitutsiyasi davridan boshlab germaniyada davlat-cherkov munosabatlari sekulyar bo‘lib qolgan davlat bilan cherkov erkinligi o‘rtasidagi muayyan masofa bilan xarakterlanadi. hozirgi kunda bunday masofani «neytralitet» termini bilan atash odat bo‘lgan. hozirgi kunda davlat-cherkov munosabatlari gfr asosiy qonunining 140-moddasi bilan tartibga solinadi. o‘z navbatida konstitutsiyaning mazkur moddasi 1919 yilgi veymar konstitutsiyasining 136-139, 141- moddalaridan tashkil topgan. bu boradagi asosiy …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar"

13-mavzu. o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar sovet o‘zbekistonida dinga munosabatning asosiy jihatlari. o`zbekiston musulmonlar idorasining tashkil etilish tarixi va ahamiyati. xalqaro islom sivilizatsiyasi markazi va imom buxoriy xalqaro ilmiy tadqiqot markazi faoliyatining maqsadi va vazifalari. diniy tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy meʼyorlarga moslashuvi va jamiyat barqarorligini ta`minlashdagi o`rni. o`zbekiston prezidentining bmtning 72 sessiyasida diniy bag`rikenglik rezolyusiyasini qabul qilish haqidagi taklifining ijtimoiy siyosiy ahamiyati. dunyo mamlakatlari va o`zbekiston konstitutsiyasida vijdon erkinligi huquqining mohiyati. o`zbekistonda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar haqidagi qonunning qabul qilinishi tarixi va uning ahamiyati. vijdon va eʼtiqod...

This file contains 16 pages in DOCX format (28.5 KB). To download "o‘zbekistonda faoliyat yurituvchi diniy tashkilotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda faoliyat yurituvc… DOCX 16 pages Free download Telegram