proyektiv psixodiagnostikasi

DOCX 15 pages 73.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.6 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

10-mavzu. proyektiv psixodiagnostikasi. shaxslik sifatlari psixodiagnostikasi reja: 1.proyektiv psixologiya tarixi 2.xorijiy psixologiyada proektiv metodikalarni qo‘llanilishi 3.proyektiv metodikalarning klassifikatsiyasi 4.shaxs sifatlarini o‘rganish metodikalari proyektiv psixologiya tarixi yarim asrlik tarixga ega bo‘lsa-da, undan oldin ham ba’zi olimlar inson proyeksiyalari masalasiga to‘xtalib o‘tganlar. ularning qarashlari proyektiv psixologiya haqidagi klassik nazariyalar hisoblanadi. proyektiv testlar masalasiga to‘xtalishdan oldin proyeksiya tushunchasi mazmuniga e’tibor berish lozim. proyeksiya tushunchasi dastlab, z.freyd tomonidan shaxslarning ongli va ongsiz tarzda ko‘chirilgan shaxsiy xususiyatlari, tashqi ob’yektlarga nisbatan munosabatini ifodalash uchun qo‘llanilgan. proyeksiya lotincha «proektio» so‘zidan olingan bo‘lib, oldinga irg‘itish, tashlash ma’nosini bildiradi. proyeksiya ba’zida insonning men mexanizmi bilan, ichki himoya kuch sifatida namoyon bo‘lishini freyd ta’kidlaydi. proyeksiya sublimasiya, rasionalizasiya, forig‘lanish kabi tushunchalarni ham qamrab oladi. g.s.frimen insondagi proyeksiyalarni shunday izohlaydi. 1.ongsizlik holati, ya’ni insonning bu holatda boshqa kishilarning g‘oya, qarash, istak, emosiya yoki xarakter xislatlarini o‘ziga olishi sifatida. 2.o‘z shaxsiy ehtiyojlarini boshqalarga ko‘chirish sifatida. 3.qandaydir tajribaga asoslangan noto‘g‘ri xulosa chiqarish sifatida qaraydi. …

2 / 15

zardan berilgan. proyeksiya so‘zli assosiyasiyalar, tugallanmagan so‘zlar, rasm va dog‘lar, tekshiriluvchilar chizgan rasmlar, turli qo‘zg‘atuvchi stimullardan iborat. lekin proyektiv metodikalar ildizi 1904-1905-yilda k.gustav yung tomonidan yaratilgan so‘zli assosiyasiyalar testiga borib taqaladi. bu metodikani yaratish bilan yung shaxsning ongsizlik holatlaridagi kechinmalarini assosiativ diagnostika qilish mumkinligini ko‘rsatib berdi. keyinchalik assosiativ testning turli variantlari aybdorlik hissini aniqlashda (yolg‘on detektori) m.veyrtgaymer va a.r.luriya tomonidan normani patologiyadan ajratish va boshqa vaziyatlar uchun qo‘llanilgan. proyektiv testlar qatoridagi tugallanmagan hikoya yoki gap testi ham yungning assosiativ testidan kelib chiqqan deb hisoblanadi. bundan tashqari yevropaning klassik psixologiya maktabi vakillari frenk, g.rorshax, g.myurrey kabi olimlarning hissasi proyektiv testlarni kelib chiqishiga keng ahamiyat kasb etadi. yuqorida aytilgandek dastlabki proyektiv testlar klinik xarakterda tadbiq etilgan. proyektiv psixodiagnostikaning yuzaga kelishi g.rorshaxning 1921-yilda germaniyaning bern shahrida chop etilgan «psixodiagnostika» asari bilan bog‘lanadi. o‘zi rassom bo‘lishiga qaramay rorshax sa’nat va rassomchilik tarixiga juda qiziqqan. unga ma’lum bo‘lishicha, buyuk rassom leonardo da vinchi o‘z xayolini …

3 / 15

qasini isbotlab berdi. rorshaxning tadqiqotlari g‘oyasi bugungi kunda ikki yirik yo‘nalishlarda aqsh (beek klopfer, davidson rapoport) va yevropada (bohm, doosli-listeri) bilan o‘rganilmoqda. rossiyada rorshax testini o‘rganishga urinishlar xx asrning 20-30-yillariga to‘g‘ri kelib, u asosan shaxsning anomal xususiyatlarini aniqlash, nevroz va psixopatiyalar diagnostikasida, shuningdek epilepsiya (tutqanoqlik) kasalligini tadqiq qilishda foydalanilgan. shuningdek 1935-1939-yillarda ko‘pgina proyektiv testlar yaratilib psixoterapiyada keng qo‘llanilgan. bunda turli xil kasalliklar va tramvalarning shaxs psixikasiga ta’siri, kasallik va sog‘lomlik o‘rtasidagi alomatlar o‘rganilgan. shular qatorida 1935-yillarda jurnallarda chop etilgan tematik appersepsiya testi (tat)ni kiritish mumkin. bu test kelib chiqishiga ko‘ra fantaziyani eksperimental o‘rganish metodikasi sifatida yuzaga keldi. uning muallifi g.myurrey hisoblanib, rorshax testi singari kelib chiqish tarixi mavjud. bunda shunday masala yuzaga keldi, pedagog va psixiatrlarga tekshiruvchilar uchun maxsus tanlab olingan syujetli rasmlar asosida tuzilgan hikoyaga qarab, insonning qiziqishlari, mayllari haqida xulosa chiqarish mumkinligi oldindan ma’lum bo‘lib, ba’zida esa psixikaning kasallik holatini ham aniqlash imkoni mavjud edi. bir qarashda tat …

