o‘zbek tilida chiziqchabilan yozish qoidalari

PPTX 14 sahifa 126,7 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 126,7 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

o‘zbek tilida chiziqcha bilan yozish qoidalari reja chiziqchaning tushunchasi va asosiy vazifalari so‘zlar va so‘z birikmalarini chiziqcha bilan bog‘lash qoidalari gap ichida chiziqchaning qo‘llanilishi va ta’kidlash vazifasi chiziqchaning boshqa maxsus holatlarda ishlatilishi va imlo qoidalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar chiziqchaning tushunchasi va asosiy vazifalari chiziqcha — yozuvda qo‘llaniladigan tinish belgilaridan biri bo‘lib, u so‘zlarni, ularning qismlarini yoki gap tarkibidagi elementlarni bog‘lash, ajratish yoki ta’kidlash uchun xizmat qiladi. o‘zbek tilida chiziqcha (—) turli vazifalarni bajaradi va uni to‘g‘ri qo‘llash yozma nutqni aniq, ravon va mantiqan bog‘langan qilishga yordam beradi. chiziqchaning asosiy vazifalaridan biri birlashgan so‘zlarni hosil qilishdir. masalan, “o‘zbek-rus lug‘ati”, “qizil-yashil rang” kabi so‘zlarda chiziqcha ikki so‘z yoki so‘z birikmasini birlashtiradi. shuningdek, chiziqcha murakkab so‘zlarda qo‘shimchalar va birikmalar orasida ham qo‘llanadi. bundan tashqari, chiziqcha gap ichida tushuntirish yoki qo‘shimcha ma’lumot berish uchun ishlatiladi. masalan, “uning eng yaqin do‘sti — sardor — bugun kelmadi.” bu yerda chiziqcha qo‘shimcha ma’lumotni ajratib ko‘rsatadi. chiziqcha yordamida …

2 / 14

. bundan tashqari, chiziqcha qo‘shimcha ma’nolar hosil qilish uchun ishlatiladi. masalan, “shaxsiy-ijtimoiy munosabatlar”, “tez-tez uchraydigan xato” kabi iboralarda chiziqcha so‘zlarni yaqin bog‘laydi va ularni bitta tushuncha sifatida ifodalaydi. chiziqcha yordamida murakkab tushunchalarni qisqartirish yoki qisqa shaklda ifodalash ham mumkin. misol uchun, “yevropa-sharq, o‘zbekiston-qozog‘iston” kabi geografik yoki siyosiy birliklarni ifodalashda chiziqchadan keng foydalaniladi. qoidalarga ko‘ra, chiziqchadan keyin va oldin bo‘shliq qo‘yilmaydi, faqat chiziqcha o‘zidan oldingi va keyingi so‘zlarni bog‘laydi. shu bilan birga, chiziqcha bilan bog‘langan so‘zlar har doim ham bir xil grammatik shaklda bo‘lishi shart emas, ammo ular o‘zaro ma’noda mos kelishi zarur. shu tariqa, chiziqcha bilan bog‘lash qoidalarini bilish yozuvni aniq, tushunarli va mantiqan to‘g‘ri shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. gap ichida chiziqchaning qo‘llanilishi va ta’kidlash vazifasi o‘zbek tilida gap ichida chiziqcha ko‘plab vazifalarni bajaradi, jumladan, qo‘shimcha ma’lumot berish, tushuntirish, fikrning to‘satdan o‘zgartirilishi yoki ta’kidlash uchun ishlatiladi. gap ichida chiziqchadan foydalanish matnni yanada ravon, tushunarli va mantiqan bog‘langan qiladi. masalan, chiziqcha …

