falsafa rivojining asosiy bosqichlari

PPTX 21 pages 407.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 407.5 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

jamoatchilik nazorati va davlat organlari faoliyatining ochiqligi falsafa rivojining asosiy bosqichlari: g'arb falsafasi ma'ruzachi: raxmonov do'stmurod abdinazarovich gumanitar fanlar kafedrasi mudiri, falsafa fanlari bo'yicha falsafa doktori (phd) reja: 1. qadimgi yunonistondagi falsafiy ta'limotlar. 2. o'rta asrlar g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo'nalishlari. qadimgi davr falsafasi qadimgi davr falsafasining shakllanishi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar — antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy, tabiiy- ilmiy, ijtimoiy-ahloqiy ta'limotlari o'rganiladi. qadimgi yunonistondagi falsafiy ta'limotlar milet maktabining vakillari fales, anaksimandr, anaksimendir. uning asoschisi fales. uning fikricha olamning asosi suv. anaksimandr dunyo — cheksiz, gazsimon apeyrondan iborat, issiqlik va sovuqlik, quruqlik va namlik apeyrondan ajralib chiqib, moddaning bir holatdan ikkinchi holatga o'tishini ta'minlaydi, deb hisoblagan. anaksimen havo olamning asosi deb bilgan qadimgi yunonistondagi falsafiy ta'limotlar pifagorchilar maktabining asoschisi pifagor. barcha narsaning asosini …

2 / 21

dan ortiq risola yozgan, “narsalar dunyosi” va “g'oyalar dunyosi” bor. “narsalar dunyosi” vaqtincha, o'tkinchi, “g'oyalar dunyosi” haqiqiy va abadiydir. arastu – aflotun shogirdi, aleksandr makedonskiy tarbiyachisi, mantiq, psixologiya, falsafa, axloq, notiqlik san'ati, tabiiy fanlar bo'yicha bebaho asarlari-”topika”, “metafizika”, “ritorika”, “jon to'g'risida”, “siyosat” va h.k. o'rta asrlar evropasida falsafiy tafakkur apologetlar xristianlik tarixida i va iii asrlarda vujudga keldi. apologetika so'zining lug'aviy ma'nosi «himoya qilish», demakdir. apologetlar hukumatning xristianlikka bo'lgan dushmanligini bartaraf qilishga intilganlar. «patristika»-so'zi «ota» («padre») so'zidan kelib chiqqan. bu nom bilan odatda g'arbda episkoplarni ularga hurmat sifatida ataganlar. g'arbda eng yirik cherkov otalaridan biri «pok» degan unvonga sazovor bo'lgan avreliy avgustin hisoblanadi. u faylasuf va islohiyotchi bo'lgan. avgustin o'z hayotini episkoplikka, tadqiqotchilikka, adabiyotga bag'ishlaydi. u 100 ga yaqin kitob, 500 ta da'vat va 200 ga yaqin nomalar yozadi. eng mashhur asari « sig'inish» deb ataladi. «sxolastika» - so'zi yunoncha («shola») olingan bo'lib, «o'qish joyi», «maktab» ma'nolarini anglatadi. dinni o'rganishda …

3 / 21

bo'lgan. britaniyada tug'ilgan p.abelyar (1079-1142) «men e'tiqod qilish uchun bilaman» degan g'oyani ilgari surgan. ya'ni bilmaydigan, bilimsiz kishidan ko'ra, din va uning asosiy tamoyillarini yaxshi o'rgangan kishi afzal. bunday kishi aqidaparast emas, balki o'zi bilgan narsaning qadrini biladigan insondir. mo''tadil realistlar foma akvinskiy fikricha, natural falsafada tafakkur va arastu mantiqiy ta'limoti yordamida xudo mavjudligi haqidagi haqiqatga erishishi mumkin. uning «ilohiy summalar» asari 3000 maqoladan iborat bo'lib, 600 masalani yoritishga bag'ishlangan. «ilohiy summalar»ning 1-qismi xudoning mavjudligi va borlig'i masalasida bahs yuritadi. 2-qismi «xudoga qarab harakat» haqida hikoya qiladi. evropa falsafasi rivojida universitetlar universitetlar 1200 yillarda vujudga keldi. 1400 yillarda evropada 23 ta universitet mavjud bo'lgan. vujudga kelishiga mashhur olimlar sabab bo'lgan. xii asrda iteriy rim huquqining buyuk tadqiqotchisi sifatida mashhur bo'lgani uchun talabalar bolonya shahriga kela boshlaydilar. natijada bolonya shahri universiteti shakllanadi. universitetlar talabalarning chiqishlari natijasida ham vujudga kelgan. masalan, xii asrda angliya va frantsiya qirollari orasidagi nizo oqibatida, angliya talabalariga …

4 / 21

iba asosida amalga oshadi. polyak olimi nikolay kopernik (1473-1543) fan tarixida o'zining fanda tub o'zgarish yasagan geliotsentrik ta'limoti bilan mashhur bo'lgan. bizning planetamizning markazi er emas, quyoshdir. italiyalik jordano bruno. ingliz falsafasi bu davr falsafasiga ingliz faylasuflari frensis bekon (1561-1626 yy.), tomas gobbs (1588-1676 yy.), jon lokk (1632-1704 yy.), gollandiyalik benidikt spinoza (1631-1677 yy.), frantsiyalik rene dekart (1596-1650 yy.), nemis faylasufi gotfrid vilgelm leybnits (1646-1716 yy.) falsafaga katta hissa qo'shdilar. bilish nazariyasida empirizm va ratsionalizm oqimlari vujudga keldi. metafizik mexanistik materializmning yirik vakillaridan biri empirizm oqimining asoschisi ingliz olimi frensis bekondir. bekon o'zining «yangi organon», «yangi atlantida» nomli asarlarida o'rta asr sxolastikasini tanqid qildi va tabiatni materialistik tushinishni asosladi. bilishning birdan-bir to'g'ri yo'li uning fikricha, tajriba, taxlildir. bekon mavjud bo'lgan barcha narsa va hodisalarga induktiv usul asosida yondoshish g'oyasini ilgari surdi. frantsuz falsafa yangi davr falsafasida xviii asr frantsuz materialistlarining qarashlari ham diqqatga sazovor. xviii asr frantsuz materializmining asosiy vakillari …

5 / 21

di. bu falsafaning asosiy vakillari i. kant, i.fixte, shelling, gegel va feerbaxdir. nemis klassik falsafasining asoschisi xviii asr nemis burjuaziyasining mafkurachisi i.kant edi. kant falsafasining rivoji asosan 2 davrga bo'linadi. 1-davr tanqidiy falsafagacha bo'lgan davr, 2-davr tanqidiy falsafa davri. kant o'z falsafasining dastlabki davrlarida asosan tabiatshunoslikning falsafiy masalalari bilan shug'ullandi. u 1785 yilda yozgan eng yirik asari “butun umumiy tabiiy tarix va osmon nazariyasi”da quyosh sistemasi koinotdagi boshlang'ich katta tumanlikni aylanma harakat qilishi natijasida kelib chiqqan deb hisoblaydi. e'tiboringiz uchun rahmat!!! savollar bo'lsa marhamat??! audio1.wav image2.gif image3.gif image4.jpeg image5.wmf image6.gif /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa rivojining asosiy bosqichlari"

jamoatchilik nazorati va davlat organlari faoliyatining ochiqligi falsafa rivojining asosiy bosqichlari: g'arb falsafasi ma'ruzachi: raxmonov do'stmurod abdinazarovich gumanitar fanlar kafedrasi mudiri, falsafa fanlari bo'yicha falsafa doktori (phd) reja: 1. qadimgi yunonistondagi falsafiy ta'limotlar. 2. o'rta asrlar g'arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. yangi va eng yangi davr falsafasining ustuvor yo'nalishlari. qadimgi davr falsafasi qadimgi davr falsafasining shakllanishi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar — antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy, tabiiy- ilmiy, ijtimoiy-ahloqiy ta'limotlari o'rganiladi. qadimgi yunonistondagi falsaf...

This file contains 21 pages in PPTX format (407.5 KB). To download "falsafa rivojining asosiy bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa rivojining asosiy bosqi… PPTX 21 pages Free download Telegram