diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizm

DOCX 18 pages 33.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.7 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

12-mavzu. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizm, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrda xavfsizlikga tahdidi reja: 1. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va rivojlanish bosqichlari. 2. markaziy osiyo mintaqasida faoliyati kuzutilgan diniy ekstremistik harakatlarning maqsadlari. 3. xalqaro diniy terroristik guruhlar. 4. o‘zbekistonda radikal oqimlarga qarshi kurashning yo‘nalishlari va huquqiy asoslari tayanch tushunchalar: ekstremizm, diniy ekstremizm, fundamentalizm, mutaassiblik, aqidaparastlik, terror, terrorizm, xalqaro terrorizm, firqalar, xorijiylar, soxta salafiylar. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va rivojlanish bosqichlari. diniy aqidaparastlik nafaqat shu yo‘lga kirgan shaxsni, balki uning yaqinlarini ham qayg‘u va g‘amga soladigan illatdir. bunday shaxslar aldanishga, aqldan ozishga moyil. ular boshqa odamlarni tushunmaydi va eshitmaydi. diniy aqidaparastlar ma’lum oqim tarafdorlari bo‘lib, ular o‘zlarining haqligiga ko‘r-ko‘rona ishonadilar. bunday shaxslarni tanqidiy fikrlashning yetishmasligi bilan tanib olish oson. ular real holatni tushunmaydi, o‘ylamaydi, balki olingan ma’lumotlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zlashtiradi. boshqa fikrda bo‘lganlarning hammasi mutaassibning dushmani sifatida qabul qiladi. diniy aqidaparastlik muammosiga odatda qandaydir komplekslarga ega bo‘lgan shaxslar duch keladi, …

2 / 18

m to‘satdan uni mukammal tushunadigan odam bilan uchrashadi. maxsus tayyorgarlikdan o‘tgan bunday shaxslar o‘z harakatlari bilan o‘sha insonga qanchalik hamdard ekanliklarini namoyish etadilar. natijada jamiyatdan ajralib qolgan odamda boshqalarga befarq emasligi va qandaydir maqsadda yashashi hissi paydo bo‘ladi. ayni paytda bunday sodda odamlar o‘zining birovning faoliyati uchun “ tayyor o‘lja” bo‘lib borayotganini anglamaydilar. diniy fanatizmning bir necha turlari mavjud: – irqiy; – millatchi (shovinizm); – siyosiy (fashizm); – diniy; – puritanizm (kundalik hayotda axloq va qoidalarning qattiqligi); – prozelitizm (ayyor usullar bilan e'tiqodga jalb qilish); – diniy ekspansiya (zo‘ravonlik vositalaridan foydalangan holda ma’lum bir dinning dunyo hukmronligiga tashnalik). fanatizmning asosiy ko‘rinishi boshqa dinlarga nisbatan murosasizlikdir. ochiq nafrat va tajovuzkorlik bilan birga keladi. o‘z-o‘zidan bunday fanatik shaxslar jamiyat uchun juda xavfli emas, lekin ular guruhlarga birlashganda, ertami-kechmi bu mo‘tadil fikrlaydigan din vakillari o‘rtasidagi ziddiyat bilan yakunlanishi mumkin. yana nimasi bilan xavfli diniy fanatizm? har qanday dindan uzoq bo‘lgan fuqarolar ko‘pincha aqidaparstlar …

3 / 18

disaning dastlabki ko‘rinishini anglatadi. diniy fundamentalizm – «ma’lum din vujudga kelgan ilk davriga qaytish va bu yo‘l bilan zamonaning barcha muammolarini hal qilish mumkin», degan fikrni ilgari surish ta’limotini anglatadi. istilohda aqidaning o‘zgarmasligini himoya qiladigan, muayyan diniy e’tiqod shakllanishining boshlang‘ich davrida belgilangan barcha yo‘l-yo‘riqlarni qat’iy va og‘ishmay bajarilishini talab qiladigan diniy oqimlarni ifodalashda qo‘llaniladi. «fundamentalizm» atamasi aslida xristian dini bilan bog‘liqdir. fundamentalizm iborasi birinchi bor i jahon urushi arafasida vujudga kelgan protestantlikdagi ortodoksal oqimlarni ifodalash uchun ishlatilgan. bu oqim 1910 yildan keyin shu nom bilan atala boshlagan. fundamentalistlar xristianlikning an’anaviy aqidalariga, ayniqsa bibliyaning mutlaqo mukammalligiga ishonishni mustahkamlash, uni so‘zma-so‘z sharhlashga qat’iy rioya qilishni talab qildilar. bu oqim keyinchalik amerikada keng tarqalib ketdi. 1919 yili filadelfiyada jahon xristian fundamentalistlari assotsiatsiyasiga asos solindi. xx asrning 70-yillaridan boshlab, bu so‘z islomga nisbatan qo‘llanila boshladi. bunda «fundamentalizm» atamasi – qur’on va hadislarni so‘zma-so‘z talqin etuvchi, ilk islomga qaytishga qaratilgan aqidalarni targ‘ib qiluvchi diniy-konservativ ruhdagi …