3 / 14

nafaqat so‘zlar va gaplarni bog‘lashda, balki boshqa maxsus holatlarda ham ishlatiladi. masalan, sanalar orasida, manzillarni ko‘rsatishda yoki telefon raqamlarini yozishda chiziqcha ishlatiladi. sanalar orasida chiziqcha yil yoki davrni ko‘rsatish uchun ishlatiladi: “1990—2000 yillar”, “xx asrning 50—60-yillari.” bu holatda chiziqcha ikki raqam orasidagi davomiylikni ifodalaydi. manzillar yozishda ham chiziqchadan foydalaniladi: “toshkent sh., mirobod tuman—10-mavze.” bu yerda chiziqcha manzilning bir qismi boshqa qismiga bog‘lanishini bildiradi. telefon raqamlarida esa chiziqcha raqam guruhlarini ajratish uchun qo‘llanadi: “+998 71 123-45-67.” bu yozuv o‘qishni osonlashtiradi va raqamlarni aniq ajratadi. chiziqchani imlo qoidalariga muvofiq ishlatishda uni atrofidagi so‘zlar bilan qanday bog‘lash, bo‘shliq qo‘yish yoki qo‘ymaslik qoidalariga e’tibor berish kerak. masalan, chiziqchadan oldin va keyin bo‘shliq qo‘yilmaydi, agar u so‘zlarni bog‘lash uchun ishlatilsa. shu bilan birga, chiziqchaning boshqa imlo belgilaridan, masalan, defisdan (-) farqini bilish muhim. defis so‘z ichida ishlatiladi, chiziqcha esa so‘zlar yoki gap qismlarini bog‘lash uchun. umuman olganda, chiziqchaning maxsus holatlardagi qo‘llanilishi ham o‘zbek tilining yozma …

4 / 14

turli vazifalarni bajaradi. tilimizdagi chiziqcha bilan yozish qoidalarini chuqur o‘rganish va amalda qo‘llash har bir til foydalanuvchisi uchun zarur. bu esa yozma nutqni yanada sifatli va samarali qiladi, fikrlarning ifodasini kuchaytiradi. foydalanilgan adabiyotlar abdukarimov, s. (2012). o‘zbek tili imlosi va punktuatsiyasi. toshkent: o‘zbekiston milliy nashriyoti. sobirov, t. (2015). yozma nutq madaniyati va imlo qoidalari. toshkent: o‘qituvchi nashriyoti. mirzayev, q. (2018). o‘zbek tili imlosi: chiziqcha va defis. samarqand: samdu nashriyoti. o‘zbekiston respublikasi ta’lim vazirligi. (2020). o‘zbek tili grammatikasi va imlosi. internet manbalari: www.ziyonet.uz – o‘zbek tiliga oid ta’lim va metodik materiallar. www.lex.uz – rasmiy normativ hujjatlar va imlo qoidalari. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 14

o‘zbek tilida chiziqchabilan yozish qoidalari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbek tilida chiziqchabilan yozish qoidalari" haqida

o‘zbek tilida chiziqcha bilan yozish qoidalari reja chiziqchaning tushunchasi va asosiy vazifalari so‘zlar va so‘z birikmalarini chiziqcha bilan bog‘lash qoidalari gap ichida chiziqchaning qo‘llanilishi va ta’kidlash vazifasi chiziqchaning boshqa maxsus holatlarda ishlatilishi va imlo qoidalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar chiziqchaning tushunchasi va asosiy vazifalari chiziqcha — yozuvda qo‘llaniladigan tinish belgilaridan biri bo‘lib, u so‘zlarni, ularning qismlarini yoki gap tarkibidagi elementlarni bog‘lash, ajratish yoki ta’kidlash uchun xizmat qiladi. o‘zbek tilida chiziqcha (—) turli vazifalarni bajaradi va uni to‘g‘ri qo‘llash yozma nutqni aniq, ravon va mantiqan bog‘langan qilishga yordam beradi. chiziqchaning asosiy vazifalaridan biri birlashgan so‘zlarni hosil qilishdir. mas...

Bu fayl PPTX formatida 14 sahifadan iborat (126,7 KB). "o‘zbek tilida chiziqchabilan yozish qoidalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbek tilida chiziqchabilan yo… PPTX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram