xvi-xvii asr birinchi yarmida angliya

DOCX 10 pages 41.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.4 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

11-mavzu: xvi-xvii asr birinchi yarmida angliya reja: 1. xvi asrda angliyaning iqtisodiy rivojlanishi 2. agrar o'zgarishlarning boshlanishi 3. angliyada mutloq monarxiyaning kuchayishi tayanch so’z va iboralar: tyudorlar, genrix vii, genrix viii, mariya tyudor, yelizaveta i, puritanlar, yangi dvoryanlar, g’ov tutishlar, “suprematiya to’g’risidagi qonunlar”, robert ket, cherkov islohotlari, styuartlar. asosiy adabiyotlar 1. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 2. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 3. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv metodik qo'llanma. t., uchpedgiz. 1991. 4. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii m. mgu. 2001 5. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch. m., visshaya shkola. 1991. 1. xvi asrda angliyaning iqtisodiy rivojlanishi. xvi asrda angliya hudud jihatidan kichik bir mamlakat edi. shotlandiya hali angliya qirolligi tarkibiga qo'shilmagan edi. angliya va irlandiyaning yerlari xvii asrning so'nggi o'n yillariga qadar uncha ko'p emas edi. irlandiyadagi jamoa yo'lboshchilarining ko'pchiligi ingliz qirolining hokimiyatini nomigagina tan …

2 / 10

kkasidagi orolda joylashgan bu mamlakatda xvi asrda xo'jalikning kapitalistik formalari g'oyat jadal rivojlanib bormoqda edi. xvi asr angliyasida kapitalizm ayni bir vaqtda xalq xo'jaligining hamma tarmoqlarida sanoat, qishloq xo'jaligi, savdo, dengiz kemachiligida ham katta muvaffaqiyatlar qozonmoqda edi. xvi asr angliya uchun kapitalistik manufakturaning gullab-yashnagan, agrar o'zgarish boshlangan, ingliz savdogarlari okeanlarni keza boshlagan, dastlabki ingliz mustamlakalariga asos solingan davr edi. angliya xalq xo'jaligining yuksalishiga va uning kapitalistik asosda qayta qurilishiga umuman olganda ikkita tarixiy omil yordam bergan edi: 1) buyuk geografik kashfiyotlar; bu kashfiyotlar natijasida angliya eski dunyo bilan yangi dunyo o'rtasidagi yangi jahon yo'llarining markazi bo'lib qolgan hamda o'zining dengiz mamlakati sifatidagi afzalliklaridan foydalanish imkoniga ega bo'la boshlagan edi; 2) keyingi o'rta asr oldidagi davrda angliyada feodalizmning juda buzilib ketganligi — krepostnoy huquqining ilk bor tugatilganligi, movut sanoatining rivojlana boshlashi, mamlakatning siyosiy jihatdan juda tez markazlashishi va quyi feodal tabaqalari (ritsarlar va jentrilar)ning tashkil topayotgan burjuaziya bilan xiii asrdayoq yaqinlasha …

3 / 10

eksportining 80 protsentdan ko'prog'ini tashkil qilardi. xvi asrdagi angliyada sanoatning boshqa tarmoqlaridan konchilik temir, qalayi, qo'rg'oshin, mis qazib chiqarish xiyla rivojlangan edi. ruda quyish ishlari hamisha oshib borganligi tufayli, o'rmonlar kesila berib yo'q bo'lib ketayotganligidan zamondoshlar noliy boshlagan edilar. o'sib borayotgav kemasozlik sanoati ham juda ko'p yog'och iste'mol qilardi. nihoyat, xvi asrdagi angliyada ishlab chiqarishning o'rta asrlarda bo'lmagan, asosan, manufaktura tipidagi yangi turlari: shisha sanoati, sovun pishirish, porox yasash, qog'oz ishlab chiqarish, bosmaxona ishi va boshqalar tez rivojlanib bormoqda edi. xvi asrda angliyada ko'plab toshko'mir qazib chiqarila boshladi, biroq bu ko'mirdan uy-joy binolarini isitish uchungina foydalanilardi, yoqilg'i yordamida ruda eritishni hali bilishmasdi angliya o'z sanoatining taraqqiyoti natijasida juda ko'p tovarga ega bo'lib, xvi asr davomida tashqi savdo-sotiq ishlarini keng ko'lamda rivojlantirib yubordi. yevropaning turli bozorlarini, shuningdek, mustamlakalarni ham movut bilan ta'minlashni ingliz savdogarlari o'z qo'llariga oldilar. «dengizning narigi yog'ida» inglizlar olib borgan savdo-sotiq ishlarining kengayishini va asosan qaysi tomonlarda rivojlanganligini …

4 / 10

a krepostnoy huquq batamom yo'qoldi. bir zamonlar krepostnoy bo'lgan dehqonlar «odatdagi huquq bo'yicha» yoki o'sha payt angliyadagi ibora bilan aytganda, «manor odati bo'yicha» voris bo'lib yerga egalik qiluvchi dehqonlarga aylandilar. dehqonlar oddiy yer egalari (customary tenants) yoki kopigolderlar (copuhalders) deb atalardilar, chunki ular ularga berilgan yer uchun kopiya (manorial kanselyariya qaroridan nusxani) o'z qo'llarida saqlardilar. kopigolderlar bir vaqtlar bitimda ko'rsatilgan va qat'iy bo'lib qolgan odatga muvofiq lordlarga muayyan miqdorda yer rentasi to'lashlari lozim edi. qishloqda tovar-pul munosabatlari o'sib borayotgan bir sharoitda bunday «aniq» va muayyan miqdorda renta to'lash hiyla badavlat dehqonlar uchun juda foydali edi. ko'pgina tarixchilarning xv asrni angliya tarixida ingliz dehqonlari uchun eng omadli davr, ularning o'ziga xos bir «oltin davr» deb ataganliklari bejiz emasdir. ammo xv asr oxirlaridan boshlab ingliz dehqonlari uchun katta xavf, o'zlariga tegishli haydaladigan yerlardan, shuningdek jamoat yaylovlaridan ajrash xavfi tug'ila boshladi. niderlandiyaga chiqariladigan yoki angliyaning o'zida sanoat ishlab chiqarishiga ketadigan yung narxlarining oshib …

5 / 10

dehqonlar ommasining yirik yer egalari — lordlar tomonidan ekspropriatsiya qilinishi, dehqonlarni ularning asosiy ishlab chiqarish quroli — yerdan mahrum qilishi edi. g’ov tutishlar natijasida butun-butun qishloqlar tamomila yo'q bo'lib ketardi. bir necha o'n minglab dehqon oilalari tirikchilik vositalaridan mahrum bo'lib, o'z joylarini tashlab, daydi va gadoy bo'lib ketishga majbur bo'lar edilar. 1489 yildayoq chiqqan parlament statutlaridan birida bunday deyilgan edi: «bizning qirolligimizda dehqonlarning uylari va butun-butun qishloqlarning bo'm-bo'sh bo'lib qolishi, vayron qilinishi va butunlay buzib yuborilishi tufayli nihoyatda zo'r kulfat kundan-kunga ortib bormoqda. azaldan dehqonchilik uchun foydalanib kelingan ekinzorlar endi yailovlarga aylantirilmoqda. bir vaqtlar 200 lab kishi g'alla ekib, dehqonchilik qilib yurgan yerlarda endi 2—3 ta podachi qolgan». tomas mor o'zining 1516 yilda bosilib chiqqan «utopiya» degan asarida istehzo bilan: «sizning odatda juda yuvvosh bo'lgan qo'ylaringiz... hozir shu qadar yeb to'ymas va sarkash bo'lib ketishibdiki, hatto odamlarni ham yeb qo'ymoqdalar», degan edi. tyudorlar hukumati (1485-1603) g'ov tutishlar oqibatidan qo'rqib qoldi. …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xvi-xvii asr birinchi yarmida angliya"

11-mavzu: xvi-xvii asr birinchi yarmida angliya reja: 1. xvi asrda angliyaning iqtisodiy rivojlanishi 2. agrar o'zgarishlarning boshlanishi 3. angliyada mutloq monarxiyaning kuchayishi tayanch so’z va iboralar: tyudorlar, genrix vii, genrix viii, mariya tyudor, yelizaveta i, puritanlar, yangi dvoryanlar, g’ov tutishlar, “suprematiya to’g’risidagi qonunlar”, robert ket, cherkov islohotlari, styuartlar. asosiy adabiyotlar 1. salimov t. o'rta asrlar tarixi. –toshkent, 2006. 2. o’rta asrlar tarixi. v.p.semenov. –t., “o’qituvchi”. 1973. 3. kurbangaliyeva r.r. o'rta asrlar tarixi. o'quv metodik qo'llanma. t., uchpedgiz. 1991. 4. istoriya srednix vekov. pod red. s.p.karpova. chast ii m. mgu. 2001 5. istoriya srednix vekov pod red. z.v.udaltsovoy i s.p.karpova. 1-2 ch. m., visshaya shkola. 1991. 1...

This file contains 10 pages in DOCX format (41.4 KB). To download "xvi-xvii asr birinchi yarmida angliya", click the Telegram button on the left.

Tags: xvi-xvii asr birinchi yarmida a… DOCX 10 pages Free download Telegram