4 / 18

n doirasidagi o‘zga mazhab yoki qarashlarni murosasiz inkor etish hamda ularni raqib sifatida qabul qilishda namoyon bo‘ladi. radikalizmning shakllanishiga sabab bo‘luvchi omillar sirasiga quyidagilar kiradi: · bolalikdagi tarbiya tipi (avtoritar, ezuvchi, shubhali, nazorat qiluvchi, “oila kumiri” tipi bo‘yicha yoki hech qanday nazoratsiz hamma narsaga ruxsat etilgan va boshq.); · shaxsning o‘ziga xos xususiyatlari (o‘ziga past baho berish, o‘zini tasdiqlashdagi ustuvor ehtiyojlar, nuqtai nazari, g‘oyalari, psixologik himoya nevrotik mexanizmlari); · keskin vaziyatlarda xulq-atvorning vayron qiluvchi, yemiruvchi va o‘ziga qaratilgan strategiyasi; · shaxsning buzilishi: tobe, xavotirli, o‘ta mutakabbirlik. psixologlarning ta’kidlashicha, yoshlardagi tajribasizlik va hissiyotga tayangan holda ish yuritishi, tashqi ta’sir natijasida ruhiy holatining o‘zgaruvchanligi; ruhiy tushkunlikka tez tushishi va ruhiy zarbalarga chidamsizligi; yaqinlari e’tiboridan butunlay chetda qolishi; o‘ta qiziquvchanlik hamda axborotlarni to‘laqonli tahlil qilmaslik, ishonuvchanlik kabi qator omillar radikallashuv jarayoniga xizmat qilishi mumkin. binobarin, radikal g‘oyalar ta’siriga tushib qolgan yoshlar o‘z oila a’zolari, yaqinlari, mahalla, ko‘cha-ko‘ydagi tengdoshlarini ham mutaassib shaxsga aylantiradi. shuningdek, …

5 / 18

ishi maqsadga muvofiqdir. bundan dasturlarning asosiy tarkibiy qismlariga radikal g‘oyalar ta’siriga tushgan shaxslar bilan kommunikativ harakatlar, suhbatlar, diniy munozara va ko‘rsatmalar, tajovuzkor xatti-harakatlarning sababi deb qaralgan masalalar bo‘yicha o‘zaro suhbatlar, psixolog va boshqa mutaxassislarning tavsiya va ko‘rsatmalari kiradi. deradikallashtirish jarayonlarining muvaffaqiyati quyidagi zaruriy shartlar asosida amalga oshirilishi lozim: · mutaassiblashgan shaxsning asosiy ilgari surayotgan mafkurasini bilish va uning diniy-psixologik portiretini chizish; · mutaassib g‘oyalarga ergashgan shaxsning diniy motivlarini tushunish; · shaxsning kelib chiqqan jamiyatdagi muammolarini tushunish; · ekstremistik aqidalarni aniqlash va radikalizm ko‘rsatkichlarini aniq belgilab olish; · diniy muloqotni yo‘lga qo‘yish; · diniy ta’lim darajasini monitoring qilish; · ta’lim o‘quv dasturlarida umuminsoniy tuyg‘ular hamda ma’rifatparvarlik faoliyatiga taalluqli dars soatlarini ko‘paytirish; · yoshlarning tarixni o‘rganish bo‘yicha dasturni qo‘llab-quvvatlash; · yoshlar bilan muloqot qila oladigan psixologik yordamlarni ko‘rsatish qobiliyatiga ega mutaxassislarni jalb etish; · yoshlar orasida doimiy ravishda buzg‘unchilik mafkurasi va xatti-harakatlarini qonunga xilof ekanligini tushuntirish va ularning salbiy oqibatlari haqida tushuntirishlar …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizm"

12-mavzu. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizm, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrda xavfsizlikga tahdidi reja: 1. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va rivojlanish bosqichlari. 2. markaziy osiyo mintaqasida faoliyati kuzutilgan diniy ekstremistik harakatlarning maqsadlari. 3. xalqaro diniy terroristik guruhlar. 4. o‘zbekistonda radikal oqimlarga qarshi kurashning yo‘nalishlari va huquqiy asoslari tayanch tushunchalar: ekstremizm, diniy ekstremizm, fundamentalizm, mutaassiblik, aqidaparastlik, terror, terrorizm, xalqaro terrorizm, firqalar, xorijiylar, soxta salafiylar. diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizmning tarixi va rivojlanish bosqichlari. diniy aqidaparastlik nafaqat shu yo‘lga kirgan shaxsni, balki uning yaqinlarini ham qayg‘u va g‘amga sola...

This file contains 18 pages in DOCX format (33.7 KB). To download "diniy fanatizm, ekstremizm, fundamentalizm", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy fanatizm, ekstremizm, fun… DOCX 18 pages Free download Telegram