4 / 15

tiv testlarning kelib chiqishiga sabab bo‘lgan degan ma’lumotlar mavjud. bundan farqli ravishda proyektiv testlar masalasi va proyeksiya tushunchasi psixologiyaning bir qancha sohalarida bahsbop bo‘lgan. shu jumladan eksperimental psixologiya, analitik psixologiya, xolistetik psixologiyada keng tadqiq qilingan. analitik psixologiyada aynan ertakli proyektiv testlar orqali bolalarning ongsizlik holatlarini tadqiq etish keng yulga qo‘yilgan. bugungi kunda bu ertakli terapiya nomi bilan g‘arbda mashhur sanaladi. umuman olganda proyektiv testlar masalasi bahsbob masalaga aylanib, u olimlar o‘rtasida turlicha fikrlar va qarashlarni keltirib chiqardi. z.freyd fikriga ko‘ra, proyektiv testlar mazmunan ongsizlikni ifodalaydi shu bilan birga instinktiv xarakter kasb etadi. xolistetik psixologiya vakillari proyeksiya masalasiga boshqacha nazar bilan qarab, u insonning sub’yektiv yoki ichki dunyosi bilan bog‘likligini ta’kidlaydi, bu esa insondagi strukturali yashirin maqsadlar borligini ifodalaydi. aynan shu holat barcha kishilarda «shaxsiy dunyo» deb ataladi. bularga qarshi ravishda eksperimental psixologiya vakillari proyeksiya va proyektiv testlar masasalasiga o‘zgacha qaragan. bunga ko‘ra, proyeksiya tushunchasi nazorat va bilish usuli, idrokli jarayon …

5 / 15

higa v.vund, f.galtonlarning tadqiqotlari ham katta ahamiyat kasb etadi. ular vyursburg psixologiyasida dastlabki eksperimental tadqiqotni o‘tkazganlar. tadqiqot «assosiativ so‘zlar» metodikasi olib borilgan. bunda shaxslardagi xarakter xususiyatlari o‘rganildi. lekin, ko‘plab olimlar fikricha, dastlab proyektiv testlarni k.g.yung ishlatganligi ta’kidlanadi. yung erkin assosiasiyalar testi orqali barcha proyektiv testlar xarakterini ochib berdi. ya’ni bu shaxsni diagnostika qilishni kompleks usuli deb ham tan olindi. 1910-yillarda tadqiqotchilar g.kent, k.g.yung, a.rozanovalar aqshda shaxslarni favkulodda holatlarda o‘rganadigan stimulli testlar yaratishga kirishdi. bunda yuz kishidan natijalar olinib, ulardagi individuallik xususiyati o‘rganildi. bu metodika garchi klinik xarakterli bo‘lsada, keyinchalik boshqa olimlarning ham nazarini torta boshladi. 1946-yilda rapoport k.g.yung tadqiqotlaridan kelib chiqib 60 ta stimulli so‘zlardan iborat metodikani yaratdi. metodika asosida psixoanalitik nazariya yotib, shaxslardagi ichki nizolarni faoliyatdagi mental buzilishlarni o‘rganadi. ba’zi olimlar esa z.freydning 1909-yilda chop ettirilgan monografiyasi «psixoanaliz asoslari»da proyektiv teslarning dastlabki nazariy asoslari yotishini ta’kidlaydilar. xix asr oxirida va xx asrning 30-40-yillarida proyektiv testlar va ularning turli yo‘nalishdagi …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "proyektiv psixodiagnostikasi"

10-mavzu. proyektiv psixodiagnostikasi. shaxslik sifatlari psixodiagnostikasi reja: 1.proyektiv psixologiya tarixi 2.xorijiy psixologiyada proektiv metodikalarni qo‘llanilishi 3.proyektiv metodikalarning klassifikatsiyasi 4.shaxs sifatlarini o‘rganish metodikalari proyektiv psixologiya tarixi yarim asrlik tarixga ega bo‘lsa-da, undan oldin ham ba’zi olimlar inson proyeksiyalari masalasiga to‘xtalib o‘tganlar. ularning qarashlari proyektiv psixologiya haqidagi klassik nazariyalar hisoblanadi. proyektiv testlar masalasiga to‘xtalishdan oldin proyeksiya tushunchasi mazmuniga e’tibor berish lozim. proyeksiya tushunchasi dastlab, z.freyd tomonidan shaxslarning ongli va ongsiz tarzda ko‘chirilgan shaxsiy xususiyatlari, tashqi ob’yektlarga nisbatan munosabatini ifodalash uchun qo‘llanilgan. proye...

This file contains 15 pages in DOCX format (73.6 KB). To download "proyektiv psixodiagnostikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: proyektiv psixodiagnostikasi DOCX 15 pages Free download Telegram