monetarizm va neoliberalizm. instutsionalizm

DOCX 7 стр. 29,6 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 29,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

monetarizm va neoliberalizm. instutsionalizm reja: 1.monetarizm nazariyasi 2. neoliberalizm ta’limoti 1. monetarizm nazariyasi. monetarizm nazariyasi keyns ta’limotiga muqobil bo'lib, hozirgi zamon bozor iqtisodiyoti nazariyasi sifatida o'tgan asrning 50-60- yillarida yaratildi, keyinchalik uning ko'p jihatlari boyitildi. u iqtisodiy ta’limotlar tarixida alohida o'rin tutadi. unga aqsh iqtisochisi milton fridman tomonidan»pulning miqdoriy nazariyasiga oid tadqiqotlar» nomli asarda asos solindi.uning bosh g'oyasi, pul bozor iqtisodiyotida asosiy figura, uning harakatlantiruvchi kuchi, iqtisodiy o'sishni ta’minlovchi iqtisodiy vositadir.bu yerda pul shunchaki ulug'lanmaydi, hatto u fetishlantiriladi, ya’ni uningsiz hech qanday iqtisodiy faoliyat yo'q, u mo'jizaviy qudratga ega. m. fridman ta’kidlaydiki, erkin va xususiy tadbirkorlik o'rtasida ichki aloqadorlik, bog'liqlik mavjud, faqat iqtisodiy erkinlik sharoitidagina pul vositasida iqtisodiy samaradorlikka erishish mumkin; davlatning iqtisodiyotga aralashuvi bu erkinlikni buzadi, iqtisodiyotning o'z qonunlari vositasida o'z-o'zini tartiblashtirishga to'siqlik qiladi. davlat faqat pul aylanishini nazorat qilib, baholarini va ishlab chiqarishning barqarorligini ta’minlab tursa bo'ladi, bozorning o'zi o'z mexanizmi bilan iqtisodiy jarayonni tartiblashtiradi.monetaristik ta’limotga ko'ra, pul …

2 / 7

maladagi pul miqdori foiz stavkasi vositasi orqali investitsion talabni oshiradi, demak iqtisodiy o'sishni ta’minlab turadi. fridman ta’limotidagi o'ziga xoslik shundaki, jami talabning o'sishi ishlab chiqarish hajmining qisqa muddatlarda o'sishiga ta’sir qiladi, uzoqroq muddatda esa u baholar darajasiga ta’sir etadi. biroq yalpi milliy mahsulotga ta’sir ko'rsatmaydi. bu pulning miqdoriy ta’limotidagi yangicha talqindir. monetarizm ta’limotiga ko'ra, ularing ilmiy tadqiqoti inflyatsiyaga yo‘l qo'ymaslik va iqtisodiy muvozanatni ta’minlashga qaratilgan. fridman inflyatsiyani sof pul hodisasi deb qaraydi, uni bartaraf qilish uchun budjetning taqchilligini qisqartirish, kasaba uyushmalari faoliyatini cheklash, aholining to'la bandligi siyosatidan voz kechish tadbirlarini qo'llashni tavsiya etadi. shuningdek, buning uchun markaziy bankning mustaqilligini ta ’minlash va qisqa muddatli makroiqtisodiy tartiblashtirishdan voz kechish kerak. pul miqdorining o'sishi yalpi milliy mahsulotning real ko'payishiga olib borishi darkor. bunday holat «monetar qoida» nomini oigan edi. yana shu narsa qoidaga kirishi kerakki, pul emissiyasi bir maromda borishi lozim. shunda inflyatsiya cheklanishi, barqarorlik ta’minlanishi mumkin. monetarizm ta’limotiga ko'ra faqat markaziy …

3 / 7

yillardan buyon pul emissiyasi sohasidagi kuzatishlar tasdiqlashini uqtirishadi. bu masaladagi me’yor shuki, pul massasining ko'payishi iqtisodiyotda mehnat unumdorligining o'sishidan 1 -2 foiz yuqoriroq bo'lishi kerak degan fikrni bildirishadi. monetarizm ta’limotchilari fikricha, iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda odamlarning iste’mol qilish darajasi ancha yuqorilashib ketgan, shuning uchun ularning iste’mol uchun sarf-harajatlarida ham unchalik tez o'zgarish kuzatilmaydi, ular pul sarflarini o'zgarishini rejalashtirishadi. oqibatda pul harakatidagi tezlik ham ishlab chiqarishning hajmi hamsekin o'zgaradi. ular ijtimoiy-iqtisodiy sohada pul miqdoridagi o'zgarish bilan narx darajasidagi o'zgarish o'rtasida bog'liqlik mavjudligini nazarda tutib, quyidagi xulosani chiqarishgan: bozordagi narx-navo muomaladagi pul massasiga bevosita bog'liqdir, narx shunday vositaki, u talab va taklifga bevosita ta’sir etish orqali iqtisodiy o'sishni rag'batlantiradi, talab va taklif muvozanatini ta’minlaydi, bu o'z navbatida, iqtisodiyotdagi mutanosib taraqqiyotni belgilaydi.ushbu nazariyaning kamchiligi shunda ediki, u iqtisodiy o'sish bilan bog'liq qarashlarni inkor etadi. masalan, davlatning iqtisodiyotga aralashuvini tanqid qilish orqali obyektiv ravishda ishsizlikni ko'paytirishga turtki beradi, ish kuchi potensialidan foydalanish darajasini pasaytirib yuboradi, …

4 / 7

u beriladi bozor iqtisodiyotiga asoslangan tuzumning g'olib chiqishiga xizmat qildi. monetarizm ta’limotidan kelib chiqadigan xulosa shuki, iqtisodiy o'sish va barqarorlik muammolarini tatbiq qilishda bir taraflara yondashuv foyda bermaydi, aksincha, ko'p omillik konsepsiyasi ta’sirini nazarda tutmoq kerak. prezidentimizning «o'zbekiston iqtisodiy islohotlari chuqurlashtirish yo'lida» asarida bozor iqtisodiyoti sharoitida iqtisodiy o'sish va makroiqtisodiy barqarorlikning chuqur asosi bo'lib iqtisodiyotda tub tarkibiy o'zgarishlar qilish siyosati xizmat qilishi uqtiriladi. bu nazariy xulosa o'zining ijobiy samarasini berayotganini mamlakatimiz misolida ko'rish mumkin. zero, keyingi yillarda makroiqtisodiy ko'rsatkichlardagi barqaror o'sish tendensiyasi fikrimizni tasdiqlaydi. prezidentimiz o'zining yuqorida zikr etilgan asarida monetarizm nazariyasiga ortiqcha baho berilganligi xususida to'xtalib, shunday deb yozgan edi: binobarin monetarizm hech qachon ishlab chiqarishni tanglikdan olib chiqishga gqodir bo'lgan yagona yo'naltiruvchi va hal qiluvchi kuch bo'lgan emas. barqarorlashtirish dasturini ishlab chiqish chog'ida ana shu qattiq monetarizmga tayanmaslik kerak. balki muvozanatea keltirilgan monetar sivosatni asosiv tarmoalarni va ishlab chiqarishni tarkiban avval tashkil qilishni qo'llab-quvvatlash siyosati bilan birga qo'shib …

5 / 7

ralizm» - erkinlik, erkin faoliyat ma’nolarida qo'llaniladi, u o'z nomiga monand erkin iqtisodiy faoliyatga keng yo'l berish, iqtisodiyotda bozorning boshqaruvchilik roliga yo'l qo'yib iqtisodiy muvozanatga erishishni maqsad qilib qo'yadi. bu nazariya ilmiy jihatdan keynschilikka muholifat, monetarizmga monandroq, yaqinroq turadi.liberalizm ta’limoti uning yirik vakili f. xayek asarlarida rivojlantirildi.u o'z tadqiqotlarini iqtisodiyot muammolari bilan birga falsafiy, tarixiy,huquqiy, psixologik masalalari doirasida olib bordi. u o'z e’tiborini iqtisodiyot sohasida pul muomalasi, iqtisodiy sikl, ishsizlik, davlatning iqtisodiyotdagi kabi masalalarga qaratdi. u faqat bozor mexanizmigina iqtisodiy rivojlanish va barqarorlikni ta’minlaydi, davlatning iqtisodiyotga aralashuvi faqat qisqa muddatlardagina iqtisodiy o'sishga olib kelishi mumkin, uzoq keiajak uchun u faqat inflyatsiya va ishsizlikka giriftor qiladi, degan fikrda qat’iy turdi. f. xayek o'zining «qullikka yo'l» asarida sotsializmga, undagi rejali iqtisodiy boshqaruvga qattiq qarshi chiqdi va ta’kidlaydiki, agar jamiyat utopik sotsializm g'oyalariga ergashar ekan oqibatda u «qullikka yo'l oladi». faqat hozirgi zamon bozor iqtisodigina sivilizatsiyaga olib keladi, iqtisodiy erkinlikni cheklash jamiyatni siyosiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "monetarizm va neoliberalizm. instutsionalizm"

monetarizm va neoliberalizm. instutsionalizm reja: 1.monetarizm nazariyasi 2. neoliberalizm ta’limoti 1. monetarizm nazariyasi. monetarizm nazariyasi keyns ta’limotiga muqobil bo'lib, hozirgi zamon bozor iqtisodiyoti nazariyasi sifatida o'tgan asrning 50-60- yillarida yaratildi, keyinchalik uning ko'p jihatlari boyitildi. u iqtisodiy ta’limotlar tarixida alohida o'rin tutadi. unga aqsh iqtisochisi milton fridman tomonidan»pulning miqdoriy nazariyasiga oid tadqiqotlar» nomli asarda asos solindi.uning bosh g'oyasi, pul bozor iqtisodiyotida asosiy figura, uning harakatlantiruvchi kuchi, iqtisodiy o'sishni ta’minlovchi iqtisodiy vositadir.bu yerda pul shunchaki ulug'lanmaydi, hatto u fetishlantiriladi, ya’ni uningsiz hech qanday iqtisodiy faoliyat yo'q, u mo'jizaviy qudratga ega. m. fridman ta...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (29,6 КБ). Чтобы скачать "monetarizm va neoliberalizm. instutsionalizm", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: monetarizm va neoliberalizm. in… DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram