o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi haqida ma’lumot

PPTX 28 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “university of economics and pedagogy” notm maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim kafedrasi dotsenti surmaxon ismoilovaning “boshlang‘ich ta’limda imloviy va punktuatsion savodxonlik ” fani 1-mavzu yazasidan tayyorlagan p r e z e n t a s i ya s i andijon 1- ma’ruza mavzusi: o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi haqida ma’lumot. boshlang‘ich ta’limda imloviy savodxonlikning ahamiyati. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari haqida reja: 1.o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi haqida ma’lumot. 2.boshlang‘ich ta’limda imloviy savodxonlikning ahamiyati. 3.o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari haqida. tayanch so‘z va iboralar: grafika, shartli belgilar, yozuv, alifbo, imloviy savodxonlik, imlo qoidalari. buyuk o‘zgarishlar davrida hamma vaqt ta’lim-tarbiya masalasi birinchi o‘ringa chiqadi. “abdulla avloniyning fikricha: “tarbiya vujudimizni quvvatlandurmak, fikrimizni nurlandurmak, axloqimizni go‘zallandurmak, zehnimizni ravshanlandurmak uchun zarur”. bu haq gap. ijtimoiy munosabatlar va insonlararo muloqotlar “noziklashgan” bugungi davrda maktab yoshdagi bolalarda imloviy va punktuatsion bilimni shakllantirish va ularni to‘laqonli yozma savodxonlikni …

2 / 28

i, fonografik shakli vujudga kelguniga qadar uzoq davrni boshidan kechirdi. abdulla avloniy. turkiy guliston yoxud axloq. – toshkent: o'qituvchi, 1992. – 13-b. til mavjud ekan, so‘z uning libosidir. so’zlayotgan so’zimiz, yozayotgan jumlalarimiz bexatoligi ana shu libos ko‘rkamligini belgilaydi va xato qilmaslik uchun esa imlo qoidalaridan boxabar bo’lish darkor. shu ma'noda leksemalar va so’zlar doirasida imlo qoidalarining ishlab chiqilishi, tilimiz sofligini ta'minlashda o’ziga xos bosqich vazifasini o’tagan va bu boradagi o‘rni va ahamiyati beqiyosdir. yozma savodxonlikka erishgan har bir individ quyidagi ko’nikma va malakalarga ega bo’lmog’i darkor: 1) orfografik savodxonlik; 2) punktuansion savodxonlik; 3) mustaqil fikrlar ketma-ketligida uzilmagan ijodiy matn tuzish savodxonligi; 4) davlat hujjatlaridan xabardorlik darajasidagi savodxonlik. har bir o’quvchiga o’qituvchi tomonidan 1-4 sinflar oralig’ida asosan orfografik hamda nisbatan oddiyroq nisbatga ega ijodiy matn savodxonlik doirasidagi ko’nikmalar berib boriladi, yuqori 5-11 sinflar oralig’ida esa barcha 4 kategoriyalarni o’z ichiga olgan ko’nikma va malakalar berib boriladi turkiston xalq maorifi komissarligining tashabbusi …

3 / 28

a qo‘shildilar. 1923-yil 3 – 9- oktabrda o‘rta osiyo o‘zbeklari yozuvi va imlosini isloh qilish yuzasidan buxoro alifbo imlo konferensiyasi bo‘lib o‘tadi. 1924-yilning 11- aprelida turkiston maorif komissarligida bo‘lgan majlisda moskvadan komissarlikka yuborilgan yangi tuzilgan lotin alifbosi loyihasi mutaxassislar bilan muhoama qilinadi. demak, arab alifbosidan lotin alifbosiga o‘tishda o‘zbekistonda ham, markazda ham tayyorgarlik ishlari olib borilgan. 1956-yil 4-aprelda kirill yozuviga asoslangan imlo qoidalari tasdiqlanadi. mazkur imlo qoidalari 5 ta bo’lim, 72 ta qoidadan iborat bo’lib, ular quyidagicha tuzilgan: 1.ayrim harflarning imlosi (1-30-qoidalar). 2.o‘zak-negiz va qo’shimchalarning imlosi(31-55-qoidalar). 3.qo’hma s o’z va s o’z birikmalari imlosi(56-58-qoidalar). 4.bo’ g’in k o’chirish(59-62-qoidalar). 5.bosh harflarning yozilishi(63-72-qoidalar). shundan so’ng 1976-yilda kirill yozuviga asoslangan „oʻzbek tilining imlo lugʻati“ yaratildi. bu lug’atga 65 000 dan ortiq so’z kiritilgan edi. lug‟at o’zbekiston sssr fanlar akademiyasi akademigi shonazar shoabdurahmonov tahriri ostida va sobirjon ibrohimovning rahbarligida a.begmatov, a.ahmedovlar tomonidan tuzilgan. bu lug‟at a.s.pushkin nomidagi til va adabiyot instituti tomonidan “fan” nashriyotida …

