xx asr 80 – yillari oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʻnaviy hayotidagi inqirozli holat

DOCX 27 sahifa 1,8 MB Bepul yuklash

27 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,8 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 27

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 27

3-mavzu. mustaqillikka erishish arafasida oʻzbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar reja: 1. xx asr 80 – yillari oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʻnaviy hayotidagi inqirozli holat. 2. “qayta qurish” siyosati va uning o‘zbekistonga ta’siri. markazning oʻzbekistonda amalga oshirilgan qatagʻonlik siyosati. “paxta ishi”, “oʻzbek ishi” nomli kompaniyalar. 3. aholi turmush tarzining ogʻirlashuvi. orol fojeasi. fargʻona voqealari. 4. 1989-yil oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi oʻzgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining oʻsib borishi. i.karimov–oʻzbekistonning birinchi prezidenti. 5. mustaqillik deklarasiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 1991-yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. 1. xx asr 80 – yillari oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʻnaviy hayotidagi inqirozli holat. maʻlumki, xx asrning 70-80 yillarida sssr da iqtisodiyotning rivojlanish suraʻti tobora pasayib, sarf-xarajatlari ortib bordi. mavjud imkoniyatlarni hisobga olmasdan ishlab chiqilgan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa sohalardagi dasturlar samara bermadi, iqtisodiy ziddiyatlarni chuqurlashtirib yubordi. oʻzbek xalqining milliy ozodlik kurashi 30-yillarning oʻrtalariga kelib sovetlar saltanati kuchlari tomonidan shafqatsizlarcha bostirilgan boʻlsada, xalqimizning …

2 / 27

mmaʻrifiy-siyosiy va demokratik yoʻnalishdadir. bu har ikkala yoʻnalishning umuminushtarak maqsad yoʻlida mustaqillik uchun kurashda birlashib harakat qilmaganligi, koʻp hollarda esa ikkinchi darajali muammo va masalalar atrofida kelisholmasdan biri-birini inkor etib kelganligi har ikkala yoʻnalishning ham zaif tomonlaridan boʻlib, undan mustamlakachi kuchlar ustalik bilan foydalanganlar. 80-yillarda ham bu jaravonda deyarli oʻzgarishlar boʻlgan emas. sovetlar va kommunistik partiya islom diniga qarshi “din xalq uchun afyundir” degan qoidani asos qilib oldi, milliy qadriyatlarimizga qarshi tinimsiz kurashdi. i.b.usmonxoʻjayev oʻzkp xxi syezdida hisobot maʻruzasida bunday degan edi: “namangan viloyatida noxush diniy vaziyat hamon davom etib kelmoqda. shu viloyatning shahar va rayonlarida roʻyxatga olinmagan diniy birlashmalar qonunga xilof ravishda ish koʻrib kelmoqda, oʻsmirlar va ayollarga gruppa-gruppa qilib diniy aqidalarni oʻrgatish faktlari aniqlandi”. oʻzbekiston milliy mustaqilligi uchun kurashning ikkinchi yoʻnalishi - umummaʻrifiy harakat, siyosiy va demokratik erkinliklar uchun kurash tarafdorlaridir. bu yoʻnalishning asosini oʻzbekiston ziyolilarining ilgʻor taraqqiyparvar soʻl qanoti tashkil etadi. xullas, ijodkor ziyolilar oʻzlarining toʻlaqonli ijod …

3 / 27

“umuman, men birinchi kotib etib saylanganimda, oʻzbekiston xalqi ruhiy shikasta holatida edi. demak, ishni ruhiyatni tuzatishdan boshlash kerak. xalq - bu til, demak, qancha yillar mobaynida oʻzbek tili oʻz yerida ikkinchi toifadagi, isteʻmolchi uchun majburiy hisoblanmagan til boʻlib keldi, necha yillar davomida oʻzbek rusning yonida oʻzining tengsizligini, “katta ogʻa”ga qaramligini his etib keldi. nima uchun bunga chidash kerak? biz davlat tili toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildik, bu esa koʻz oʻngimizda oʻzbeklarning milliy oʻzini oʻzi anglashini yaxshiladi”[footnoteref:1]. oʻzbekiston oliy kengashi tomonidan 1989-yil 21-oktabrda “oʻzbekiston ssrning davlat tili haqida”gi qonunning qabul qilinishi va oʻzbek tiliga davlat tili maqomining berilishi mamlakatdagi barcha demokratik va vatanparvar kuchlarning uzoq yillardan beri orziqib kutgan tarixiy gʻalabasi boʻldi. 1989-yil 21-oktabrda qabul qilingan “oʻzbekiston respublikasining davlat tili haqida”gi qonun xalqimiz milliy ongining rivojlanishida, mamlakat mustaqilligining mustahkamlanishida, madaniy merosning tiklanishi va jamiyatning maʻnaviy yangilanishida muhim rol oʻynadi. qonunning oʻzbek tiliga davlat tili maqomini berish toʻgʻrisidagi qoidalari keyinroq, 1992-yil 8-dekabrda qabul …

4 / 27

oʻrganish va ulardan foydalanish uchun sharoitlar yaratildi. til muammosiga jiddiy ilmiy-amaliy tarzda yondashuv taʻminlandi. bu esa, qonun qabul qilish arafasida ayrim kishilarda paydo boʻlgan til muammolari atrofida, xususan, davlat tili bilan bir qatorda rasmiy til ham eʻlon qilinarmish, degan uydirmalar, soxtakorliklar va siyosiy oʻyinlarni bartaraf etdi. respublikada yashaydigan boshqa xalqlarning tillarini oʻrganish va qoʻllash erkinligi taʻminlanishi bilan birga oʻzbekistonda aholining mutlaq koʻpchiligi foydalanadigan bitta davlat tili boʻlishi kerak, degan nuqtayi nazarga amal qilindi. [1: “xalq soʻzi”, 1991-yil, 15-avgust.] 2. “qayta qurish” siyosati va uning o‘zbekistonga ta’siri. markazning oʻzbekistonda amalga oshirilgan qatagʻonlik siyosati. “paxta ishi”, “oʻzbek ishi” nomli kompaniyalar. sssrdagi “qayta qurish” jarayoni avval boshdanoq siyosiy sohani qamrab oldi. iqtisodiy islohotlar esa unga bo‘ysunuvchan ahamiyat kasb etdi. oradan ko‘p o‘tmay, jadallashib borayotgan siyosiy jarayonlar (oshkoralik, demokratiya) bilan sust rivojlanayotgan iqtisodiyot o‘rtasida katta farq ko‘zga tashlana boshladi. bu paytda sssrning tarkibiy qismi bo‘lgan o‘zbekiston ssr ham qayta qurish girdobiga tortildi, uning qonuniyatlariga …

5 / 27

. biz anchagina loqaydmiz, darrov qovusha qolmaymiz”[footnoteref:2]. [2: “oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati”, 1996-yil, 19-aprel.] “oʻzbek ishi” aslida 80-yillarda oʻzbekiston davlat xavfsizlik qoʻmitasi (dxq) ning raisi boʻlib ishlagan melkumov (millati arman) bilan oʻzbekiston kp mqning birinchi kotibi sh.rashidov oʻrtasidagi oʻzaro kelishmovchiliklardan boshlangan. oʻsha kezlarda buxoro viloyati bxss boshligʻi muzaffarov va buxoro shahar savdo idorasining direktori qudratovlarning poraxoʻrligiga taalluqli maʻlumotlar dxq da boʻlgan. bu shaxslar buxoro viloyati partiya qoʻmitasining birinchi kotibi a.karimov himoyasida boʻlgan va unga “oshirib” turishgan. a.karimov esa oʻz navbanda sh.rashidov bilan yaqin aloqada boʻlgan. shu bois melkumov va uning gumashtalari oʻz oldilariga muzaffarov va qudratovni fosh qilish orqali a.karimovga chiqish va soʻngra u orqali sh.rashidovni “nishonga” olishni moʻljallab harakat qilganlar. 1983-yilda buxoroda ilgaridan oʻylab rejalashtirilgan va amalga oshirilgan “operatsiya” tufayli muzaffarov va qudratovlar qamoqqa olindilar. ular xalqqa maʻlum boʻlgan birinchi oʻzbek millionerlari boʻlib chiqdi. bu ish darhol moskvaga oshirildi va markazda ana shu tariqa “oʻzbek ishi” paydo boʻldi. sssr …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xx asr 80 – yillari oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʻnaviy hayotidagi inqirozli holat" haqida

3-mavzu. mustaqillikka erishish arafasida oʻzbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar reja: 1. xx asr 80 – yillari oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʻnaviy hayotidagi inqirozli holat. 2. “qayta qurish” siyosati va uning o‘zbekistonga ta’siri. markazning oʻzbekistonda amalga oshirilgan qatagʻonlik siyosati. “paxta ishi”, “oʻzbek ishi” nomli kompaniyalar. 3. aholi turmush tarzining ogʻirlashuvi. orol fojeasi. fargʻona voqealari. 4. 1989-yil oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi oʻzgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining oʻsib borishi. i.karimov–oʻzbekistonning birinchi prezidenti. 5. mustaqillik deklarasiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 1991-yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. 1. xx asr 80 – yillari oʻrtalarida respub...

Bu fayl DOCX formatida 27 sahifadan iborat (1,8 MB). "xx asr 80 – yillari oʻrtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʻnaviy hayotidagi inqirozli holat"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xx asr 80 – yillari oʻrtalarida… DOCX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram