boshlang’ich ta’limda ta’lim nazariyasi

DOC 9 pages 104.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

3. mavzu: boshlang’ich ta’limda ta’lim nazariyasi. ta’lim mazmuni tushunchasining umumiy xususiyatlari. (2 soat) mavzu rejasi: 1.didaktikaning maqsad va vazifalari. 2.didaktikaning asosiy kategoriyalari va didaktik tushunchalar tizimi. 3.ta’lim mazmuni tushunchasining umumiy xususiyatlari. 4.ta’llim mazmunini loyihalash tamoyillari va mezonlari. 5.ta’lim mazmunini belgilab beruvchi me’yoriy hujjatlar. 1.didaktika haqida tushuncha. didaktikaning predmeti va vazifalari. xvii asr bu sohada muhim o`zgarishlar olib keldi: aynan o`sha paytda ta’lim alohida nom oldi va tarixda birinchi didaktik faoliyatning ilmiy asoslangan tizimiga asos solindi. didaktika (ta’lim nazariyasi: yunoncha «didaktikos» “o`rgatuvchi”, «didasko» esa – “o`rganuvchi” ma’nosini bildiradi) ta’limning nazariy jihatlari (ta’lim jarayonining mohiyati, tamoyillari, qonuniyatlari, o`qituvchi va o`quvchi faoliyati mazmuni, ta’lim maqsadi, shakl, metod, vositalari, natijasi, ta’lim jarayonini takomillashtirish yo`llari va hokazo muammolar)ni o`rganuvchi fan. bu tushunchani buyuk chex pedagogi yan amos komenskiy (1592-1670 yillar) “buyuk didaktika” (1657 yil) nomli mashhur asarida tilga oladi. lekin komenskiy “didaktika bu faqat ta’limgina emas, balki tarbiyalash ham”, deb ta’kidlaydi. mazkur asarda olim ta’lim …

2 / 9

tishi zarur. didaktikaning vazifalari quyidagilardan iborat: - ta’lim jarayonlari va ularni amalga oshirish shartlarini ta’riflash va tushuntirish; - ta’lim jarayonini yanada mukammal tashkil etish, ya’ni, ta’lim tizimlari va texnologiyalarini ishlab chiqish; - ta’lim jarayoni uchun xos bo`lgan umumiy qonuniyatlarni aniqlash, omillarini tahlil qilish va ta’riflash. didaktika nazariy va bir vaqtning o`zida me’yoriy-amaliy fan. didaktikaning ilmiy-nazariy vazifasi ta’limning mavjud jarayonlarini o`rganish, uning turli jihatlari o`rtasidagi bog`liqliklar, ularning mohiyatini ochib berish, rivojlanish tendensiyalari va kelajagini aniqlashdan iboratdir. 3.didaktikaning asosiy kategoriyalari va didaktik tushunchalar tizimi. muayyan fanga xos bo`lgan tushunchalarda insoniyat tomonidan ijtimoiy taraqqiyot jarayonida to`plangan bilimlar aks etadi. mavjud ilmiy tushunchalar ikki asosiy guruhga ajratiladi: 1.falsafiy tushunchalar; 2.xususiy ilmiy, ya’ni, muayyan fangagina xos bo`lgan tushunchalar. didaktikada qo`llaniladigan umumiy-ilmiy tushunchalar orasida “tizim”, “tuzilma”, “vazifa”, “element” kabilar alohida o`rin tutadi. pedagogikaga xos didaktik tushunchalar sirasiga quyidagilar kiradi: 1) ta’lim - o`quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularda amaliy ko`nikma va malakalarni shakllantirish, ularning bilish qobiliyatlarini …

3 / 9

`ycha umumiy yoki mutaxassislik bilim asoslarini jamlagan manba. 6) ta’lim mazmuni – davlat ta’lim standartlari asosida belgilab berilgan hamda ma’lum sharoitda muayyan fanlar bo`ycha o`zlashtirilishi nazarda tutilgan ilmiy bilimlar mohiyati. didaktikada “idrok etish”, “o`zlashtirishi”, “mahorat”, “rivojlanish” va boshqalar (psixologiya) hamda “boshqarish”, “qayta aloqa” (kibernetika) kabi turdosh fanlarga xos bo`lgan tushunchalar ham qo`llaniladi. didaktikaning tushunchali-terminologik tizimi muntazam yangilanib va to`ldirilib borilmoqda. didaktikaning asosiy kategoriyalari quyidagilardan iborat: dars, bilim olish, ta’lim, bilim, ko`nikma, malaka, ta’lim maqsadi, ta’lim mazmuni, ta’lim jarayoni, ta’lim jarayonini tashkil etish, ta’lim turlari, shakllari, metodlari va vositalari, ta’lim natijasi. so`nggi paytlarda asosiy didaktik kategoriyalar sirasiga ta’limning didaktik tizimi va ta’lim texnologiyasi kabi tushunchalarni ham kiritish taklifi ilgari surilmoqda. 1) bilim – shaxsning ongida tushunchalar, sxemalar, ma’lum obrazlar ko`rinishida aks etuvchi borliq haqidagi tizimlashtirilgan ilmiy ma’lumotlar majmui; 2) bilim olish – idrok etish, o`rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko`nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib …

4 / 9

rajasini shakllantirish jarayonining mohiyati; 8) ta’lim vositalari – ta’lim samaradorligini ta’minlovchi ob’ektiv (darslik, o`quv qo`llanmalari, o`quv qurollari, xarita, diagramma, plakat, rasm, chizma, dioproektor, magnitafon, videomagnitafon, uskuna, televizor, radio, kompyuter va boshqalar) va sub’ektiv (o`qituvchining nutqi, namunasi, muayyan shaxs hayoti va faoliyatiga oid misollar va hokazolar) omillar; 9) ta’lim jarayoni – o`qituvchi va o`quvchilar o`rtasida tashkil etiluvchi hamda ilmiy bilimlarni o`zlashtirishga yo`naltirilgan pedagogik jarayon; 10) ta’lim mazmuni – davlat ta’lim standartlari asosida belgilab berilgan hamda ma’lum sharoitda muayyan fanlar bo`ycha o`zlashtirilishi nazarda tutilgan ilmiy bilimlar mohiyati; 11) ta’lim maqsadi (o`qish, bilim olish maqsadi) – ta’limning aniq yo`nalishini belgilab beruvchi etakchi g`oya; 12) ta’lim natijasi (ta’lim mahsuli) – ta’lim yakunining mohiyatini qayd etuvchi tushuncha; o`quv jarayonining oqibati; belgilangan maqsadni amalga oshirish darajasi; 13) ta’limni boshqarish – ta’lim muassasalarining faoliyatini yo`lga qo`yish, boshqarish, nazorat qilish hamda istiqbollarini belgilash; 14) ta’lim tizimi – yosh avlodga ta’lim-tarbiya berish yo`lida davlat tamoyillari asosida faoliyat yuritayotgan barcha …

5 / 9

pedagogik hamjamiyat tomonidan e’tirof etilgan nazariy hamda metodologik ko`rsatmalar to`plami bo`lib, u ta’limning konseptual modeli sifatida qo`llaniladi. bugungi kunda ta’limning quyidagi paradigmalari keng tarqalgan: 1. an’anaviy – konservativ paradigma (bilim paradigmasi). 2. rasionalistik (bixevioristik) paradigma. 3. fenomenologik (gumanistik) paradigma. 4. texnokratik paradigma. 5. ezoterik paradigma. ayni vaqtda ta’lim paradigmalarini belgilashga nisbatan uch xil yondashuv mavjud: 1. qadriyatli (aksiologik) yondashuv - madaniyat inson hayotining mazmuni sifatida tushuniladi. 2. faoliyatli yondashuv asosan madaniyat moddiy va ma’naviy boyliklarini yaratishga yo`naltirilgan faoliyatning sinalgan usullari sifatida talqin etiladi. 3. shaxsiy yondashuv - madaniyat muayyan shaxs timsolida namoyon bo`ladi. madaniyatga nisbatan turli yondashuvlarning mavjudligi bir qator paradigmalarning yaratilishiga zamin yaratadi. har bir paradigma muayyan ta’limiy muammolarni hal etishga yo`naltiriladi. xususan: - ijtimoiy institut sifatida o`quv muassasalarining vazifalari; - ta’limning samarali tizimi; - o`quv yurtlari oldida turgan eng muhim, ustuvor masala; - ta’limning ijtimoiy ahamiyatli maqsadlari; - muayyan bilim, ko`nikma va malakalarning qimmatli hisoblanishi. ayni vaqtda quyidagi …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang’ich ta’limda ta’lim nazariyasi"

3. mavzu: boshlang’ich ta’limda ta’lim nazariyasi. ta’lim mazmuni tushunchasining umumiy xususiyatlari. (2 soat) mavzu rejasi: 1.didaktikaning maqsad va vazifalari. 2.didaktikaning asosiy kategoriyalari va didaktik tushunchalar tizimi. 3.ta’lim mazmuni tushunchasining umumiy xususiyatlari. 4.ta’llim mazmunini loyihalash tamoyillari va mezonlari. 5.ta’lim mazmunini belgilab beruvchi me’yoriy hujjatlar. 1.didaktika haqida tushuncha. didaktikaning predmeti va vazifalari. xvii asr bu sohada muhim o`zgarishlar olib keldi: aynan o`sha paytda ta’lim alohida nom oldi va tarixda birinchi didaktik faoliyatning ilmiy asoslangan tizimiga asos solindi. didaktika (ta’lim nazariyasi: yunoncha «didaktikos» “o`rgatuvchi”, «didasko» esa – “o`rganuvchi” ma’nosini bildiradi) ta’limning nazariy jihatlari (ta’l...

This file contains 9 pages in DOC format (104.0 KB). To download "boshlang’ich ta’limda ta’lim nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang’ich ta’limda ta’lim na… DOC 9 pages Free download Telegram