4 / 28

o‘zni bildirar edi. bu yozuvda alomatlar miqdori so‘zlar miqdoriga, mustaqil fe’l ( xabar) ning semantic jihatiga tengdir. logografik yozuvning piktografik yozuvdan afzalligi quyidagilardan iborat: a) fonografik yozuv. logografik yozuv xabar qilinishi lozim bo‘igan mazmunni ancha mufassal aks ettira oladi; b) piktografik yozuvda so‘z tartibi va so‘z shakllari noaniqroq, logografikyozuvda esa aniq bo‘ladi. v) piktografik yozuv sub’yektivlikka, ixtiyoriylikka yo‘yadi. yozuv haqida ma'lumot. yozuv – biror tilda qabul qilingan maxsus belgilar yig‘indisidir. yozuv harflardan iborat bo‘lib, harflar tilning eng kichik birligi bo‘lgan nutq tovushlarining yozuvdagi shartli belgisidir. maktab ta’limida harf nutq tovushining surati deb tushuntiriladi. yozuvning paydo bo‘lishi. yozuvning paydo bo‘lishi juda qadimga borib taqaladi. urug‘chilik tuzumi davrida dastlab surat yozuvi paydo bo‘ldi. kishilik jamiyati kichik va tarqoq oila – urug‘lardan tashkil topgan davrda kishilar bir-birlari bilan faqat og‘zaki nutq yordamida fikr almashganlar. yirik urug‘ va qabila jamoalarining tarkib topishi bilan og‘zaki nutqni uzoqqa yetkazish va uni zamon bilan mustahkamlash ehtiyoji tug‘iladi. …

5 / 28

kllarda mavjud. yozuv zamon va masofa jihatidan og‘zaki nutqqa nisbatan ustunlikka ega. til va yozuvning o‘zaro munosabati. bugungi hayotimizni kitobsiz tasavvur qila olmaymiz. inson o‘zining uzoq yillik tarixi davomida kitobdan yaxshiroq do‘st va mehribon ustozni uchratmaydi. u insonga kamolot yo‘lini ko‘rsatdi va hamma vaqt og‘irini yengil qilib keldi. lekin shuni ham unutmaslik lozimki, agar yozuv bo‘lmaganida, inson kitobday bebaho do‘stga ega bo‘lmagan bo‘lur edi. yozuv ijtimoiy talablar asosida jamiyatning muayyan taraqqiyoti davrida paydo bo‘lgan va uning rivojlanishi bilan bog‘liq ravishda mukammallasha borgan. yozuv bilan til o‘zaro uzviy aloqadordir. shuning uchun ham til va uozuv o‘rtasida umumiy tomonlar mavjud. yozuv ko‘p hollarda tilning o‘rnini bosadi. ba’zi hollarda esa tilda bo‘lmagan imkoniyatlar yozuv orqali yuzaga chiqadi. masalan, yozuv tufayli kishilar uzoq masofadan turib bir – birlari bilan aloqa bog‘lashlari mumkin „oʻzbek tilining imlo lugʻati“ — oʻzbek tilining 65 000 dan ortiq soʻz kiritilgan imlo lugʻati. lugʻatni oʻzbekiston ssr fanlar akademiyasi akademigi shonazar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi haqida ma’lumot"

prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “university of economics and pedagogy” notm maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim kafedrasi dotsenti surmaxon ismoilovaning “boshlang‘ich ta’limda imloviy va punktuatsion savodxonlik ” fani 1-mavzu yazasidan tayyorlagan p r e z e n t a s i ya s i andijon 1- ma’ruza mavzusi: o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi haqida ma’lumot. boshlang‘ich ta’limda imloviy savodxonlikning ahamiyati. o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari haqida reja: 1.o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi haqida ma’lumot. 2.boshlang‘ich ta’limda imloviy savodxonlikning ahamiyati. 3.o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari haqida. tayanch so‘z va iboralar: grafika, shartli belgilar, yozuv, alifbo, imloviy savodxonlik, imlo qoidalari. buyuk o‘zgarish...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PPTX (1,5 МБ). Чтобы скачать "o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi haqida ma’lumot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek yozuvi va alifbo tarixi … PPTX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram